European Commission logo
Create an account
Blog
Blog

Senior w cyfrowym świecie. Konsultacje, kursy czy nauka na własną rękę?

Seniorzy a wykluczenie cyfrowe. Co ma znaczenie w inkluzji cyfrowej seniorów?

ok. 8 minut czytania - polub, linkuj, komentuj!


Większość nauczycieli traci czas na to, by dowiedzieć się, czego uczniowie nie wiedzą. Tymczasem prawdziwa sztuka zadawania pytań polega na tym, by odkryć, co uczeń wie lub czego jest w stanie się dowiedzieć.

(Albert Einstein)

Najbardziej chyba zapamiętałam Pana Wacława, który przyszedł z laptopem – prezentem „w spadku” po wnukach. Przedstawiłam się i zapytałam, czy go używał i czy korzystał kiedyś z Internetu. Kiwnął twierdząco głową. – Tak, z wnukami – dodał.  – Dobrze – powiedziałam z uśmiechem. – Proszę go zatem włączyć. Dziś razem przeniesiemy się do tego wirtualnego świata.

Kiedy Pan Wacław wyciągnął komputer z torby i położył go odwrotnie, czyli monitorem do dołu i zawiasami w naszą stronę, wiedziałam, że podróż zaczniemy od samego początku. Łącznie z pokazaniem, jak się otwiera i który przycisk włącza komputer. Oczywiście tym razem każdy z tych kroków Pan Wacław będzie robił – przy moim wsparciu – sam.

Kobieta w średnim wieku pomaga starszemu mężczyźnie obsługiwać komputer.

Wikimedia Commons

Pamiętam jeszcze, że był bardzo zdolnym uczniem. Po kilku indywidualnych spotkaniach pokazał mi, korzystając z wyszukiwarki głosowej, jakie sadzonki do ogrodu zamierza kupić w sklepie internetowym. W czasie tych kilku spotkań, a każde trwało równo godzinę, opowiedział mi także wiele historii, których tu już nie zdradzę, ale z pewnością zapamiętam na długo.

Pamiętam też Pana, który chciał sobie przypomnieć, jak się korzysta z konkretnych opcji w edytorze tekstu, by przepisać do niego swoje wiersze i przygotować je do wydania. Pamiętam Panią, która chciała nauczyć się zakładać konto na jednym z portali społecznościowych. Z dużym zawstydzeniem zdradziła w końcu, że potrzebuje go jedynie ze względu na chęć znalezienia miłości z młodzieńczych lat.

Wykluczenie cyfrowe seniorów a indywidualne konsultacje

Nie jest więc pewnie tajemnicą, iż jestem zdecydowaną zwolenniczką indywidualnych konsultacji jako metody edukacji cyfrowej seniorów. Z moich kilkuletnich doświadczeń w tym zakresie wynika, że indywidualne podejście ma ogromne znaczenie w inkluzji cyfrowej seniorów, która kończy się sukcesem.

W trakcie konsultacji seniorzy:

  • zadają dużo pytań (nie boją się / ośmielają się pytać), choć nadal jeszcze z pewnym zawstydzeniem;

  • są w stanie lepiej poznać swój sprzęt – najczęściej pracują właśnie na własnych urządzeniach – laptopie czy smartfonie;

  • są w stanie lepiej dostosować swój sprzęt do własnych preferencji, możliwości i potrzeb, dzięki temu (tak podejrzewam) częściej po niego sięgają, podejmują kolejne próby poznawania go i całego cyfrowego świata, są w stanie go polubić.

Podczas konsultacji łatwiej jest:

  • dostosować prowadzącemu poziom i zakres przekazywanej wiedzy, dzięki temu senior może zarówno zdobywać wiedzę z jego punktu widzenia najbardziej mu potrzebną, jak i mieć więcej czasu na same ćwiczenia w korzystaniu z urządzeń (np. myszki czy klawiatury);

  • nawiązywać do własnych doświadczeń życiowych;

  • zwalniać lub przyspieszać tempo nauki w odpowiednich sytuacjach.

W żadnym wypadku nie chciałabym negować szkoleń czy warsztatów cyfrowych. W nich także kryje się ogromny potencjał umożliwiający inkluzję cyfrową seniorów. Często są to szkolenia dotowane i organizowane w instytucjach, jednostkach miejskich lub gminnych, dzięki temu zarówno w dużych, jak i małych miejscowościach najstarsi ich mieszkańcy mają możliwość kontaktu z nowymi technologiami. Oczywiście również, jak i w przypadku konsultacji, jest wiele istotnych czynników, które mają wpływ na zakładane cele i ich efekty: miejsce realizacji szkoleń, wiedza i umiejętności prowadzącego oraz grupy uczestników, atmosfera podczas zajęć, sprzęt (w tym elementy usprawniające korzystanie z komputerów, jak klawiatury czy nakładki kontrastowe na stronach internetowych) i wiele innych.

O wyzwaniach, ale i dużych możliwościach kursów komputerowych świetnie pisze na EPALE Monika Schmeichel-Zarzeczna. Przykładem jest choćby tekst „Seniorzy w sieci wspomnień – kursy komputerowe i inne biblioteczne działania wprowadzające seniorów w cyfrowy świat”. Serdecznie zachęcam do zapoznania się z nim. Zdradzę, że znaleźć w nim można cenne rady dotyczące zaangażowania i zachęcenia seniorów do korzystania z nowych technologii, kiedy kurs dobiegnie już końca. Digital Storytelling, o którym pisze Monika, jest w mojej ocenie genialnym pomysłem na zajęcia z seniorami zagrożonymi wykluczeniem cyfrowym. 

Wiem, że nic nie wiem, czyli nauka na własną rękę

Nawiązując do myśli Einsteina, uważam, że nie tylko istotne są informacje o tym, co uczeń już wie. Oczywiście, dzięki temu mamy możliwość nadbudowywać nowe elementy wiedzy i ją tym samym poszerzać. Istotne jest także to, czego chce się nauczyć (a więc, jakie ma prawdziwe potrzeby). To pewnie nic odkrywczego, jednak uważam, że to jeden z ważnych etapów w poznawaniu nowych technologii – szczególnie w przypadku seniorów. Przed przystąpieniem do kursów czy konsultacji senior może wcześniej poznać (wpierw czysto teoretycznie) obszary czy możliwości, jakie daje Internet.

Co ja radzę moim uczniom? Aktualizację i zdobycie wiedzy także na własną rękę. Jest wiele wartościowych stron internetowych, programów, filmików czy tutoriali – na przykład w internetowej telewizji Pokolenia można zobaczyć już kilkanaście odcinków programu „Zapytaj Magdę”. Prowadząca Magda Foryś wprowadza tam seniorów w tajniki cyfrowego świata.

Pierwszą moją radą jest jednak sięgnięcie po książki i publikacje. Istnieje zagrożenie, że wiedza w nich zawarta szybko się dezaktualizuje, z pewnością może nakierować jednak seniora na to, jakie możliwości daje korzystanie z komputera i Internetu. Kilka propozycji zamieszczam poniżej – dzięki ich twórcom – można z nich korzystać bezpłatnie.

Wiedzę z zakresu nowych technologii można również zdobywać i utrwalać w domu za pośrednictwem książek i publikacji dostępnych w bibliotekach. Informacje o ich dostępności i lokalizacji znajdują się również w katalogach online. Na naukę nigdy nie jest za późno!

 


dr Nina Woderska – z wykształcenia pedagog, wykładowca na studiach podyplomowych z psychogerontologii na Uniwersytecie Wrocławskim i w Wyższej Szkole Nauk o Zdrowiu, pracownik Centrum Inicjatyw Senioralnych w Poznaniu oraz trener w Stowarzyszeniu Centrum Rozwoju Edukacji Obywatelskiej CREO. Ambasadorka EPALE.


Pracujesz z osobami zagrożonymi wykluczeniem cyfrowym? Działasz na rzecz włączenia społecznego lub aktywizacji osób niepełnosprawnych? 

Szukasz sprawdzonych metod i narzędzi, które możesz wykorzystać w pracy w zakładach karnych lub domach pomocy społecznej?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na ten temat dostępne na polskim EPALE!  

Zobacz także:

Kapsuła czasu i skrzynia skarbów

Mieszka z nami Alzheimer. O książkach dla dzie... dla każdego

91 lat i pierwszy tweet

(Nie) widzialna ręka – wsparcie seniorów w czasie kwarantanny

Jak stracić wolontariusza w 10 dni?

Login (2)

Komentarz

Edukacja dot. kompetencji cyfrowych, pomimo wielu programów i projektów jest wciąż ogromnie potrzebna. Realizując zajęcia z dorosłymi na wsiach wciąż spotykam wiele osób 50+, które są wykluczone w tym zakresie. Ci aktywni, sami szukają sposobów i miejsc, gdzie mogą zdobywać nową wiedzę ale jest też szeroka rzesza osób, które niestety z edukacji dot. kompetencji cyfrowych nie korzystają i mają z nimi ogromny problem. Mam wrażenie, że pandemia jeszcze ten problem pogłębiła.

Login (1)

Users have already commented on this article

Chcesz zamieścić komentarz? Zaloguj się lub Zarejestruj się.

Want to write a blog post ?

Don't hesitate to do so! Click the link below and start posting a new article!

Najnowsze dyskusje

Dyskusja EPALE na temat społeczności uczących się na obszarach wiejskich

Nie przegap kolejnej dyskusji EPALE w środę, 8 czerwca!

Więcej

Dyskusja online na temat kultury w czasach kryzysu

W czwartek 28 kwietnia 2022 r., między godz. 10.00 a 16.00, na EPALE odbędzie się transmitowana na żywo dyskusja online na temat kultury w czasach kryzysu.

Więcej

Edukacja w sytuacji kryzysowej: konsekwencje wojny w Ukrainie.

W czwartek 17 marca 2022 r. w godz. 10.00-16.00 EPALE będzie gospodarzem dyskusji online, podczas której omówimy edukację kryzysową oraz jaką rolę może odegrać kształcenie dorosłych w radzeniu sobie ze skutkami konfliktów i sytuacji kryzysowych.

Więcej