European Commission logo
Utwórz konto
Blog
Blog

Edukacja ekonomiczna na wsi

By zapobiegać wykluczeniom i pogłębiającym się dysproporcjom dot. wiedzy ekonomicznej należy stale realizować różne formy edukacji ekonomicznej. 

ok. 4 minut czytania - polub, linkuj, komentuj!


"O finansach w bibliotece", "Bezpieczne finanse Seniora", "ABC przedsiębiorczości na wsi", "Złote Szkoły NBP", "Ekonomia na co dzień", to tylko kilka nazw projektów edukacyjnych dot. ekonomii, realizowanych na polskim gruncie. Ich celem jest zazwyczaj chęć pogłębienia wiedzy z zakresu finansów i bankowości wśród dorosłych Polaków, a także zachęcenie do planowania, inwestowania i zarządzania domowym budżetem. Obserwując ofertę szkoleń i warsztatów z zakresu edukacji ekonomicznej, można zaobserwować, że stale się ona poszerza i dociera nawet do najmniejszych gmin i wsi w całej Polsce. Fakt ten cieszy, jednak potrzeby i braki są wciąż dość duże.

Grafika. Kwiatek doniczkowy z symbolem dolara w kwiecie podlewany z probówki.

Jak wynika z badania zrealizowanego w 2020 r. na zlecenie NBP przez konsorcjum IBC Group oraz Centrum Badań Marketingowych INDICATOR, pt. „Badanie świadomości i wiedzy ekonomicznej Polaków”[1] wiedza w dziedzinie finansów i ekonomii powoli ale sukcesywnie wzrasta. W porównaniu do wyników z 2012 roku, jest lepiej ale nie na tyle, by móc zaprzestać edukować ludzi w tym zakresie. Jak wskazują w/w badania wiedzę ekonomiczną niską i bardzo niską ma wciąż 14% Polaków, średnią 33%, zaś wysoką i bardzo wysoką 52%. Należy jednak zauważyć, że wśród tych ostatnich bardzo wysoki indeks wiedzy ma jedynie 7% badanych.

Analizując szczegółowo przeprowadzone badania oraz odnosząc się do osobistych doświadczeń związanych z edukacją ekonomiczną można zauważyć, że największy wpływ na posiadanie wiedzy ekonomicznej ma m.in.:

  • Wiek  – najwięcej na temat finansów i ekonomii wiedzą ludzie, w wieku 25–55 lat, a najmniej osoby w wieku do 25 i po 55 roku życia;

  • Wykształcenie - im wyższe wykształcenie tym większa wiedza, najniższy jej poziom został odnotowany u osób z podstawowym i zawodowym wykształceniem;

  • Miejsce zamieszkania – wyższy wśród mieszkańców miast 500 tys.+ i regionu centralnego, najniższy poziom u mieszkańców wsi;

  • Skłonność do zwiększania wiedzy ekonomicznej – branie udziału w różnorodnych kursach i szkoleniach dot. finansów i/lub ekonomii przekładało się pozytywnie na wyniki badań;

  • Kompetencje cyfrowe (Internet, smartfon) – poprzez możliwość poszerzania wiedzy w sieci, wzrastały również kompetencje ekonomiczne;

  • Formalna i nieformalna edukacja ekonomiczna – podnosiła wyniki wśród osób, które z niej korzystały;

  • Edukacja ekonomiczna w domu rodzinnym - dobre praktyki "wynoszone" z domu, rozmowy z rodzicami o finansach, jak również pozytywne doświadczenia finansowe z lat szkolnych, w postaci np. lekcji przedsiębiorczości również przekładają się na wyższe kompetencje w tym zakresie.

Grafika. Mężczyzna podlewający rośliny, mające symbol dolara zamiast kwiatów.

By zapobiegać wykluczeniom i pogłębiającym się dysproporcjom dot. wiedzy ekonomicznej należy stale realizować różne formy edukacji ekonomicznej, które będą dostępne także w małych, wiejskich społecznościach. Ważne jest, by edukacja ekonomiczna kierowana była szczególnie do osób w wieku 25- oraz 55+, które często, błędnie twierdzą, że jest ona zbyt trudna i niezbyt ciekawa. Kolejną grupę, o której nie wolno zapominać planując działania edukacyjne, stanowią również osoby bezrobotne i zagrożone wykluczeniem społecznym. Istotne jest też, by oferowana wiedza dot. ekonomii i finansów odnosiła się do realnych, codziennych potrzeb dorosłych Polaków, a mniej koncentrowała się na zagadnieniach z makroekonomii czy też gospodarki światowej. 

Kluczową rolę docierania z wiedzą ekonomiczną do Polaków odgrywają instytucje pomocowe, ośrodki kultury, biblioteki, urzędy pracy, fundacje bankowe, NBP oraz organizacje pozarządowe. Powyższe instytucje i organizacje, poprzez realizowane programy edukacyjne, mogą bardzo realnie podnieść poziom wiedzy na ten temat. Poprzez dobrze zaplanowane programy, mogą też zachęcić Polaków do podejmowania odpowiedzialnych i racjonalnych decyzji finansowych, które towarzyszą ludziom, na każdym etapie życia, niezależnie od tego gdzie mieszkają oraz od tego jaki poziom wykształcenia posiadają. Dlatego też, główny filar edukacji ekonomicznej powinien opierać się na  łatwym dostępie i skondensowanej merytoryce.

Wszystkie powyższe czynniki, wskazują, że edukacja ekonomiczna, jest nieustająco potrzebna po to, by Polacy mogli swobodnie i pewnie poruszać się w świecie finansów, by mogli dokonywać świadomych wyborów i w pełni korzystać z ochrony swoich praw i potrafili ustrzec się przed nieuczciwymi praktykami -  niezależnie od tego gdzie mieszkają oraz od tego jaki poziom wykształcenia posiadają. Bo zawsze lepiej edukować i zapobiegać, niż później płakać i słono płacić, za podjęcie nieodpowiednich decyzji finansowych.

      


Karolina Suska – socjolożka, trenerka, tutorka, dyrektorka instytucji kultury. Absolwentka UJ, Szkoły Liderów PAFW i Akademii Liderów Kultury. Stypendystka MKiDN. Wiejska aktywistka zafascynowana pracą na rzecz lokalnych społeczności, ze szczególnym uwzględnieniem działań na rzecz kobiet. Pasjonatka odkrywania potencjału drzemiącego w ludziach. Ambasadorka EPALE.


Pracujesz z osobami zagrożonymi wykluczeniem cyfrowym? Działasz na rzecz włączenia społecznego lub aktywizacji osób niepełnosprawnych? 

Szukasz sprawdzonych metod i narzędzi, które możesz wykorzystać w pracy w zakładach karnych lub domach pomocy społecznej?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na ten temat dostępne na polskim EPALE! 

Zobacz także:

Animator - człowiek któremu zależy

Seniorzy - ważna grupa społeczna na wsi

Organizacje wiejskie w czasach zarazy

Koła Gospodyń Wiejskich potrzebują edukacji

Aktywność na wsi? To możliwe!


Źródła:

[1] Projekt badawczy zrealizowany na zlecenie Narodowego Banku Polskiego przez konsorcjum IBC Group Oraz Centrum Badań Marketingowych INDICATOR techniką CAPI oraz metodami zdalnymi w czasie epidemii, na reprezentatywnej próbie N=2001 mieszkańców Polski wieku 15+, 2020 r.

Login (3)

Komentarz

Znam wiele z tych programów, o których piszesz :) są bardzo dobrze przygotowane i dlatego cały czas żałuję, że pomijają ośrodki miejskie. Badania pokazują jedno a rzeczywistość drugie. Wiele programów edukacyjnych w ogóle pomija miasta powyżej 50, 100 tys. mieszkańców i większe, i tak naprawdę pozbawia się ich mieszkańców dostępu do tego rodzaju edukacji (bo jak piszecie to co w szkole i podręcznikach nie jest zbyt wartościowe :(. Marzy mi się żeby więcej projektów edukacyjnych (bezpłatnych) odbywało się też w dużych miastach. 
Login (0)

Od kilku lat mam przyjemność oceniać wnioski grantowe dotyczące wzmacniania kompetencji cyfrowych i szkoleń online w małych miejscowościach w Polsce. Bardzo lubię  to robić, ponieważ mogę poznać realne potrzeby ludzi w skali mikro, a także pomysły na ich zaspokojenie. Od dłuższego czasu pojawiają się w diagnozach informacje o potrzebie edukacji w sieci właśnie w obszarze ekonomii (choć czasami w szerokim kontekście).  To bardzo budujące. 
Login (0)

Wiedza ekonomiczna to wiedza bardzo życiowa. Mam na myśli nie tylko ogarnianie finansów, ale taż zarządzanie tak codziennymi sprawami jak zakupy czy gotowanie. W tym roku kończę studia podyplomowe z nauczania przedsiębiorczości. Jestem bardzo rozczarowana tym co jest w podręcznikach. Uczniom proponowana jest "mała ekonomia" zamiast rozwijania konkretnych kompetencji w zakresie ogarniania finansów i zarządzania gospodarstwem domowym. Mam poczucie, że dla wielu dorosłych wiedza ekonomiczna jest bardzo tajemna, ekspercka. Dobrze, że jest coraz więcej projektów z zakresu wiedzy ekonomicznej adresowanych do osób dorosłych. I że poszerza się grupa adresatów tych projektów. Nie tylko wykluczeni czy zagrożeni marginalizacją potrzebują  wiedzy ekonomicznej. Mam wrażenie, że to są takie kompetencje bazowe, podstawowe, dla każdego...
Login (0)

Dokładnie. Z lekcji przedsiębiorczości w LO, pamiętam masę teorii i zero praktyki. Zamiast uczyć konkretów, serwowano nam surową ekonomię, dość mocno oderwaną od codziennych sytuacji finansowych. Biorąc udział, w kilku programach edukacji finansowej, dziś już wiem, że wiedza ekonomiczna może być bardzo ciekawa i może zainteresować szerokie grono dorosłych odbiorców. Ważne jest tylko, by odpowiadała na ich realne problemy, potrzeby i ew. oczekiwania.
Login (0)

Stworzyliśmy edukacyjną grę planszową pn. "Gra w Dom", którą używamy w szkoleniach dla osób z tzw. obszaru wykluczenia społecznego (chyba wolę określenie: w trudnych sytuacjach życiowych, choć to niezbyt precyzyjnie określa problem). Gra jest interesująca, ma ducha rywalizacji, ale najważniejsze są wątki edukacyjne: uczestnicy uczą się planowania budżetu, przewidywania nagłych wydarzeń, oszczędzania energii, wody itp. Pisałam o niej artykuł na EPALE pt. "Zagrajmy w domowy budżet" https://epale.ec.europa.eu/pl/blog/zagrajmy-w-domowy-budzet  
Login (0)

Dobrze wiedzieć! Inicjatywa, godna uwagi. Ja w swoich edukacyjnych działaniach, sukcesywnie i konsekwentnie dbam o to, by wiedza ekonomiczna stale się pojawiała, bo jest ona bardzo potrzebna, nie tylko tym, którzy są zagrożeni wykluczeniem. Ta wiedza jest cenna na każdym etapie życia, bez względu na to kim i w jakiej sytuacji jesteśmy.
Login (0)

Users have already commented on this article

Chcesz zamieścić komentarz? Zaloguj się lub Zarejestruj się.

Want to write a blog post ?

Don't hesitate to do so! Click the link below and start posting a new article!

Najnowsze dyskusje

Dyskusja EPALE na temat społeczności uczących się na obszarach wiejskich

Nie przegap kolejnej dyskusji EPALE w środę, 8 czerwca!

Więcej

Dyskusja online na temat kultury w czasach kryzysu

W czwartek 28 kwietnia 2022 r., między godz. 10.00 a 16.00, na EPALE odbędzie się transmitowana na żywo dyskusja online na temat kultury w czasach kryzysu.

Więcej