Przejdź do treści
Blog
Blog

Niepełnosprawność. Poznaj, zrozum, zbuduj zaufanie – stwórz nową wartość edukacji

Ten artykuł będzie o zaufaniu i potrzebach rynkowych, o frustracjach Pana Waldka i nadziejach Pani Anny. Będzie także o wyjątkowych relacjach pomiędzy tymi, którzy tworzą produkty i usługi dla osób niepełnosprawnych i tymi, którzy z nich korzystają.  To będzie początek podróży w odkrywane dopiero dzisiaj, ścieżki edukacyjne dla osób starszych i z niepełnosprawnościami.

ok. 6 minut czytania - polub, linkuj, komentuj!


Ten artykuł będzie o zaufaniu i potrzebach rynkowych, o frustracjach Pana Waldka i nadziejach Pani Anny. Będzie także o wyjątkowych relacjach pomiędzy tymi, którzy tworzą produkty i usługi dla osób niepełnosprawnych i tymi, którzy z nich korzystają.  To będzie początek podróży w odkrywane dopiero dzisiaj, ścieżki edukacyjne dla osób starszych i z niepełnosprawnościami.

Na początku musi się zrodzić samoświadomość, że to jest nasz wspólny problem, a nie tylko wybranej grupy. Jesteśmy świadkami zachodzących zmian demograficznych i społecznych. Z roku na rok rośnie liczba osób niepełnosprawnych. Wg danych WHO z 2019 roku szacuje się, że ponad dwa miliardy osób, tj. około 37,5 % światowej populacji żyje z pewną formą niepełnosprawności. 20% z tych osób żyje ze znaczącymi problemami funkcjonalnymi. 1,3 miliarda to osoby niewidzące lub niedowidzące, 466 milionów nie słyszy lub ma znaczącą wadę słuchu, ok. 200 milionów cierpi z powodu chorób psychicznych, a 75 milionów porusza na wózkach inwalidzkich.

Pamiętam jedną scenę z oglądanego wiele lat temu spektaklu Antygona w Nowym Jorku wg sztuki Janusza Głowackiego. Grany przez Henryka Talara policjant – sierżant Jim Murphy wskazuje na teatralną widownię i wygłasza kwestię:

"Według ostatnich danych liczba bezdomnych w Nowym Jorku zwiększa się. I w końcu tego roku na każdych trzystu nowojorczyków przypadać będzie jeden bezdomny. To by znaczyło, że dzisiaj w teatrze jest co najmniej jedna osoba, która niedługo znajdzie się na ulicy. I ta osoba dobrze wie, o kim mówię. Życzę państwu miłego wieczoru”.

Tamten obrazek bardzo mną wstrząsnął. Teraz przenoszę go na otaczającą nas rzeczywistość.

Kobieta na wózku w trakcie rozmowy online
Zdjęcie autorstwa Marcus Aurelius z Pexels

  

We wstępie do pierwszego raportu WHO dotyczącego niepełnosprawności, Profesor Stephen W. Hawking napisał:

„Mój sukces w dziedzinie fizyki teoretycznej zapewnił mi możliwość otrzymania takiego wsparcia, abym mógł prowadzić wartościowe życie. Tymczasem codzienna egzystencja większości osób niepełnosprawnych jest trudna, nie wspominając nawet o wydajnym zatrudnieniu i samorealizacji.”

To przekonanie wybitny naukowiec przedstawił w 2011 roku. Od tego czasu bardzo dużo się zmieniło. Problemy pogłębiają się, a liczba potrzebujących rośnie. Na obecną sytuację negatywny wpływ ma także kryzys zdrowotny i gospodarczy. Covid 19 pogłębił izolację i ograniczył możliwości godnego życia i pracy.  Potrzebą chwili jest poszukiwanie nowych innowacyjnych rozwiązań, które uczynią życie niepełnosprawnych i ich rodzin łatwiejszymi, a każdemu dadzą szansę na indywidualny rozwój  i spełnienie zawodowe. Każda z tych osób z nadzieją czeka na wdrożenie na rynek nowych produktów lub usług, które ułatwią codzienny spacer, pomogą w zakupach, uproszczą korzystanie z różnych rozwiązań audiowizualnych, umożliwią wykonywanie pracy dającej radość i szansę na życiowy sukces.

Pierwszym krokiem na drodze szukania rozwiązań jest właściwe zdefiniowanie potrzeb. Podczas realizowanych szkoleń i doradztwa dla firm w ramach projektu realizowanego z EFS „Dostępny przedsiębiorca - szkolenia i doradztwo w zakresie technologii asystujących, kompensacyjnych i projektowania uniwersalnego” przedstawiamy uczestnikom jakie problemy dotyczą osób niepełnosprawnych, wprowadzamy w świat ich wartości, przekonań i pokazujemy dobre praktyki zarówno z Polski, jak i ze Świata. Po takich przygotowaniach przedstawiciele firm są gotowi na podróż w świat identyfikacji rzeczywistych problemów i oczekiwań. I tutaj duże wsparcie daje metoda design thinking. Historia Pana Waldka czy też Pani Anny to historie, które zna wielu z nas. Ale nigdy nie uświadamiamy sobie co ich boli, frustruje, przeszkadza. Zamiast zadać im odpowiednie pytania wolimy najczęściej za nich odpowiadać. I najczęściej nie są to dobre odpowiedzi. 

Dopiero kiedy poznamy istotę ich życiowych zmagań, pragnienia i marzenia, chęci i potrzeby będziemy w stanie wykonać następny krok. Po tej podróży batyskafem na samo dno oceanu przychodzi powrót na powierzchnię.

Z tymi nowymi doświadczeniami nasi uczestnicy gotowi są do proponowania różnorodnych rozwiązań. Później indywidualnie pomagamy w ich dopracowaniu i przygotowaniu do rynkowego wdrożenia. Wraz z naszymi partnerami jesteśmy dopiero na początku drogi. Na innym etapie jest Regionalny Ośrodek Pomocy Społecznej w Krakowie, które może już się pochwalić wieloma rezultatami. Podczas trzech lat trwania projektu, Małopolski Inkubator Innowacji Społecznych, udzielił wsparcia 42 innowacjom społecznym, które zmieniły codzienność osób niesamodzielnych oraz ich otoczenia. Zgodnie z przeprowadzonymi badaniami ewaluacyjnymi 76% uczestników inkubatora potwierdziło, iż udział w projekcie zmienił ich życie. Wśród różnorodnych rozwiązań przetestowano zarówno system inteligentnej odzieży dedykowanej osobom starszym z niepełnosprawnością ruchową, utworzono koncepcję ścieżki moto-sensorycznej, jak i wypracowano aplikację „Teleasystent”, która połączyła osoby niewidome z asystentami.

Ta możliwość zmiany życia sprawia, że zaczyna rosnąć zaufanie zarówno we własne możliwości, jak i przekonanie, że proponowane nowe produkty i usługi przyjmą się na rynku, bo wynikają z autentycznych a nie wydumanych potrzeb. W tym procesie buduje się więź między twórcą, a użytkownikiem, między innowatorem, a potencjalnym klientem.

Przygotowując się do roli trenera i doradcy w zakresie opracowywania i wdrażania na rynek produktów i usług związanych z dostępnością sam musiałem zanurzyć w rzeczywistości, której nie znałem, a przez to też nie byłem w stanie zrozumieć. Przekonałem się, jak ten świat jest wielowymiarowy i różnorodny. Przekonałem się, że wymaga indywidulanego podejścia, a nie zbiorowych uproszczeń.

Dziś mam świadomość, że ta rzeczywistość wydaje się nam bliższa. Pomagając innym w przezwyciężaniu barier, ograniczeń ludzkiego ciała i umysłu, pomagamy sobie samym. W tym coraz bardziej skomplikowanym świecie, żyjąc w izolacji, ograniczeniach i zamkniętych przestrzeniach  zapominamy o potrzebie budowania przestrzeni wolnej od barier. Edukacja dla zrozumienia problemów osób niepełnosprawnych i szukania rozwiązań stała się edukacją o nas samych i naszych społecznych wyzwaniach.

Profesor Piotr Sztompke w „Kapitale społecznym. Teoria przestrzeni międzyludzkiej” zawarł myśli, które mogą stanowić podsumowanie tych rozważań.

Z faktu, że nasze życie upływa w nieustannych relacjach z innymi, wynika, że wszelkie zamiary możemy zrealizować nie przeciw innym czy obok innych, ale z innymi i poprzez innych. Nie w izolacji, ale w kooperacji. …Tylko wtedy, gdy żyję i działam w społeczeństwie obywatelskim, spojonym takimi więziami i afirmującym takie wartości i normy, krótko mówiąc, w społeczeństwie bogatym w kapitał społeczny, mam poczucie egzystencjalnego bezpieczeństwa, przewidywalności reakcji, z jakimi się spotkam ze strony innych, jestem gotów do otwartości wobec współobywateli, kreatywności i innowacyjności. Staję się aktywnym obywatelem, a nie tylko mieszkańcem kraju, zaangażowanym uczestnikiem społeczeństwa, a nie tylko pasażerem na gapę. I tylko wtedy podmiotowa aktywność nas wszystkich i każdego z osobna zapewnia każdemu jakąś miarę osobistego szczęścia, a wszystkim rozwój i postęp całej wspólnoty. Taki wspólny kapitał, kapitał społeczny i jego trzon – kapitał moralny – to warunek dobrobytu, niekiedy ważniejszy niż sam rozwój ekonomiczny.

   

Rafał Kunaszyk – ekspert ds. edukacji, rynku pracy, trener i doradca zarządzania, współwłaściciel firm rodzinnych Eurokreator sc i Eurokreator T&C, członek Zarządu Stowarzyszenia Inicjatywa Firm Rodzinnych, członek Rady Fundatorów. Obecnie jest ekspertem ds. Edukacji, ZSK i Dyrektorem Programowym Forum Inteligentnego Rozwoju. Ambasador EPALE.

  

Interesujesz się edukacją osób ze specjalnymi potrzebami? Zajmujesz się animacją społeczną? A może koordynujesz działania wolontariuszy?  Szukasz inspiracji, sprawdzonych metod i niestandardowych form?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na ten temat dostępne na polskim EPALE! 

            

Zobacz także:

12 lekcji edukacyjnych czyli podróż w czasie i przestrzeni – cz. I

Nić Ariadny, czyli jak powinien uczyć się dorosły - kontynuacja rozmowy z prof. dr hab. Stanisławem Dylakiem

Login (2)

Users have already commented on this article

Chcesz zamieścić komentarz? Zaloguj się lub Zarejestruj się.

Want to write a blog post ?

Don't hesitate to do so! Click the link below and start posting a new article!

Najnowsze dyskusje

Dyskusja EPALE: Blended learning w edukacji dorosłych

W czwartek 26 listopada 2020 r., od godz. 10.00 do 16.00, EPALE będzie gospodarzem internetowej dyskusji na temat blended learning w edukacji dorosłych. Dyskusja będzie miała zupełnie nowy format, zaczynając od 30-minutowej transmisji na żywo, której towarzyszyć będzie rozmowa w formie komentarzy na platformie.

Więcej

Dyskusja EPALE: Integracja społeczna starzejącego się społeczeństwa i edukacja międzypokoleniowa

W środę 28 października, od godziny 10.00, EPALE będzie gospodarzem internetowej dyskusji na temat integracji społecznej starzejącego się społeczeństwa i edukacji międzypokoleniowej. Komentarze będą otwarte 19 października, aby uczestnicy mogli się przedstawić i zamieścić swoje uwagi z wyprzedzeniem. Dołącz do dyskusji!

Więcej

Dyskusja EPALE: Zapewnienie edukacji w zakresie podstawowych umiejętności

Podstawowe umiejętności są przekrojowe. Są one istotne nie tylko dla edukacji, ale także dla polityki zatrudnienia, zdrowotnej, społecznej i środowiskowej.  Dyskusja online odbędzie się na tej stronie w dniach 16-17 września w godzinach 10:00-16:00 CET i będzie moderowana przez koordynatorów tematycznych EPALE Gracielę Sbertoli (sekretarza generalnego EBSN) i Tamása Harangozó.

Więcej