European Commission logo
Utwórz konto
Blog
Blog

Pomoc migrantom i uchodźcom: jak działać skutecznie?

Nie zawsze trzeba być na pierwszej linii. Praca na zapleczu organizacji, a nawet niepozorna rozmowa z sąsiadem może mieć wielką moc.

ok. 4 minuty czytania - polub, linkuj, komentuj!


W ostatnich miesiącach temat pomocy dla cudzoziemców stał się niezwykle aktualny. Wiele osób poruszonych sytuacją uchodźców na polsko-białoruskiej granicy organizuje grupy wsparcia, zbiórki i inne akcje. Większość z tych inicjatyw jest nie tylko bardzo cenna, ale ma także ważny aspekt świadomościowy i mobilizujący, co może mieć przełożenie na decyzje polityczne, bez których nie da się systemowo zagwarantować bezpieczeństwa przybyszom.

złączone ręce

Photo by Toa Heftiba on Unsplash

Wszyscy zaangażowani w pomoc dla uchodźców zostaliśmy wrzuceni na głęboką wodę. Organizacje oraz niezależni aktywiści i aktywistki często już wcześniej pracujący w warunkach przeciążenia, teraz przełączyli się w „tryb awaryjny”, dostosowując do dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości. Ich zaplecze – spontanicznie powstające sieci wsparcia – mają zróżnicowany charakter, ale i stopień przydatności. Ci z „frontu” próbują zoptymalizować nowe zasoby z „drugiej i trzeciej linii”, ale podejmując współpracę z wolontariuszami z całej Polski, nie zawsze mają teraz możliwość ich wdrożenia, przekazania niezbędnej wiedzy, a to przekłada się na efektywność niesionej pomocy. Dlatego publikowane są poradniki, które – choć aktualizowane na bieżąco o najpilniejsze potrzeby – zawierają kilka żelaznych przykazań wolontariatu. Warto je w tym kontekście przypomnieć.

Darowizny rzeczowe

Po pierwsze – pomagaj z głową. Nie każdy odruch serca poprawi stan poszkodowanego. Ratując rannego w wypadku drogowym, musisz wiedzieć jaką procedurę stosować zależnie od sytuacji. Tak samo w przypadku migrantów, nie każdy rodzaj wsparcia jest zawsze wskazany. Na przykład pracując w ośrodkach dla cudzoziemców, kładziemy nacisk na aktywizowanie ich mieszkańców, wzmacnianie sprawczości, a nie na uzależnianie od pomocy, bo to jest przeciwskuteczne. Rybę dajemy tylko tym, którzy nie są w stanie sami utrzymać wędki.

Zmorą wielu organizacji są darowizny rzeczowe. Tony zniszczonej odzieży, zdezelowanych zabawek czy przeterminowanej żywności lądują w koszach i dodatkowo obciążają fundacje oraz stowarzyszania. Wiele osób korzysta ze zbiórek, aby pozbyć się rzeczy zalegających w szafach i piwnicach. Są też po prostu dary nietrafione, nieposegregowane, źle zapakowane. To duży problem, szczególnie w sytuacjach kryzysowych, jak obecnie, gdy niezbędne są specyficzne produkty i do tego szybko dostarczone w konkretne miejsca. Zgłaszanie się do organizacji z prośbą o podjechanie po kurtkę czy czapkę, nigdy nie jest dobrym pomysłem.

Wolontariat

Inny problem to wolontariat osób ze słomianym zapałem, nierozpoznających własnych ograniczeń, przekonanych, że wiedzą jak pomagać i że należy im to tylko umożliwić. Przeszkolenie nowej osoby, nawet do prostych zadań, nie mówiąc o zorganizowaniu jej pracy, to jest dodatkowe obciążenie dla organizacji. Przed zgłoszeniem się na wolontariat zawsze warto najpierw zajrzeć na jej stronę internetową i odpowiedzieć sobie na kilka pytań: jaką mam wyjściową wiedzę w danym temacie? Ile czasu mogę poświęcić? Czy jestem w kondycji psychicznej i fizycznej, która pozwoli mi na wykonywanie proponowanych zadań? W końcu pomóc mamy przede wszystkim innym, a nie sobie.

Trzeba też pamiętać, że pomaganie bywa trudne, może wiązać się z wyrzeczeniami, koniecznością wyjścia ze strefy komfortu. Do pewnych działań trzeba mieć predyspozycje. W pracy z uchodźcami w ośrodkach liczy się przede wszystkim inteligencja emocjonalna i umiejętność nawiązywania kontaktów, na granicy – ponadprzeciętna wytrzymałość fizyczna i psychiczna, w obu przypadkach – długotrwałe zaangażowanie. Jeśli realnie możemy poświęcić na wolontariat kilka godzin w miesiącu, to nie znaczy, że nie nadajemy się do wolontariatu, ale wykorzystajmy ten czas stosownie. NGO-sy  potrzebują ludzi do sortowania czy przewożenia darów, ale też prac administracyjnych, fundraisingu i wielu innych czynności, od których zależy ich bieżące funkcjonowanie. Bardzo cenni są specjaliści, którzy mogą wyświadczyć organizacji konkretną usługę. Coraz częściej mogą to zrobić online.

Edukacja obywatelska

Wolontariat wiąże się bardzo ściśle z edukacją obywatelską. Nie zawsze zdajemy sobie sprawę, że codzienna aktywność społeczna w różnych obszarach i szeroko pojęta solidarność ze słabszymi tworzy warunki, w których łatwiej odpowiadać na ewentualne kryzysy. Nawet jeśli z różnych powodów nie możesz pomagać migrantom, zaangażuj się na rzecz osób z niepełnosprawnościami czy w kryzysie bezdomności. Sprawdź, kto jeszcze w twojej okolicy wymaga wsparcia. Idź na szkolenie z pierwszej pomocy medycznej. Naucz się rozmawiać z sąsiadem, który ma odmienne poglądy polityczne. Wszystkie te działania tworzą silne wspólnoty. To moc, której w razie potrzeby można użyć.

 


Krzysztof Jarymowicz: Prezes Fundacji dla Wolności, inicjator Etnoligi (projekt roku 2020 według UEFA) i innych programów (nie tylko) sportowych na rzecz równości i spójności społecznej. W 2021 wyróżniony nagrodą Fundacji POLCUL za wieloletnią działalność wspierającą uchodźców oraz integrację środowisk wykluczonych.


 

Pracujesz z osobami zagrożonymi wykluczeniem? Działasz na rzecz włączenia społecznego? 

Szukasz sprawdzonych metod i narzędzi, które możesz wykorzystać w pracy?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na ten temat dostępne na polskim EPALE! 

      

Zobacz także:

Polaryzacja i radykalizacja: zapobieganie niechęci wobec migrantów

Ośrodki dla cudzoziemców w Polsce – kontekst lokalny

Siła futbolu: lokalna inicjatywa dla uchodźców

Edukacja w ruchu. Europejskie dobre praktyki w integracji migrantów poprzez sport

Login (4)

Komentarz

Dziękuję za przypomnienie podstaw skutecznego niesienia pomocy osobom w kryzysie uchodźczym. Treści zawarte w artykule mogłyby służyć za istotną kampanię informacyjną Szczególnie zwracającą uwagę na to, że zbiórki pomocowe nie są przeznaczone na pozbywanie się przez nas niechcianych rzeczy – pracując w instytucji kultury, która coraz częściej zajmuje się taką działalnością ów problem staje się niestety nagminny.

Login (0)

Po kilkunastu dniach ten artykuł nabrał nowego wyjątkowego znaczenia. Dziś zastanawiamy się jak możemy skutecznie pomóc Ukraińcom. W najbliższych dniach do Polski trafi wielu nowych uchodźców, a  już teraz w wielu polskich domach toczy się dyskusja co możemy zrobić: zorganizować zbiórkę rzeczową, włączyć się do wolontariatu a może tylko udzielić sąsiedzkiej pomocy. Może ktoś wśród naszych znajomych, sąsiadów, współpracowników ma znajomych po tamtej stronie granicy, a może jest wstanie wskazać odpowiednie organizacje charytatywne. Przechodzimy przyspieszony kurs edukacji obywatelskich. Oby tylko nasze działania były skutecznie, a zmiana postaw z biernej na aktywną trwała. 

Login (0)

Bardzo ważny i potrzebny temat. Zacznijmy od małych kroków, od wspomnianego w tekście "sąsiada". Edukujmy obywatelsko jak najwcześniej. Pracując z kobietami z ośrodka oraz włączając w te działania kobiety 40+ żyjące na wsi, wiem, że są to bardzo potrzebne działania. A każde z nich ma ogromny sens. Mam tylko czasem wrażenie, że moglibyśmy zacząć wcześniej... od edukacji w tym zakresie dzieci, gdyż "dom" nie zawsze to zrobi.

Login (0)

Czytam i myślę sobie, jak super, że się na EPALE pojawiają takie wpisy. Po pierwsze dobrze napisane. Po drugie dotykające ważnych tematów. A później widzę, że to człowiek Etnoligi ;-) Co dla mnie, człowieka AKS ZŁY super przyjemne odkrycie!

Pozdrowienia! 

Login (0)

Należy podkreślać rolę  edukacji obywatelskiej w polskiej szkole i przyjrzeć się, w jaki sposób jest ona obecnie realizowana.  Z moich obserwacji wynika jednak, że przedmiot ,,Wiedza o społeczeństwie" i zakres poruszanej problematyki są niewystarczające. Ważne też, aby elementy edukacji obywatelskiej włączać w tematykę innych przedmiotów szkolnych. I chyba najważniejsze: zachęcać uczniów, młodzież jak i dorosłych do konkretnych działań obywatelskich.

Login (1)

Users have already commented on this article

Chcesz zamieścić komentarz? Zaloguj się lub Zarejestruj się.

Want to write a blog post ?

Don't hesitate to do so! Click the link below and start posting a new article!

Najnowsze dyskusje

Dyskusja EPALE na temat społeczności uczących się na obszarach wiejskich

Nie przegap kolejnej dyskusji EPALE w środę, 8 czerwca!

Więcej

Dyskusja online na temat kultury w czasach kryzysu

W czwartek 28 kwietnia 2022 r., między godz. 10.00 a 16.00, na EPALE odbędzie się transmitowana na żywo dyskusja online na temat kultury w czasach kryzysu.

Więcej