chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

 
 

Blog

Świat autyzmu z bliska

17/10/2018
by Karolina MILCZAREK
Język: PL

Fundacja Wspólnota Nadziei jako jedyna w Polsce prowadzi specjalistyczny ośrodek dla dorosłych osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, łączący funkcje mieszkalne, terapeutyczne, edukacyjne i rekreacyjne – Farmę Życia w Więckowicach pod Krakowem. W tym roku Fundacja obchodzi swoje 20-lecie to dobra okazja, by bliżej przyjrzeć się jej działalności.

                   

/pl/file/20180924133436jpg20180924_133436.jpg

                          

„Zielona terapia”

Kiedy przyjechaliśmy na Farmę, otoczyła nas zieleń i przywitały dwa przyjaźnie wyglądające domy. To miejsce w ogóle nie skojarzyło się z domem pomocy społecznej, który tu działa – jedyną tego typu placówką w kraju przeznaczoną dla osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (ASD). Farma położona jest na pięknym terenie, o powierzchni 7 ha. Z jednej strony znajduje się sad i warzywnik, a z drugiej – pasie się niewielkie stado owiec. To ekologiczne gospodarstwo ma kluczowe znaczenie dla tzw. zielonej terapii - dorosłe osoby z autyzmem uczą się tu podstawowych czynności zawodowych, współpracy, pełnienia ról społecznych. Wykonując użyteczną pracę, zyskują poczucie sprawstwa, nabierają wiary we własne możliwości i rozwijają swoje kompetencje.

W dwóch domach mieszka obecnie na stałe dziesięć dorosłych osób z autyzmem – najmłodsza ma 29, a najstarsza ­ ponad 50 lat. Każdy z domowników ma indywidualnie urządzony, własny pokój z łazienką, a oprócz tego – wspólnie z innymi mieszkańcami – korzysta z kuchni-jadalni, sal zajęciowych (m.in. pracowni komputerowej, biurowej i plastycznej oraz pralni, w której mieszkańcy uczą się wykonywania codziennych czynności) oraz sali rehabilitacyjnej. Chodzi bowiem o to, żeby stworzyć im warunki zbliżone do domowych. Dla osób z autyzmem, ze względów komunikacyjnych, społecznych i poznawczych, duże skupiska ludzkie, jak w „tradycyjnych” domach pomocy społecznej, są wysoce niewskazane. Z tego też względu na terenie jednego z domów znajduje się mieszkanie adaptacyjne, w którym każda nowo przybyła osoba, pod opieką terapeuty, przyzwyczaja się do życia w ośrodku.

Wszystko jest tak pomyślane, żeby jak najbardziej ułatwić mieszkańcom funkcjonowanie na Farmie. Na przykład, na drzwiach każdego pomieszczenia i na sprzętach umieszczone są piktogramy, aby ułatwić komunikację z mieszkańcami. W przypadku tych osób, które nie mówią, system piktogramów jest także używany przy układaniu indywidualnych planów dnia.

/pl/file/20180924141152jpg20180924_141152.jpg

Pracownia biurowa w podkrakowskim ośrodku

                                

Poza prowadzeniem Małopolskiego Domu Pomocy Społecznej „Na Farmie Życia”, Fundacja zapewnia szeroki wachlarz aktywności osobom mieszkającym poza ośrodkiem, które w ciągu dnia dojeżdżają tu na zajęcia i warsztaty prowadzone przez Dzienne Centrum Aktywności. Bowiem misją Fundacji, która działa od 1998 roku, jest budowanie całościowego systemu wsparcia dla osób z ASD oraz dla ich rodzin. Farma Życia, która powstała w 2005 roku, stanowi kluczowy element tego wsparcia. Prezes Fundacji Alina Perzanowska, matka młodego mężczyzny z autyzmem, tworząc ją, zainspirowała się przykładami wspólnot wiejskich dla osób z autyzmem, jakie od dziesięcioleci sprawdzają się w wielu krajach Europy Zachodniej i w Stanach Zjednoczonych.

                           

Metody pracy edukacyjnej

Na Farmie stosowane jest eklektyczne podejście do pracy terapeutycznej, ale w dużej mierze bazuje ono na modelu TEACCH. Na czym on polega? W skrócie: główny nacisk jest kładziony na poprawę umiejętności komunikowania się i maksymalne wykorzystanie potencjału danej osoby, aby była jak najbardziej niezależna. Programy edukacyjne są ustalane indywidualnie, w oparciu o szczegółową ocenę umiejętności uczenia się osoby autystycznej, przy czym zamiast braków próbuje się u niej rozpoznać przede wszystkim zdolności.

/pl/file/20180924141252jpg20180924_141252.jpg

Zasady pracy z osobami z ASD

                   

W pracy edukacyjnej wykorzystywana jest Kraina OZA – platforma internetowa opracowana przez Fundację specjalnie dla osób z autyzmem (www.KrainaOZA.pl). Kraina OZA wspomaga pogłębianie zainteresowań, nabywanie wiedzy oraz umiejętności – społecznych i zawodowych. Strona zawiera m.in. serwis informacyjny, artykuły popularyzatorskie, przepisy kulinarne oraz gry. Co ważne, na stronie można znaleźć informacje na temat poszukiwania pracy i możliwości zatrudnienia, a także cykl szkoleń e-learningowych przygotowujących do poruszania się na rynku pracy. Kraina OZA powstała w wyniku realizacji projektu „Edu-Autyzm”, współfinansowanego ze środków UE w ramach PO KL. Dziś platforma dostępna jest jako bezpłatne narzędzie dla wszystkich zainteresowanych, w całej Polsce. Każdy może zostać współtwórcą i redaktorem Krainy OZA. Wśród autorów artykułów są osoby z autyzmem i zespołem Aspergera.

                                

Współpraca lokalna i międzynarodowa

Podkrakowski ośrodek nie tylko prowadzi programy aktywizacji społecznej i zawodowej, realizuje także projekty współpracy – lokalne i międzynarodowe, w tym w ramach programu Erasmus+ Edukacja dorosłych, a wcześniej - Grundtvig.

Projekty realizowane przez Fundację dotyczą bezpośrednio edukacji dorosłych z ASD, jak również szkolenia pracowników i wolontariuszy zaangażowanych w działania edukacyjne na rzecz tej grupy. Warto przyjrzeć się rezultatom choćby wybranych przedsięwzięć.

Projekt Learning Groups - We can do it!, realizowany w międzynarodowym partnerstwie w ramach programu Grundtvig, miał na celu wspieranie osób z niepełnosprawnością, w tym osób z autyzmem, głównie poprzez rozwijanie i wspieranie ich umiejętności komunikacyjnych i społecznych; radzenia sobie z wyzwaniami; zastosowania narzędzi informatycznych oraz wolontariatu osób z niepełnosprawnością intelektualną. Materialnym rezultatem współpracy jest m.in. publikacja Project Book from A to Z, zbierająca wypowiedzi, komentarze i refleksje uczestników projektu - słuchaczy oraz pracowników. Więcej rezultatów oraz informacji na temat partnerstwa można znaleźć w sieci, w wersji polskiej oraz angielskiej.

Obecnie Fundacja realizuje m.in. projekt Rozwijanie kompetencji kadry pracującej na rzecz dorosłych z autyzmem - job-shadowing w modelowych organizacjach europejskich, dofinansowany z programu Erasmus+ Edukacja dorosłych. Jego celem jest przeszkolenie kadry Fundacji w ramach cyklu zagranicznych szkoleń polegających na obserwowaniu „jeden na jeden” pracy osób zaangażowanych w edukację dorosłych z ASD w krajach, które mają większe doświadczenie w tej dziedzinie. Szkolenia skupiają się na trzech obszarach. Pierwszym są kompetencje oraz motywacja terapeutów, opiekunów i edukatorów, co jest kluczowe, biorąc pod uwagę, że w Polsce brak specjalistycznych programów studiów czy kursów kompleksowo przygotowujących do pracy z dorosłymi z autyzmem. Drugi obszar dotyczy rozwijania umiejętności związanych z zarządzaniem ośrodkiem. Trzeci dotyczy kompetencji w zakresie współpracy z otoczeniem (w tym z władzami i rodzicami osób z autyzmem), aby kształtować bardziej przyjazny kontekst dla wsparcia osób z ASD. Z pierwszymi efektami projektu, który potrwa jeszcze blisko rok, można już się zapoznać na stronie internetowej Fundacji.

/pl/file/img1882jpgimg_1882.jpg

/pl/file/img1910jpgimg_1910.jpg

Job shadowing na farmie ośrodka Montebello we Włoszech, gdzie osoby z niepełnosprawnością pracują przy uprawie roli, przetwórstwie owocowo-warzywnym oraz w kuchni przy przygotowaniu posiłków.

                                  

Ludzie związani z Fundacją

Organizacja to jednak przede wszystkim ludzie, którzy na przestrzeni 20 lat wspierali i wspierają jej działalność. Obecnie w Fundacji pracuje blisko 60 osób, w tym 30 pracowników etatowych, głównie trenerów i terapeutów, ale także kadra administracyjna.

Działalność Fundacji wpiera również cała rzesza ludzi dobrej woli: fundatorów, rodziców dorosłych osób z autyzmem, darczyńców i wolontariuszy. W przypadku tych ostatnich organizacja korzysta zarówno ze współpracy z firmami, które decydują się na wdrożenie u siebie wolontariatu pracowniczego, jak i z pomocy osób indywidualnych. Obecnie Fundacja poszukuje osób zainteresowanych pomocą opiekunom/terapeutom w przygotowywaniu i prowadzeniu zajęć w pracowniach gospodarstwa domowego, ogrodniczej, stolarskiej, plastycznej oraz pomocą w pracach biurowych. Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej Fundacji, w zakładce „Wolontariat”.

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Wyświetla 1 - 5 z 5
  • Obrazek użytkownika Weronika Czuwaj
    Uważam, że "Zielona terapia" jest doskonałym pomysłem, z której mogą skorzystać dorosłe osoby z autyzmem. Zapewniona duża, zielona przestrzeń, cisza i spokój, pozytywnie wpływają na mieszkające tam dorosłe osoby, które uczą się pełnienia ról społecznych, podstawowych czynności zawodowych, a także współpracy. Sądzę, że powinno być więcej takich miejsc w Polsce.
  • Obrazek użytkownika Klaudia Kretek
    Jestem bardzo pozytywnie zaskoczona działalnością tej fundacji. Świetna inicjatywa, która daje możliwość rozwoju dla dorosłych osób z autyzmem. W Polsce jest znikoma ilośc ośrodków czy form terapii dla dorosłych osób dotkniętych autyzmem, dlatego ,,Zielona terapia" jest genialnym pomysłem. Są to idealne warunki do rozwoju kompetencji społecznych, współpracy oraz pełnienia ról zawodowych. Moim zdaniem przydałoby się  dużo więcej takich ośrodków. 
  • Obrazek użytkownika Dominika Śliz
    Opisana fundacja jest miłym zaskoczeniem - uważam, że ich działalność powinna być rozpowszechniana. Takie miejsca i działania są potrzebne, zwłaszcza dla osób niepełnosprawnych. Dzięki temu każda z tych osób może odnaleźć swoje miejsce, w którym będzie czuła się bezpiecznie i w którym będzie mogła ciągle rozwijać swoje umiejętności i zainteresowania.
  • Obrazek użytkownika Olga Zielińska
    Pierwszy raz czytam o tym miejscu, myślę, że takie przedsięwzięcie powinno być bardziej znane. Fantastycznie, że istnieją takie miejsca - zielone, piękne i spokojne dla grupy, która najbardziej tego potrzebuję czyli osób z autyzmem. Często zdarza się, że osoby niepełnosprawne tracą z wiekiem wsparcie i opiekę, dlatego uważam, że w Polsce powinno powstać o wiele więcej takich ośrodków, które oferują pomoc, dom, pracę. 
  • Obrazek użytkownika Beata Kloze
    Nigdy wcześniej nie słyszałam o tej fundacji. Uważam, że pomimo rozpowszechniania wiedzy na temat osób z Autyzmem, dalej świadomość ludzi w tym zakresie jest niewielka.
    Ostatnio oglądałam wspaniały film – Temple Grandin, który doskonale pokazuje, w jaki sposób postrzegają świat osoby z ASD. Główna i tytułowa bohaterka filmu to osoba cierpiąca na autyzm, która ukończyła studia i stała się wyjątkowym fachowcem w jednej z dziedzin. To pokazuje, że osoby z autyzmem często mają w sobie wielki potencjał i warto im pomagać.
    Mam nadzieję, że w naszym kraju otworzy się więcej miejsc, które będą pomocą dla tych osób.