chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

e-Platforma za obrazovanje odraslih u Europi

 
 

Nacionalni tim za podršku e-platforme EPALE - Bosna i Hercegovina

Agencija za predškolsko, osnovno i srednje obrazovanje
Adresa: 

Kneza Domagoja, bb
88000 Mostar

Telefon: 
+38736329908
Telefaks: 
+387 36 329 908
E-pošta: 
sinisa.gataric@aposo.gov.ba
  • Organizacija
  • Tim
  • Učenje odraslih u zemlji
  • Nacionalni dionici
  • Ambassadors

Agencija za predškolsko, osnovno i srednje obrazovanje (u daljem tekstu Agencija) je samostalna upravna organizacija koja ima zadatak da pruža stručnu pomoć. Agencija je otpočela sa radom 1. januara 2009. godine. Sjedište Agencije nalazi se u Mostaru, dok su područne jedinice smještene u Sarajevu i u Banjaluci.

Agencija je nadležna za uspostavljanje standarda znanja i ocjenjivanje postignutih rezultata, razvoj zajedničkog jezgra nastavnih planova i programa u predškolskom, osnovnom i srednjem obrazovanju, i za druge stručne poslove u oblasti standarda znanja i ocjenjivanja kvaliteta koji su određeni posebnim zakonima i drugim propisima.

Sjedište Agencije: U djelokrug Sjedišta Agencije spadaju poslovi koji se odnose na: rukovođenje, programiranje, planiranje, praćenje i koordinaciju obavljanja poslova iz nadležnosti Agencije; izradu, praćenje i razvoj zajedničkog jezgra nastavnih planova i programa za predškolsko, osnovno i srednje opće obrazovanje; ostvarivanje saradnje Agencije sa domaćim obrazovnim i drugim vlastima, stručnim institucijama u oblasti obrazovanja i drugim relevantnim partnerima Agencije; ostvarivanje međunarodne saradnje u aktivnostima i područjima rada Agencije; učešće Agencije u radu međunarodnih asocijacija u oblasti osiguranja kvaliteta obrazovanja i uspostavljanje saradnje sa sličnim institucijama u drugim zemljama; normativno-pravne, kadrovske i opće poslove; ekonomsko-finansijsko-računovodstvene poslove; informaciono-dokumentacionu podršku i prezentaciju dokumenata, materijala i rezultata rada Agencije; osiguranje javnosti rada Agencije; administrativno-tehničke i pomoćne poslove.

Područna jedinica Banja Luka: U djelokrug rada Područne jedinice u Banjaluci spadaju poslovi i zadaci koji se odnose na: rukovođenje, programiranje, planiranje, praćenje i koordinaciju obavljanja poslova u Područnoj jedinice, te provođenje aktivnosti Područne jedinice u skladu sa planovima i programima rada Agencije kao cjeline; izradu, praćenje i razvoj zajedničkog jezgra i modularnih nastavnih planova i programa u srednjem stručnom obrazovanju; implementacija nacionalnog kvalifikacijskog okvira; obrazovanje odraslih i cjeloživotno učenje; razvoj i implementaciju informacionog sistema u srednjem stručnom obrazovanju, administriranje i održavanje baze podataka; ostvarivanje saradnje sa domaćim obrazovnim i drugim vlastima, stručnim institucijama u oblasti obrazovanja i drugim relevantnim partnerima u pitanjima iz djelokruga rada Područne jedinice; planiranje i implementaciju učešća u međunarodnim komparativnim studijama, razvojnim i istraživačkim programima i projektima relevantnim za rad Područne jedinice; prevodilačke, administrativno-tehničke i pomoćne poslove.

Područna jedinica Sarajevo: U djelokrug rada Područne jedinice u Sarajevu spadaju poslovi i zadaci koji se odnose na: rukovođenje, programiranje, planiranje, praćenje i koordinaciju obavljanja poslova u Područnoj jedinice, te provođenje aktivnosti Područne jedinice u skladu sa planovima i programima rada Agencije kao cjeline; definiranje, uspostavu, unapređenje i praćenje standarda znanja-učeničkih postignuća i ocjenjivanje rezultata u predškolskom, osnovnom i srednjem obrazovanju; ostvarivanje saradnje sa domaćim obrazovnim i drugim vlastima, stručnim institucijama u oblasti obrazovanja i drugim relevantnim partnerima u pitanjima iz djelokruga rada Područne jedinice; planiranje i implementaciju učešća u međunarodnim komparativnim studijama, razvojnim i istraživačkim programima i projektima relevantnim za rad Područne jedinice; projektovanje i održavanje relevantnih baza podataka iz djelokruga rada Područne jedinice; psihometrijska mjerenja, statistiku analizu i informatičku podršku aktivnostima Područne jedinice; projektovanje relevantnih baza podataka i informatičku podršku aktivnostima drugih organizacionih jedinica Agencije; grafički, web-dizajn i izdavačku djelatnost Agencije; prevodilačke, administrativno-tehničke i pomoćne poslove.

Siniša Gatarić- Nacionalni koordinator EPALE BiH

sinisa.gataric@aposo.gov.ba

 

Daria Mršić -  Administrator EPALE BiH

daria.mrsic5@gmail.com

 

Biljana Popović - Administrativni službenik

biljana.popovic@aposo.gov.ba

 

Dušan Sarajlić - Tehnička podrška EPALE BiH

dusan.sarajlic@aposo.gov.ba

 

Slavko Karan - Tehnička podrška EPALE BiH

slavkokaran07@gmail.com

 

Dragan Pinjuh -  Tehnička podrška EPALE BiH

dragan.pinjuh@aposo.gov.ba 

Obrazovanje odraslih u BiH

Bosna i Hercegovina je država koju čine dva entita - Federecija BiH i Republika Srpska i Distrikt Brčko. Federacija BiH se sastoji od deset kantona. Institucionalna slika obrazovnog sektora u Bosni i Hercegovini je odraz uređenja države, definiranog Ustavom BiH, ustavima entiteta i kantona, te Statutom Brčko distrikta i na osnovu kojih se zakonski definiraju nadležnosti u oblasti obrazovanja.

Punu i nepodjeljenu nadležnost u obrazovanju imaju Republika Srpska, deset kantona u Federaciji BiH i Brčko distrikt.

Na nivou BiH usvojeno je pet okvirnih zakona: Okvirni zakon o predškolskom vaspitanju i obrazovanju u BiH, Okvirni zakon o osnovnom i srednjem obrazovanju u BiH, Okvirni zakon o srednjem stručnom obrazovanju i obuci u BiH, Okvirni zakon o visokom obrazovanju u BiH, te Zakon o Agenciji za predškolsko, osnovno i srednje obrazovanje. Svi zakoni u entitetu RS, kantonima i Brčko distriktu BiH, kao i drugi propisi iz oblasti obrazovanja treba da se usklađuju sa odredbama ovih okvirnih zakona BiH.

Na nivou BiH uspostavljene su Agencija za razvoj visokog obrazovanje i osiguranje kvaliteta, Centar za informiranje i priznavanje dokumenata iz područja visokog obrazovanja i Agencija za predškolsko, osnovno i srednje obrazovanje. Formirana su tijela za koordinaciju obrazovnog sektora: Konferencija ministara obrazovanja u BiH i Vijeće za opće obrazovanje u BiH. Uspostavljena je i Rektorska konferencija BiH koja utvrđuje i zastupa zajedničke interese univerziteta u Bosni i Hercegovini, ostvaruje saradnju sa institucijama u oblasti obrazovanja u Bosni i Hercegovini i djeluje kao savjetodavno tijelo za provođenje reforme visokog obrazovanja.

U Bosni i Hercegovini obrazovanje je organizirano u četiri osnovna nivoa, a to su:

  • predškolsko vaspitanje i obrazovanje

  • osnovno obrazovanje

  • srednje obrazovanje

  • visoko obrazovanje

Predškolsko vaspitanje i obrazovanje je, prema Okvirnom zakonu o predškolskom vaspitanju i obrazovanju u BiH, sastavni dio vaspitno-obrazovnog sistema u BiH. On je prvi, poseban i specifičan stepen vaspitno-obrazovnog sistema koji se bavi vaspitanjem djece predškolskog uzrasta. Predškolsko vaspitanje i obrazovanje treba shvatiti kao širi pojam koji određuju pojmovi: vaspitanje, obrazovanje, njega i zaštita. U godini pred polazak u osnovnu školu ono je obavezno za svu djecu predškolskog uzrasta.

Osnovno obrazovanje, prema Okvirnom zakonu o osnovnom i srednjem obrazovanju u BiH je obavezno za svu djecu. Ono počinje u kalendarskoj godini u kojoj dijete do 1. aprila navršava šest godina života i traje bez prekida tokom perioda koji ne može biti kraći od osam godina. U Federaciji Bosne i Hercegovine proces uvođenja obaveznog devetogodišnjeg osnovnog obrazovanja je završen početkom školske 2009/2010 godine, dok je u Republici Srpskoj devetogodišnje obavezno osnovno obrazovanje uvedeno školske 2003/2004 godine. Prema Okvirnom zakonu obavezno obrazovanje je besplatno i ono se osigurava svoj djeci. Međutim, zbog nedostatka finansijskih sredstava, ta se odredba provodi selektivno u zavisnosi od finansijske moći, a najčešće po kriteriju socijalnog statusa djeteta ili pripadnosti nacionalnim manjinama, najčešće Romima, kako bi se osigurao potpun i jednak pristup redovnom obrazovnom sistemu. Samo Brčko distrikt provodi ove odredbe, odnosno obezbjeđuje svim učenicima besplatne udžbenike i prevoz do škole.

Djeca sa posebnim potrebama obrazuju se u redovnim školama prema važećim nastavnim planovima i programima i u posebnim ustanovama, odnosno osnovnim školama za djecu sa posebnim potrebama, prema posebnim nastavnim planovima i programima.

Srednje obrazovanje, prema Okvirnom zakonu o osnovnom i srednjem obrazovanju u BiH, je svima dostupno, u skladu sa postignutim uspjehom u osnovnoj školi, ličnim interesom i sposobnostima.

Vrste srednjih škola:

  • Opće škole

    Gimnazija (nastavni plan i program se izvodi u četverogodišnjem trajanju, čijim završavanjem učenik stiče srednju školsku spremu i mogućnost nastavka školovanja)

    Umjetnička škola (muzička, likovna i druga, što se određuje prema vrsti nastavnog plana i programa, u četverogodišnjem trajanju, čijim završavanjem učenik stiče srednju školsku spremu i mogućnost nastavka školovanja)

    Vjerska škola (nastavni plan i program se izvodi u četverogodišnjem trajanju, čijim završavanjem učenik stiče srednju školsku spremu i mogućnost nastavka školovanja)

  • Stručne škole

    Tehničke, ekonomske, medicinske i druge stručne škole, što se određuje prema vrsti nastavnog plana i programa, i to u trajanju od: tri godine, čime se završava program za sticanje srednje stručne spreme bez pristupa visokom obrazovanju, i u trajanju od četiri godine čijim završavanjem učenik stiče srednju školsku spremu i mogućnost nastavka školovanja).

Obrazovanje učenika sa posebnim potrebama organizuje se uz primjenu posebnih postupaka u redovnim ili posebnim razredima srednjih škola, a učenici sa većim teškoćama u razvoju obrazuju se u posebnim ustanovama.

Programima za sticanje srednje školske i srednje stručne spreme stiču se znanja i sposobnosti za rad i nastavak školovanja. Programima osposobljavanja i usavršavanja dopunjuju se stečena znanja, sposobnosti i vještine za rad u struci.

Što se tiče finansiranja obrazovanja u Bosni i Hercegovini, ono se najvećim dijelom finansira iz javnih sredstava entitetskog, kantonalnog, budžeta Brčko distrikta i općinskog budžeta, zavisno od nadležnosti. To praktično znači da, u smislu lokacije, u Bosni i Hercegovini postoji trinaest posebnih budžeta za obrazovanje: dva na entitetskom, jedan u Brčko distriktu Bosne i Hercegovine i deset kantonalnih budžeta.

Obrazovanjem odraslih smatraju se svi oblici formalnog i neformalnog obrazovanja onih građana koji nemaju status učenika, odnosno studenta.

Organizatori obrazovanja odraslih mogu biti ustanove, organizacije i drugi pravni subjekti, koji ispunjavaju uslove za obavljanje ove djelatnosti propisane od strane nadležnih organa.

Obrazovanje odraslih, kao svoju redovnu djelatnost ili kao djelatnost koja prati redovnu mogu provoditi:

a) obrazovne ustanove u sistemu redovnog - formalnog obrazovanja;

b) specijalizovane ustanove za obrazovanje odraslih – ustanove i centri za obrazovanje odraslih, narodni, radnički i otvoreni univerziteti, kao i univerziteti za treću životnu dob;

c) centri i organizacije za stručno usavršavanje, učenje stranih jezika, informaciono-komunikacione tehnologije, obuku i razvoj ljudskih resursa;

d) auto-škole;

e) zavodi i službe za zapošljavanje;

f) javne agencije, javna preduzeća i privredna društva;

g) privredne komore, poslodavci, preduzetnici i obrtnici i njihova udruženja, sindikalne organizacije, te fondacije i udruženja građana;

h) ustanove za profesionalnu rehabilitaciju i zapošljavanje osoba s invaliditetom;

i)ustanove za smještaj i brigu o licima s posebnim potrebama;

j) penološke ustanove; m) drugi subjekti koji ispunjavaju propisane uslove.

k) centri za informisanje, savjetovanje i karijerno vođenje;

l) kulturno-obrazovni centri ;

Srednjoškolsko obrazovanje odraslih obuhvaća posebne programe za sticanje srednje školske ili stručne spreme, programe prekvalifikacije i programe osposobljavanja i usavršavanja

Strukovne škole u BiH vrše obuku za odrasle u većini slučajeva prema programima iz formalnog obrazovanja za one učenike-polaznike koji su ispali iz redovitog sustava školovanja i žele uvećati svoje mogućnosti za zapošljavanje pohađanjem nastave radi stjecanja kvalifikacija i certifikata. Obuka za odrasle odvija se po istom nastavnom programu (samo skraćenom) i upotrebom iste metodologije kao i za redovito školovanje u strukovnim školama.

Ministarstvo civilnih poslova BiH

http://www.mcp.gov.ba/

 

Ministarstvo prosvjete i kulture RS

http://www.vladars.net/

 

Federalno ministarstvo obrazovanja i nauke FBiH

http://www.fmon.gov.ba/

 

Ministarstvo obrazovanja, nauke, kulture i sporta Unsko-sanski kanton

http://obrazovanjeusk.ba/

 

Ministarstvo prosvjete, znanosti, kulture i sporta Posavski kanton

http://www.zupanijaposavska.ba/

 

Ministarstvo obrazovanja, nauke, kulture i sporta Tuzlanski kanton

http://www.vladatk.kim.ba/

 

Ministarstvo za obrazovanje, nauku, kulturu i sport Zeničko-Dobojski kanton

http://www.zdk.ba/

 

Kantonalno ministarstvo za obrazovanje, nauku, kulturu i sport Bosansko-Podrinjski kanton

http://mo.bpkg.gov.ba/

 

Ministarstvo obrazovanja, nauke, kulture i sporta Srednjobosanski kanton

http://www.sbk-ksb.gov.ba/

 

Ministarstvo prosvjete,znanosti,kulture i sporta Hercegovačko-Neretvanski kanton

http://www.vlada-hnz-k.ba/

 

Ministarstvo obrazovanja, znanosti, kulture i sporta Zapadnohercegovački kanton

http://www.mozks-zzh.com/

 

Ministarstvo obrazovanja, nauke, kulture i sporta Kanton Sarajevo

http://mon.ks.gov.ba

 

Ministarstvo znanosti, prosvjete, kulture i sporta Kanton 10

http://www.vladahbz.com/

 

Odjeljenje za obrazovanje Brčko Distrikt

http://www.bdcentral.net/

 

Agencija za razvoj visokog obrazovanja i osiguranje kvaliteta BiH

http://www.hea.gov.ba/

 

Centar za informiranje i priznavanje dokumenata iz oblasti visokog obrazovanja

http://cip.gov.ba/

Maja Antić, Magistar međunarodnih odnosa i diplomatije

majaanticmikanovic@hotmail.com 

 

Tamara Beronja, Master profesor engleskog jezika i književnosti

tamara.c.velickovic@gmail.com