chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

 
 

Blog

Słuchanie i "pseudosłuchanie"

12/11/2018
przez Justyna Kokot
Język: PL

Zenon z Kition wypowiedział kiedyś słowa:  „... natura dała nam dwoje uszu i jedne usta, żebyśmy dwa razy więcej słuchali niż mówili”. Mimo tego, że słuchanie stanowi podstawę empatycznego komunikowania się, wydaje się być ono jedną z najsłabiej rozwiniętych umiejętności komunikowania się z ludźmi. A przecież wysłuchanie drugiego człowieka daje mu ulgę, rozładowuje emocje, pozwala lepiej poznać jego problem. Słuchanie to sztuka, która jest trudniejsza od mówienia. Wiele ludzkich dramatów wynika z tego, że ludzie nie słuchają, co do siebie mówią. Ważne jest żeby nasz słuchacz odczuwał, że jest ważny i że interesuje nas to, co do nas mówi. Sygnałem tego, że słuchamy drugiego człowieka jest utrzymywanie kontaktu wzrokowego, odpowiedni dystans, podążanie za tokiem mówienia.

/en/file/pexels-photo-604897jpegpexels-photo-604897.jpeg

Możemy słuchać na czterech różnych poziomach. Pierwszym jest „słyszenie”, które może być równoznaczne ze świadomością dźwięku. Drugi poziom to słuchanie wymagające skoncentrowania się na tym, co do nas dociera. Trzeci pozwala analizować to co słyszymy, a ostatni, najważniejszy poziom, to słuchanie empatyczne. Żeby ktoś zechciał się na nas otworzyć, musi się z nami poczuć bezpiecznie, zaufać nam, poczuć z naszej strony akceptację.

Prawdziwe słuchanie oparte jest na intencji zaangażowania się w to, żeby zrozumieć rozmówcę, cieszyć się jego obecnością. udzielić mu pomocy, wsparcia i nauczenia się czegoś.

Intencją tzw. „pseudosłuchania” natomiast nie jest wysłuchanie drugiej osoby, ale osiągnięcie jakiegoś własnego celu. Może to być np. chęć pozyskania twojej sympatii, chęć upewnienia się czy nic mi nie zagraża z twojej strony, chęć „wyłuskania” potrzebnych informacji, gra na zwłokę potrzebna do tego, aby sprawiając wrażenie, że słucham i tym samym zyskać czas na zastanowienie się nad własną wypowiedzią, słuchanie twojej wypowiedzi by poznać twoje słabe strony i w stosownym momencie zaatakować.

Aby komunikacja była skuteczna należy unikać najczęstszych błędów do których należą:

  • Porównywanie - słuchanie tego, co do mnie mówi rozmówca, ale połączone z zaabsorbowaniem ocenianiem, porównywaniem się
  • Domyślanie się co myśli rozmówca
  • Przygotowywanie odpowiedzi - układanie w myśli własnych odpowiedzi
  • Filtrowanie - wybiórcze słuchanie tego, co do mnie mówi.
  • Osądzanie poprzez nadawanie tzw. etykietek
  • Skojarzenia
  • Utożsamianie się - odnoszenie do własnego życia i osadzanie w kontekście własnych doświadczeń
  • Przygotowywanie rad
  • Sprzeciwianie się, które może przyjmować dwie formy: jedną z nich jest gaszenie, druga dyskontowanie. Gaszenie to po prostu wygłaszanie sarkastycznych uwag, które skutecznie zniechęcają rozmówcę do kontynuowania swej opowieści. Technika dyskontowania polega na tym, że kiedy tylko słyszę komplement, natychmiast wyliczam wszystko, co może obniżyć jego wartość. Zostały nam jeszcze trzy bariery.
  • Przekonanie o swojej racji związane z niezdolnością do przyjmowania krytyki, czy sprzeciwu, ale również z brakiem zgody na inny niż własny punkt widzenia
  • Zmiana toru wypowiedzi lub obracanie wypowiedzi rozmówcy w żart
  • Zjednywanie - słuchanie na tyle by nie zgubić wątku, ale tak naprawdę w ogóle się nie angażować

W rozmowie ważne są:

  1. Motywacja – bądź skoncentrowany, zainteresowany, znaj swój cel
  2. Cierpliwość – wysłuchaj, nie przerywaj
  3. Wrażliwość – odbieraj, zauważ nawet najmniejsze szczegóły, niech „mowa ciała” będzie w zgodzie z wypowiadanymi słowami
  4. Aktywność – dostrój się do rozmówcy, dopytuj, „podążaj” za rozmówcą
  5. Wsparcie – twórz atmosferę porozumienia, wyrażaj aprobatę, zachętę, potwierdzaj zrozumienie

Wykorzystuj podczas słuchania:

  • Potwierdzenie –  dawaj sygnały słowem i gestem, że słuchasz i rozumiesz rozmówcę
  • Dostrojenie – przyjmij podobne ułożenie ciała, gesty zasadnicze, tempo mowy i słownictwo
  • Aprobata – sygnalizuj, że aprobujesz rozmówcę, że myślisz podobnie
  • Parafraza – ujmuj  w inne słowa sens usłyszanej wypowiedzi, sprawdzaj czy dobrze się rozumiecie
  • „Echo” – powtarzaj okresowo, niemal wiernie, słowa rozmówcy
  • Ujawnienie emocji – przerywaj gdy argumenty mają charakter emocjonalny i dopytuj o emocje rozmówcy

Wierzymy w to, co widzimy, a nie słyszymy. Komunikaty słowne mają zdecydowanie mniejszą moc niż to, w jaki sposób je wypowiadamy i jaka jest mowa naszego ciała.


Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Wyświetla 1 - 7 z 7
  • Obrazek użytkownika Jowita Pawlak
    Poruszony temat jest niezwykle ważny, ponieważ tak wiele osób nie potrafi umiejętnie słuchać i skupiać się na swoim rozmówcy, co niejednokrotnie odbija się na jakości naszych relacji, ale także jest źródłem konfliktów. Umiejętność aktywnego słuchania jest istotną umiejętnością zarówno w życiu prywatnym, jak i zawodowym czy społecznym. Niemniej jednak najwięcej trudności napotykamy w sferach prywatnych i zawodowych. Dlaczego tak się dzieje? Przez właśnie błędy, które zostały wymienione w powyższym artykule, ale także przez nieświadomość ich popełniania przez ludzi. Pomijam sytuacje, w których osoby z premedytacją nie poświęcają uwagi swojemu rozmówcy i tak zachowują się podczas dialogu, że nie ma najmniejszej szansy na wyniesienie z niego czegoś wartościowego. Co jednak zrobić by każdy z nas mógł uczyć się aktywnego słuchania i unikania najczęściej popełnianych błędów podczas wszelakich rozmów? Moim zdaniem już od najmłodszych lat powinno poświęcać się czas na zajęcia/warsztaty z komunikacji interpersonalnej, która utrwalałaby już u najmłodszych pozytywne zachowania i reakcje w rozmowie z drugim człowiekiem, ale także na zajęcia dotyczące mowy ciała, która w dialogu odgrywa niebagatelną rolę. Na każdym szczeblu edukacji, jak i późniejszego rozwoju człowieka powinno kłaść się nacisk na prawidłowe formy komunikowania się z innymi, co w dzisiejszych czasach bardzo mocno szwankuje, a przecież to właśnie rozmowa jest pierwszym, podstawowym elementem scalającym ludzi i pogłębiającym relacje międzyludzkie. Takie wskazówki jakie zostały zawarte w tym teście powinni być do dyspozycji każdego człowieka, zawsze i wszędzie, aby mógł wystrzegać się złych nawyków/wzorców postępowania.
  • Obrazek użytkownika Joanna Uryga
    Pani Justyno, uwaga z tekstu, że słuchanie jest sztuką trudniejszą od mówienia jest wielce istotna. Wydaje mi się, że ta trudna sztuka stanowi fundament pozwalający nam nawiązywać trwałe i dobre relacje międzyludzkie, a więc jedną z najważniejszych potrzeb w życiu każdego człowieka.
    Podjęty przez Panią temat jest bardzo ważny i aktualny, wymienione błędy niejednokrotnie są przez nas popełniane, często nieświadomie, a wskazówki zawarte w tekście dotyczące aktywnego słuchania, w mojej opinii powinny zostać przeczytane przez każdego człowieka.
  • Obrazek użytkownika Katarzyna Gajdzik
    Do przeczytania Pani wpisu zachęcił mnie jego temat, który jest ważny i zawsze będzie aktualny oraz zamieszczony na początku cytat, który jest bardzo trafny. Uważam, że umiejętność słuchania drugiego człowieka jest ważną, ale i trudną umiejętnością w życiu każdego człowieka. W procesie komunikowania się ważne jest nie tylko to, co my sami mamy do powiedzenia, ale przede wszystkim to, co inni chcą nam przekazać. O czym często wielu z nas zapomina, skupiając się bardziej na własnej osobie niż na słuchaczu. Tymczasem umiejętność słuchania drugiej osoby pozwala nam zrozumieć naszego współrozmówcę, problem, z którym się zmaga i o którym chce nam opowiedzieć, poradzić się oraz w miarę możliwości pomóc drugiemu człowiekowi. Dzięki słuchaniu drugiej osoby, a nie ,,pseudosłuchaniu" pokazujemy jej, że jest dla nas ważna, że ważne jest dla nas to, co ma nam do powiedzenia, że szanujemy jej czas, jej osobę i traktujemy ją poważnie. Ważne jest nie tylko to, co mówimy, ale i jak się w trakcie rozmowy z innymi zachowujemy, jaką mamy postawę. Istotna jest zarówno komunikacja werbalna, jak i niewerbalna. Uważam, że Pani wpis jest bardzo przydatny i każdy powinien go przeczytać, by zobaczyć, jakie błędy najczęściej popełniamy w procesie komunikowania się, być może nieświadomie. Pozwoli on bowiem na ich unikanie oraz stosowanie wskazówek, które zawarła Pani w swoim tekście.
  • Obrazek użytkownika Daria Szczygieł
    Podczas czytania tego wpisu przypomniała mi się pewna myśl: ,,Mów tak, żeby ludzie uwielbiali Cię słuchać. Słuchaj tak, żeby ludzie uwielbiali do Ciebie mówić". W kontaktach z innymi ludźmi ważne jest nie tylko to, jak do nich mówimy, ale również aktywne słuchanie, niestety często o tym zapominamy. Jeśli będziemy uważnie słuchać i interesować się tym, co ma do powiedzenia nasz rozmówca, istnieje duże prawdopodobieństwo, że nawiążemy z nim dobrą relację. Zachęcimy go do otworzenia się i ujawnienia swoich wątpliwości czy problemów, co jest niezwykle istotne w procesie komunikowania się. Uważam więc, że Pani wpis jest bardzo przydatny.
  • Obrazek użytkownika Dorota Zielińska
    Pani Justyno, bardzo istotny wpis przypominający nie tylko o tym, jak ważne jest słuchanie tego co mają nam do powiedzenia inni, ale także przybliżający najczęstsze błędy, które popełniane są przez rozmówce, czasami nawet w sposób nieświadomy. Ludzie mówią do nas tysiące słów, ale zdarza się, że część z nich puszczamy obok uszu, ponieważ zatapiamy się w swoich myślach, nastrojach, czy sprawach, które nas trapią. Jednakże umiejętność aktywnego słuchania jest jedyną drogą, która daje nam możliwość nawiązania autentycznych i serdecznych relacji, dlatego należy ją ciągle ćwiczyć i rozwijać, mając na uwadze wymienione przez Panią wskazówki.  
  • Obrazek użytkownika Karolina Hoza
    "Chwytny" cytat umieszczony, na początku wpisu zachęcił mnie do dalszego jego czytania. Myślę, że trafnie zostały wymienione najczęstsze błędy, które zdarza się nam popełniać podczas słuchania drugiego człowieka. Natomiast, zaznaczenie tego, co jest ważne w rozmowie oraz przytoczone wskazówki - zawsze warto "mieć z tyłu głowy" i z nich korzystać.
  • Obrazek użytkownika Anna Rucka
    Ciekawy a przede wszystkim pomocny wpis. :)
    Wymienione wskazówki warto zapamiętać i co najważniejsze, stosować.