Przejdź do treści
Blog
Blog

Praktyczne wskazówki do planowania i projektowania ewaluacji

Ewaluacja powinna być traktowana jako stały element każdego projektu, w tym projektu szkoleniowego. Celem prowadzenia ewaluacji jest dostarczanie informacji pomagających podejmować słuszne i uzasadnione decyzje w oparciu o dane.

Poniżej znajduje się kilka praktycznych wskazówek dotyczących tego, jak planować ewaluację, aby można ją było zrealizować z pożytkiem dla jej użytkowników i bez nadmiernego obciążania pracą jej wykonawców.

Podczas planowania pomocny może być schemat zaprezentowany w tabeli 1. Kolumna lewa tabeli przedstawia kwestie, które należy ustalić w trakcie przygotowywania procesu ewaluacji, kolumna prawa wymienia zagadnienia do przedyskutowania przy opracowywaniu planu ewaluacji.

Tabela 1. Planowanie procesu ewaluacji

Etapy procesu planowania ewaluacji

Pytania pomocnicze do planowania ewaluacji

Zdefiniowanie celów ewaluacji i sposobu wykorzystania jej wyników

  • Po co będziemy przeprowadzać ewaluację?
  • Jaki problem chcemy rozwiązać dzięki ewaluacji?
  • Jak wyniki ewaluacji mogą być wykorzystane?

Zidentyfikowanie odbiorców ewaluacji

  • Dla kogo będziemy badać? Kto będzie głównym odbiorcą ewaluacji?
  • Do kogo mają być skierowane rekomendacje? Kto będzie zobowiązany do ich wdrożenia?

Określanie zasobów (czasowych, finansowych, ludzkich)

  • Ile czasu możemy przeznaczyć na ewaluację? Kiedy potrzebne nam będą wyniki, aby można było realnie wprowadzić zmiany (jako wynik wdrożenia rekomendacji po ewaluacji)?
  • Jakie koszty będzie można ponieść?
  • Czym dysponujemy „na wejściu” (np. bazy danych uczestników szkoleń, wyniki poprzednich ewaluacji, sprawozdania)?
  • Co musimy zrobić przed uruchomieniem ewaluacji (np. zaktualizować bazę danych, skonsultować koncepcję ewaluacji z ekspertami merytorycznymi)?
  • Kto może zająć się prowadzaniem ewaluacji w instytucji? Jak osoby potencjalnie mogący zająć się prowadzeniem ewaluacji obciążeni są innymi zadaniami?

Wskazanie wykonawców ewaluacji

  • Ilu osób potrzebujemy do realizacji ewaluacji?
  • Kto będzie zbierał wyniki, analizował je, opisywał i interpretował?

Źródło: Opracowanie własne

Zespół odpowiedzialny za realizację ewaluacji powinien opracować założenie realizacyjne (koncepcję, projekt) ewaluacji. Pomocny może być schemat zawarty w tabeli 2.

Tabela 2. Założenia realizacyjne ewaluacji

Etapy procesu planowania ewaluacji

Pytania pomocnicze do planowania ewaluacji

Określenie przedmiotu ewaluacji

  • Jak sformułowaliśmy temat (przedmiot) badania ewaluacyjnego?
  • Jakie obszary w ramach przedmiotu ewaluacji można bądź trzeba wyróżnić w prowadzonym badaniu ewaluacyjnym?

Sformułowanie pytań kluczowych (badawczych)

  • Czego chcemy się dowiedzieć?
  • Na jakie pytania ma odpowiedzieć ewaluacja?

Określenie kryteriów ewaluacji

  • Co jest „wartością” w badanym przedmiocie ewaluacji?
  • Jakimi kryteriami mają posłużyć się osoby opracowujące wyniki ewaluacji przy interpretacji tych wyników i wyciąganiu wniosków (np. na temat adekwatności szkolenia do potrzeb i oczekiwań uczestników)?

Dobór metod badawczych

  • Jakie metody badawcze powinniśmy zastosować, aby zebrać możliwie pełne informacje?
  • Od kogo będziemy pozyskiwać informacje?
  • W jaki sposób będą dobierani respondenci (osoby udzielające informacji)?

Opracowanie narzędzi badawczych

  • Jakie pytania i w jakiej formie zostaną zadane poszczególnym respondentom (przy metodach bazujących na zbieraniu informacji od respondentów takich jak wywiad, ankieta, jeżeli zostały przewidziane w danej ewaluacji)?
  • Jakie informacje zostaną pozyskane przy użyciu metod wykorzystujących obserwację (jeżeli taka metoda została przewidziana w danej ewaluacji)?
  • Jakie informacje zostaną pozyskane przy użyciu metod wykorzystujących dokumentację (jeżeli taka metoda została przewidziana w danej ewaluacji)?

Określenie ram czasowych ewaluacji (harmonogramu)

  • Kiedy będzie realizowane badanie?
  • Ile czasu przewidziano na badania, analizę danych, opisanie wyników?
  • Kiedy ewaluacja powinna zostać zakończona, żeby była użyteczna, tj. by można było wykorzystać jej wyniki w realizacji kolejnych działań?

Określenie formatu opisu wyników (raportu ewaluacyjnego) i sposobu upowszechniania wyników

  • Jaką formę będzie miał opis wyników?
  • Jaka będzie struktura opisu?
  • Komu i przy jakiej okazji zostaną przedstawione wyniki ewaluacji?

Źródło: Opracowanie własne


Beata Ciężka – ewaluatorka programów i projektów (w tym projektów szkoleniowych), jest autorką i realizatorską szkoleń z zakresu ewaluacji, była wieloletnim wykładowcą na studiach podyplomowych z ewaluacji na Uniwersytecie Warszawskim oraz w Szkole Głównej Handlowej. Specjalizuje się w badaniach jakościowych i analizach eksperckich. Jest Ambasadorką EPALE.

   

W jaki sposób prowadzić użyteczną ewaluację? Jakie metody i narzędzia stosować?

Jak pracować z wynikami ewaluacji? Potrzebujesz inspiracji?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na ten temat dostępne na polskim EPALE! 

     

Zobacz także:

Webinarium EPALE: Ewaluacja nie musi być nudna! - nagranie

EWALUACJA SZKOLEŃ TO NIE TYLKO ZADOWOLENIE UCZESTNIKA PO SZKOLENIU

STRATEGIE EWALUACJI SZYTEJ NA MIARĘ

Ewaluacja wewnętrzna – szybko, łatwo, przyjemnie i użytecznie

Dołącz do Społeczności Praktyków „Ewaluacja zorientowana na użyteczność”!

Login (2)

Users have already commented on this article

Chcesz zamieścić komentarz? Zaloguj się lub Zarejestruj się.

Want to write a blog post ?

Don't hesitate to do so! Click the link below and start posting a new article!

Najnowsze dyskusje

Dyskusja EPALE: Blended learning w edukacji dorosłych

W czwartek 26 listopada 2020 r., od godz. 10.00 do 16.00, EPALE będzie gospodarzem internetowej dyskusji na temat blended learning w edukacji dorosłych. Dyskusja będzie miała zupełnie nowy format, zaczynając od 30-minutowej transmisji na żywo, której towarzyszyć będzie rozmowa w formie komentarzy na platformie.

Więcej

Dyskusja EPALE: Integracja społeczna starzejącego się społeczeństwa i edukacja międzypokoleniowa

W środę 28 października, od godziny 10.00, EPALE będzie gospodarzem internetowej dyskusji na temat integracji społecznej starzejącego się społeczeństwa i edukacji międzypokoleniowej. Komentarze będą otwarte 19 października, aby uczestnicy mogli się przedstawić i zamieścić swoje uwagi z wyprzedzeniem. Dołącz do dyskusji!

Więcej

Dyskusja EPALE: Zapewnienie edukacji w zakresie podstawowych umiejętności

Podstawowe umiejętności są przekrojowe. Są one istotne nie tylko dla edukacji, ale także dla polityki zatrudnienia, zdrowotnej, społecznej i środowiskowej.  Dyskusja online odbędzie się na tej stronie w dniach 16-17 września w godzinach 10:00-16:00 CET i będzie moderowana przez koordynatorów tematycznych EPALE Gracielę Sbertoli (sekretarza generalnego EBSN) i Tamása Harangozó.

Więcej