Przejdź do treści
Blog
Blog

Checklist – prosta i mocna metoda rozwojowa zorientowana na wdrożenie

Celem wielu szkoleń i procesów rozwojowych jest realna zmiana - spowodowanie, żeby ludzie robili coś inaczej. Dlatego warto stosować metody zorientowane na praktykę. Tak zwana check-lista, która zapewne po polsku powinna się nazywać lista kontrolna, jest metodą stosunkowo łatwą do wdrożenia, a jednocześnie może być bardzo użytecznym narzędziem wdrożenia nabytych umiejętności w praktyce.

ok. 6 minut czytania - polub, linkuj, komentuj!


Celem wielu szkoleń i procesów rozwojowych jest realna zmiana - spowodowanie, żeby ludzie robili coś inaczej. Dlatego warto stosować metody zorientowane na praktykę. Tak zwana check-lista, która zapewne po polsku powinna się nazywać lista kontrolna, jest metodą stosunkowo łatwą do wdrożenia, a jednocześnie może być bardzo użytecznym narzędziem wdrożenia nabytych umiejętności w praktyce.

Ilustracja checklist

   

Cechy listy kontrolnej 

Lista kontrolna to metoda polegająca na sprowadzeniu wiedzy do poziomu prostych stwierdzeń i opatrzenie ich możliwością odznaczenia.

Można sobie wyobrazić zastosowanie takiej listy do wielu celów:

  • do opisania pewnego algorytmu działania – na przykład czynności do zrobienia podczas webinaru;
  • do zapisania rzeczy, o których nie można zapomnieć, jeśli coś ma się udać;
  • do komunikowania co jest ważne – na przykład lista stosowana w kontroli jakości lub projektu;
  • do budowania procedur – na przykład procedura rzeczy do sprawdzenia, gdy nie słychać cię w Zoomie;
  • a nawet do ewaluacji lub obserwacji mentorskiej w celu udzielenia feedbacku;

Lista kontrolna może mieć charakter indywidualny lub grupowy. Może na przykład służyć zespołowi, który realizuje jakieś zadanie do odznaczania wykonanych zadań.

Lista kontrolna może też być pewnego rodzaju prostym algorytmem, który zawiera różne warianty działania (np. „Jeśli wykorzystujesz wirtualną tablicę, to sprawdź…”). Oczywiście zbytnia komplikacja może spowodować, że lista kontrolna przestanie spełniać swoje funkcje upraszczania świata, ale to kwestia wyczucia.

  

Check-lista w praktyce 

Wdrożenie listy kontrolnej można zrealizować na wiele sposobów.

Wielu edukatorom zapewne znana jest lista wydrukowana na papierze. Stosunkowo łatwo przygotować ją w edytorze tekstu wydrukować lub zapisać do pdf, żeby uczestnik szkolenia mógł sobie sam wydrukować. Taką listę nie można „odznaczać” elektronicznie. W praktyce taką listę łatwo przygotować zarówno w Wordzie jak i Google Docs wstawiając w stosownych miejscach symbol kwadratu do odznaczania (w czcionce Wingdings są stosowne znaki) lub wybierając odpowiedni rodzaj punktora (bullet point).

Można też zrobić wersję elektroniczną, który ma tę zaletę, że może być dostępny online. Taki dokument powinien pozwalać łatwo zaznaczyć i odznaczyć każdy element listy. Jednym ze sposobów może być Google Forms, który pozwala zrobić po prostu pytanie z checkboxami. Forms wymaga wysłania formularza, więc nadaje się do robienia list kontrolnych, które da się wypełnić na jeden raz.

Można też zrobić interaktywny PDF (jak formularze PIT). To jednak wymaga płatnego narzędzia lub skorzystania z usług firmy robiącej takie dokumenty.

Bardzo ciekawą opcją, szczególnie dla zespołów jest checklista współdzielona, czyli taka, którą wszyscy widzą i mogą w niej odznaczać poszczególne elementy. To może być lista pokazująca również postępy w działaniach. Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, żeby taka lista była używana przez jedną osobę.

Chyba najprostszą metodą zrobienia takiej checklisty jest Arkusz Google, który od jakiegoś czasu pozwala wstawić w komórkę tzw. pole wyboru. Kliknięcie tego pola zmienia stan pola wyboru na zaznaczony. Co więcej – wartość tego pola jest zapisywana w komórce, więc można ją wykorzystać, żeby na przykład pokazać jaki jest postęp.

Screenshot Google sheets

Checklista to dosyć popularne narzędzie za oceanem, mocno osadzone w ich sposobie zarządzania. Dlatego można znaleźć wiele rozwiązań online, które pozwalają budować listy kontrolne takich jak na przykład https://www.checkli.com. Warto przejrzeć możliwości pod kątem wyboru narzędzia wygodnego dla siebie.

  

Nie ma róż bez kolców 

Listy kontrolne mogą świetnie uprościć złożone, trudniejsze do zapamiętania procedury i uczynić je użytecznymi nawet dla osób, które nie do końca rozumieją dlaczego należy postępować tak a nie inaczej.

To niestety też jest ich potencjalna wada – zbytnie uproszczenie może powodować, że użytkownicy przestają myśleć. Pamiętam opowieść znajomego trenera ze Szkocji, który miał 70 lat i absolutnie na swoje lata wyglądał. W mieście Alpharetta w stanie Georgia poprosił o drinka w barze i nakazano mu okazać ID (bo taka jest procedura). Barman sprawdzał dorosłość 70-letniego człowieka.

Checklisty mogą powodować takie dziwactwa, więc warto uświadamiać uczestnikom szkoleń, że ich stosowanie nie zwalnia z myślenia.

Myślę, że warto też poziom prostoty dostosować do poziomu doświadczenia uczestników szkoleń. Nie jesteśmy na szczęście krajem, w którym trzeba pisać, że żelazko nie służy do prasowania ubrań, które masz na sobie.

   

Lista kontrolna w procesie rozwojowym 

Jeśli spojrzymy na proces rozwojowy przez optykę 7 okien rozwoju (aka LBC Canvas), to można zauważyć, że lista kontrolna może się przydać na każdym etapie, ale szczególnie może być użyteczna w obszarze Analizy Potrzeb, gdzie pozwala sprawdzić na przykład, czy osoba zainteresowana spełnia warunki uczestnictwa. W etapie Przekazywania wiedzy checklista może być formą upraszczająca złożone tematy do poziomu kluczowych elementów.

Jednak przede wszystkim checklista wydaje się idealnym narzędziem w etapach końcowych. Na etapie Wdrożenia umiejętności jest świetnym narzędziem budowania procedur i schematów działania. Na etapie Ewaluacji może być świetnym narzędziem kontrolnym.

Warto dopisać sobie do swojej chek-listy stosowanych metod metodę check-listy.

   


Sławomir Łais – edukator, projektant aplikacji uczących, autor publikacji, bloger praktykatrenera.pl, prelegent wielu konferencji. Prezes OSI CompuTrain, współtwórca metody i narzędzi Learning Battle Cards. Trener, konsultant w stosowaniu nowoczesnych technologii w uczeniu. Członek rady Fundacji Digital Creators. Ambasador EPALE

   

Interesują Cię nowe technologie w edukacji dorołych? Szukasz inspiracji i niestandardowych form?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na ten temat dostępne na polskim EPALE! 

      

Zobacz także:

Komponenty cyfrowego produktu edukacyjnego – jak posortować klocki?

Job Aid - metoda rozwojowa, która wnosi zmianę

Format – świadoma walka z bałaganem w projekcie e-learning

Trzy inspiracje od projektanta gier takich jak PacMan World

Login (2)

Users have already commented on this article

Chcesz zamieścić komentarz? Zaloguj się lub Zarejestruj się.

Want to write a blog post ?

Don't hesitate to do so! Click the link below and start posting a new article!

Najnowsze dyskusje

Dyskusja EPALE: Blended learning w edukacji dorosłych

W czwartek 26 listopada 2020 r., od godz. 10.00 do 16.00, EPALE będzie gospodarzem internetowej dyskusji na temat blended learning w edukacji dorosłych. Dyskusja będzie miała zupełnie nowy format, zaczynając od 30-minutowej transmisji na żywo, której towarzyszyć będzie rozmowa w formie komentarzy na platformie.

Więcej

Dyskusja EPALE: Integracja społeczna starzejącego się społeczeństwa i edukacja międzypokoleniowa

W środę 28 października, od godziny 10.00, EPALE będzie gospodarzem internetowej dyskusji na temat integracji społecznej starzejącego się społeczeństwa i edukacji międzypokoleniowej. Komentarze będą otwarte 19 października, aby uczestnicy mogli się przedstawić i zamieścić swoje uwagi z wyprzedzeniem. Dołącz do dyskusji!

Więcej

Dyskusja EPALE: Zapewnienie edukacji w zakresie podstawowych umiejętności

Podstawowe umiejętności są przekrojowe. Są one istotne nie tylko dla edukacji, ale także dla polityki zatrudnienia, zdrowotnej, społecznej i środowiskowej.  Dyskusja online odbędzie się na tej stronie w dniach 16-17 września w godzinach 10:00-16:00 CET i będzie moderowana przez koordynatorów tematycznych EPALE Gracielę Sbertoli (sekretarza generalnego EBSN) i Tamása Harangozó.

Więcej