chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

 
 

Blog

Człowiek dorosły w bibliotece - oczekiwania i potrzeby - dobre praktyki cz 1.

03/10/2019
przez Monika Schmeich...
Język: PL

Każda biblioteka jest inna - czyli o kontekstach słów kilka

Dlaczego ludzie przychodzą do biblioteki? Jakie są ich potrzeby w dobie globalizacji i powszechnego dostępu do wiedzy i informacji? Co takiego może zaoferować instytucja, której historia ma już tysiące lat?

Współczesne biblioteki publiczne, które w powszechnej świadomości już od okresu Oświecenia kojarzą się z przestrzenią do nauki, badań oraz okazjonalnej aktywności kulturalnej, stają się coraz bardziej różnorodne. Fakt ten można zaobserwować na wielu płaszczyznach - od położenia, warunków lokalowych, wystroju i wyposażenia poprzez udostępniane zbiory, aż do oferty działań kulturalnych, edukacyjnych i animacyjnych proponowanych odbiorcom1. Zróżnicowani są również sami użytkownicy, choć czasem można wśród nich wyodrębnić pewne grupy dominujące. Raz taką grupą będą seniorzy, w innym przypadku rodziny, a w jeszcze innym - dzieci i młodzież. Są to czynniki, które pozwalają dokonać diagnozy i określić profil biblioteki, a tym samym wyznaczyć obszary do rozwoju jej działalności. Dostrzeżenie wyjątkowości, unikatowości poszczególnych bibliotek i ich otoczenia oraz uświadomienie sobie wartości zjawiska w szczególności przez pracowników, pozwala stworzyć miejsce otwarte na użytkowników i ich potrzeby - zarówno kulturalne, społeczne, jak i edukacyjne. Dlatego też mówiąc o inicjatywach proponowanych dorosłym użytkownikom w Filii nr 38 MBP w Lublinie, którą mam przyjemność od pewnego czasu kierować, trzeba zacząć od krótkiego zarysu kontekstu, w jakim biblioteka ta funkcjonuje.

  

/lv/file/f38jpgf_38.jpg

  

Filia nr 38 została otwarta w 2015 roku i reprezentuje typ współczesnej biblioteki osiedlowej. Mieści się w nowym budynku, którego wnętrze zostało urządzone w sposób funkcjonalny i atrakcyjny dla użytkowników. O nowoczesności wnętrza świadczy m.in. dostosowanie go do przyjmowania osób niepełnosprawnych, wyodrębnienie strefy warsztatowej, wyposażenie w sprzęt multimedialny, a także ciekawy i spójny design. Przykładowo, najmłodsi czytelnicy mogą korzystać ze specjalnie dla nich zaprojektowanej sali dziecięcej wyposażonej w pufy, ścianę tablicową i kolorowe „dziuple”, w których można się zarówno bawić, jak i zaszyć z książką. Nieco starsze dzieci mają do dyspozycji stanowiska komputerowe z dostępem do internetu, konsole PlayStation oraz obszerny zbiór gier planszowych. 

Ze względu na usytuowanie w dzielnicy, która jest tzw. sypialnią miejską, filia łączy w sobie funkcje wypożyczalni, centrum aktywności dla społeczności lokalnej oraz osiedlowego domu kultury. Biblioteka jest tutaj miejscem działań artystycznych, edukacyjnych, animacyjnych i integracyjnych. Dlatego też opracowywana przez kilka ubiegłych lat oferta dostosowana jest do potrzeb wszystkich grup wiekowych ze szczególnym uwzględnieniem tych, które reprezentuje społeczność lokalna. W ofercie znajdziemy więc warsztaty rodzinne dla dzieci w wieku 0-3 lata oraz ich opiekunom, spotkania dla przedszkolaków odwiedzających bibliotekę z rodzicami, zajęcia plastyczne i naukę programowania dla dzieci i młodzieży w wieku szkolnym. Nie brakuje również propozycji dla dorosłych użytkowników, w tym seniorów. Obejmują one różnego rodzaju spotkania, kursy i warsztaty odpowiadające ich aktualnym potrzebom. 

Ostateczny kształt i formuła podejmowanych w Filii działań jest wynikiem długotrwałej obserwacji i przeprowadzonej diagnozy, która obejmowała zarówno indywidualne rozmowy z czytelnikami, jak i ankiety wypełniane przez obserwatorów profilu na Facebooku. Osoby, które dotychczas do biblioteki nie zaglądały, zostały zaproszone poprzez akcje informacyjno-promocyjne zorganizowane w przestrzeni dzielnicy. 

Działania, w których mogą wziąć udział dorośli użytkownicy, można podzielić na kilka grup tematycznych wyodrębnionych ze względu na zaobserwowane potrzeby. Będą to m.in. warsztaty rodzinne - wynikające z potrzeby stworzenia miejsca do międzypokoleniowej aktywności twórczej, wspierającej rozwój dzieci i pogłębiającej relacje wewnątrzrodzinne; kursy i zajęcia artystyczne, rękodzielnicze, jak również rozwijające podstawowe kompetencje cyfrowe; otwarte akcje pozwalające na swobodne korzystanie z oferty w wybranym przez użytkowników czasie oraz szeroko rozumiane inspirujące spotkania z drugim człowiekiem.

Warsztaty rodzinne - potrzeba budowania relacji i zacieśniania więzi, poszukiwanie kreatywnych pomysłów na wspólne spędzanie czasu

Od początku funkcjonowania Filii niezwykle liczną grupą odbiorców proponowanych działań są rodzice i opiekunowie najmłodszych dzieci w wieku 0-5 lat. Poszukują oni sposobów i metod aktywnego wspierania rozwoju maluchów, sami nieustannie zwiększając swoje kompetencje w tym zakresie2. Widoczna jest wśród nich świadomość tego, jak bogactwo życia rodzinnego wpływa na doświadczenia edukacyjno-rozwojowe młodszych pokoleń. Jest to grupa dorosłych użytkowników, którzy chętnie uczestniczą we wszelkich aktywnościach rodzinnych, międzypokoleniowych. Edukacja podczas tego rodzaju spotkań przebiega dwutorowo, z jednej strony aktywizuje się dzieci w wieku 0-5 lat z drugiej zaś zaspokaja potrzebę zdobywania wiedzy u opiekunów.

Wychodząc naprzeciw ich oczekiwaniom, w bibliotece został zrealizowany projekt dofinansowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego pt: „Jak smyka zmienić w czytelnika?”. Dzięki niemu użytkownicy mieli doskonałą okazję do wspólnego spędzenia czasu i współdziałania na rzecz rozwoju dzieci, a jednocześnie zdobycia pozytywnych doświadczeń w kontakcie z kulturą. W ramach działań projektowych zostały przeprowadzone trzy cykle warsztatów - sensoryczny, ilustratorski i teatralny. Spotkaniom towarzyszyły dwie autorskie wystawy tematyczne oraz improwizacja teatralna. Pierwszy cykl podejmował tematykę związaną ze wspieraniem rozwoju dzieci w oparciu o Teorię Integracji Sensorycznej oraz Zagadnienia Pedagogiki Marii Montessori. Podczas warsztatów rodzice zaprojektowali i własnoręcznie wykonali tablice manipulacyjne dla swoich dzieci, poznali ćwiczenia wspierające rozwój sensomotoryczny oraz zagadnienia związane z Pedagogiką Marii Montessori. Całości towarzyszyła interaktywna wystawa sensoryczna zaaranżowana w sali warsztatowej biblioteki pt.: „Odkryj świat zmysłów”. Składała się ona z przestrzennych, ruchomych elementów pobudzających zmysły, jednocześnie umożliwiających prowadzenie narracji, poszukiwanie i snucie opowieści. Drugi cykl warsztatów ukazał rolę książki obrazkowej w rozwoju najmłodszych i zaowocował powstaniem autorskich książek zaprojektowanych i wykonanych przez rodziców wraz z dziećmi. Warsztatom towarzyszyła wystawa ilustracji książkowej. Ostatni cykl warsztatów wprowadził uczestników w świat teatru. Podczas spotkań dorośli mieli okazję przygotować interaktywny spektakl w formie improwizacji teatralnej dla najmłodszych. Projekt zakończył się prezentacją pracy uczestników zatytułowanej przez nich “Pokaz mody”.

Inicjatywy dedykowane rodzinom są jednym z najintensywniej rozwijanych obszarów działalności Filii nr 38 MBP w Lublinie. Nie jest to jednak jedyna oferta proponowana dorosłym użytkownikom biblioteki. O pozostałych projektach będzie można przeczytać w kolejnym wpisie. Tymczasem zachęcam do dzielenia się waszymi pomysłami i projektami!

  

1 Więcej współczesnych bibliotekach można znaleźć w artykule “Co może dać Ci biblioteka XXI wieku

2 O inicjatywach i tematyce, która interesuje rodziców, pisałam więcej w artykule „Kreatywne rodzicielstwo - wspieranie kompetencji rodzicielskich poprzez działania biblioteczne”.

  

Monika Schmeichel-Zarzeczna – historyk sztuki, animatorka kultury, bibliotekarka, grafik i kurator wystaw. Obecnie pracuje w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. H. Łopacińskiego w Lublinie gdzie prowadzi warsztaty i spotkania dla różnych grup wiekowych. Członkini Ogólnopolskiej Sieci Bibliotekarzy LABiB. Ambasadorka EPALE.

  

Zobacz także:

Biblioteki cyfrowe - sprawdzona wiedza na wyciągnięcie ręki

Laboratorium wspomnień cyfryzacja domowego archiwum w bibliotece

Bookcrossing – uwolnij książkę!

Biblioteka to ludzie, czyli o projektowaniu biblioteki przyszłości - rozmowa z Natalią Gromow

Co może dać Ci biblioteka XXI wieku?

Skąd czerpiemy inspiracje? - czyli bibliotekarskie wyzwania

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Wyświetla 1 - 5 z 5
  • Obrazek użytkownika Marcin Niewęgłowski Marcin
    Dla mnie instytucja biblioteki jest od dziecka ważna. Odkąd posiadłem umiejętność czytania to z bibliotekami zostałem nierozłączny, a korzystałem, ba korzystam z kilku (a nawet pracuję w bibliotece naukowej). Mnogość oferowanych zajęć, programów, wystaw , itd. pozwala znaleźć każdemu coś dla siebie. Będąc w podstawówce jedna okolicznych bibliotek organizowała zajęcia biblioteczne dla szkół i koncerty, zawsze czekałem z niecierpliwością na następne. W gimnazjum z rówieśnikami z różnych klas pomagaliśmy bibliotekarce, która wzięła nas pod skrzydła i wypełniała tą szarą monotonię szkoły. Miałem nawet możliwość decydować o nowych zakupach książek. A o konkursach nie wspomnę…ile ich było. 

    Bardzo mnie cieszy gdy biblioteki podążają z duchem czasu. Że znajdują się fundusze na różne inwestycje. Patrząc na powolne unowocześnienia w lokalnych bibliotekach, śmiem sądzić iż budzi się w społeczeństwie świadomość jakim skarbem są biblioteki. I może daleko nam do Skandynawii, ale takie zrealizowane inwestycje napawają nadzieją, że jesteśmy na dobrej drodze.
  • Obrazek użytkownika Barbara Wojcieszak
    Aktualnie wiele bibliotek się rozwija i dostosowuje się do potrzeb różnych grup wiekowych. W moim otoczeniu jest biblioteka, która ma przestrzeń dedykowaną dla dzieci jak i dla dorosłych. Ponad to odbywają się bardzo ciekawe zajęcia, które chociaż na chwilę odrywają dzieciaki od internetu. Moje rodzeństwo w takich uczestniczy i są bardzo zadowoleni. 
  • Obrazek użytkownika Daria Sowińska-Milewska
    "Moja" bibilioteka to też filia osiedlowa. Z jej perspektywy bardzo zazdroszczę nowoczesnej przestrzeni i dostępności. Schody, ciasnota dla ludzi i dla książek, ciągle za mało środków na nowe książki. Może o rozwój biblioteki łatwiej w Lublinie.... Trzymam kciuki!
    A tak przy okazji - chodzicie do bibliotek, takich osiedlowych? Ja pożyczam głównie powieści i szukam polskich nowości ;) (to może wstyd się przyznać....)

  • Obrazek użytkownika Beata Ciężka
    Wspaniale jest przeczytać o takiej „mądrej bibliotece” wykraczającej poza stereotyp jedynie wypożyczalni książek. Muszę się jednak podzielić swoim rozczarowaniem związanym z bibliotekami (a może bibliotekarzami?). Otóż mam w rodzinie i otoczeniu wielu seniorów, którzy będąc na emeryturze chętnie czytają i korzystają z bibliotek w swojej okolicy. Książki, które są im podsuwane do wypożyczenia to jedynie powieści, które raczej do kanonu literatury nie należą i mogę je w skrócie opisać niezbyt pochlebnie jako „Harlekiny”. Gdy proponuję, żeby wypożyczyli sobie bardziej wartościowe tytuły czy nowości wydawnicze np. polskich autorów – okazuje się, że te książki są niedostępne, a takie „zachcianki” proszących o nie seniorów kwitowane są przez bibliotekarzy „to nie dla Pani, na pewno się Pani nie spodoba”…
  • Obrazek użytkownika Monika Sulik
    Moniko droga ! Uwielbiam biblioteki! To niesamowite jak wiele funkcji obecnie wypełniają! Jak dla mnie to takie niesamowite centra kultury. Wiele się dzieje w bibliotekach... Pamiętam, że pierwszą nagrodę w życiu otrzymałam właśnie w bibliotece - był to cudny porcelanowy słonik otrzymany za wygraną w konkursie czytelniczym. Biblioteka w moim dzieciństwie organizowała zajęcia w czasie ferii dla dzieci. Byłam tam codziennie ! Wspominam jak jedne z najfajniejszych ferii. Dziękuję Ci z całego serca, że przybliżasz nam tę cudowną przestrzeń !