chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE - ePlatforma za izobraževanje odraslih v Evropi

Spletni dnevnik

Biblioteki publiczne i ich udział w inkluzji społecznej i zdobywaniu wiedzy

14/01/2020
objavil Claire Roberts
Jezik: PL
Document available also in: EN SK FR DE IT ES

The small village of Tvindefossen in Voss, Norway

Nasza krótka wizyta zorganizowana przez Henrika Arvidssona i Marit Lødemel z Diku dotyczyła roli bibliotek jako miejsc integracji i nauki.

Spotkanie w Bergen było okazją do rozmowy z innymi specjalistami w zakresie bibliotekarstwa o różnicach i podobieństwach w postawach, praktykach i oczekiwaniach w naszych własnych placówkach.

Uczestnicy pochodzili z Austrii, Chorwacji, Czech, Danii, Estonii, Hiszpanii, Holandii, Irlandii, Litwy, Norwegii, Polski, Portugalii, Słowacji, Szkocji, Szwecji i Włoch.


Dzień pierwszy: rola bibliotek w Norwegii i praktyki stosowane w bibliotekach europejskich

Po sesji powitalnej Elin Golten (biblioteka w okręgu Hordaland) zaprezentowała, w jaki sposób norweska ustawa o bibliotekach z 2014 r. zmieniła postrzeganie bibliotek z miejsc, w których gromadzone są jedynie zbiory fizyczne, na niezależne ośrodki spotkań, rozmów i debat. Krótko mówiąc, było to przejście od funkcji kolekcjonowania do kontaktowania. Elin wyjaśniła, w jaki sposób norweskie biblioteki stanęły na wysokości zadania, jakim było otwarcie się dla całej społeczności.

Poprzez dyskusje w małych grupach omawialiśmy praktyki i postawy w naszych krajach. Dotyczyły one m.in. godzin otwarcia ograniczających dostępność, wykorzystania wolontariuszy do poszerzenia wachlarza usług oferowanych przez biblioteki oraz ryzyka umniejszenia roli zawodowych bibliotekarzy, bibliotek prowadzących m. in. warsztaty umiejętności informatycznych i językowych, a także pomocy w zakresie formularzy i dostępu do usług rządowych świadczonych wyłącznie online.

Bergen library interior showing the first and second floors



Biblioteka publiczna w Bergen jako przestrzeń edukacyjna

Udaliśmy się do Offentlige Bibliotek w Bergen, gdzie przekonaliśmy się, jak ten okazały budynek został dostosowany do współczesnych potrzeb. Obok różnych obszernych i unikalnych kolekcji, znajdują się tu liczne przestrzenie przeznaczone dla czytelników, w tym sala wykładowa, kawiarnia, scena muzyczna i scena widowiskowa oraz spore zaplecze komputerowe.

Pracownicy biblioteki i oddziałów terenowych entuzjastycznie mówili o swoim zaangażowaniu w dostarczanie, organizowanie lub ułatwianie nauki użytkownikom biblioteki: nowym obywatelom z potrzebami językowymi, nastolatkom biorącym udział w zajęciach programowania oraz osobom starszym chcącym wziąć udział w sesjach technologicznych. Na zajęciach często można było skosztować ciasta i kawy. Jak w całej Norwegii biblioteki w Bergen zapewniają miejsca na szkolenia i naukę, na przykład, gdy Czerwony Krzyż organizuje pomoc w odrabianiu prac domowych i spotkania językowe.



Dzień drugi: wizyta w bibliotece w Voss i zapoznanie się z praktykami stosowanymi w całej Norwegii

Podróżując pociągiem przez zachwycający krajobraz dotarliśmy do pięknej gminy Voss, znanej z uprawiania sportów zimowych i ekstremalnych, a także sztuki i kultury. Tamtejsza biblioteka jest połączona z ośrodkiem kształcenia dorosłych, a w jej skład wchodzą: kino, sala wykładowo-dyskusyjna, teatr, studio tańca i sale konferencyjne.

Po zwiedzaniu tej pięknej przestrzeni pracownicy innych norweskich bibliotek mówili o działaniach mających na celu zaangażowanie obywateli i szerszej społeczności w działalności bibliotek. Sesje często dotyczą rozpoczynania rozmów, łączenia ludzi, którzy normalnie mogliby się w ogóle nie spotkać, i odzwierciedlają mieszankę starych i nowych kultur (z jednej strony opowiadanie historii, tradycyjne rzemiosło, folklor i muzyka ludowa, a z drugiej – zajęcia z programowania, porady w zakresie technologii i gra w Pokémony).


Dzień pożegna: wymiana opinii i doświadczeń

Po wypowiedziach kilku kolejnych specjalistów z norweskich bibliotek małe grupy dyskutowały o podejściach, które można by wypróbować w swoich krajach. Większość grup mogłaby wskazać na podobne działania w zakresie udzielania pomocy technicznej i językowej. Nawiązywanie kontaktów lub rozpoczynanie rozmów z innymi organizacjami wydaje się kluczowe – tam, gdzie pracownicy biblioteki nie są w stanie zapewnić pomocy lub wsparcia, często mogą udostępnić dogodne i neutralne miejsce, a w niektórych przypadkach być spoiwem łączącym mało prawdopodobne partnerstwa.

Włączenie oznacza zaangażowanie osób, które czują się wykluczone lub niepewne swojego miejsca w bibliotece, otwarcie przed nimi drzwi, podbudowanie w nich poczucia pewności siebie i umiejętności korzystania z takiego dostępu. Należą do nich: uchodźcy i osoby ubiegające się o azyl oraz nowi obywatele dopiero odnajdujący się w społeczeństwie; osoby o niskich kwalifikacjach; osoby starsze, które są izolowane lub wycofują się w miarę jak technologia zmienia się coraz szybciej; oraz młodzież w starszym wieku, która może tymczasowo rezygnować z korzystania z bibliotek do czasu poważnych zmian w ich życiu (rodzicielstwo lub bezrobocie).

Wielu uczestników programu w Norwegii mówiło o działaniach łączących młodych i starszych obywateli w celu wzajemnej pomocy (nauka języków obcych i pomoc technologiczna), w procesie tworzenia bliższych relacji w społecznościach i poszerzania przyjaźni pokoleniowych. Wydarzenia promujące tradycyjne rzemiosło i kulturę pomagają nowym obywatelom w integracji i przełamywaniu barier; kontakty z organizacjami wspierającymi osoby cierpiące na problemy związane ze zdrowiem psychicznym tworzą pomosty oraz zwiększają zaufanie i zaangażowanie. Uczestnicy regularnie dzielą się jedzeniem – nawet jeśli jest to tylko kawa i ciasto – ponieważ stanowi to świetny sposób, aby się zrelaksować i porozmawiać.

Voss library with a view of beautiful mountains through high windows behind a man reading

Uwagi końcowe

Można spodziewać się pewnych tarć – w końcu spotkania w miejscach publicznych są zwykle głośne! Ponieważ uczestnicy mogą czuć się onieśmieleni lub wystraszeni zmianami, należy zachować ostrożność przy słuchaniu wszystkich i zapewnić, że przestrzeń jest dzielona z rozwagą. Biblioteki mogą potrzebować bardziej elastycznych przestrzeni współdzielonych, aby rozszerzyć swoją ofertę, więc pod uwagę należy wziąć dodatkowe koszty. Wreszcie skuteczne działanie polega na pytaniu, słuchaniu i docieraniu do ludzi i innych organizacji.

Przesłanie od bibliotekarzy norweskich i z innych krajów jest jasne. Aby zachęcać ludzi do odwiedzania bibliotek, trzeba być elastycznym, ułatwiać im odbywanie różnorodnych zajęć i dostosowywać się. Zapewnij elastyczną przestrzeń, jeśli chcesz, aby ludzie nawiązali kontakty, rozmawiali i nie izolowali się tak bardzo. Edukowanie bibliotekarzy dla tego nowego środowiska oznacza zapewnienie wsparcia i szkolenia w zakresie bycia prezenterem, organizatorem, konferansjerem i dobrym słuchaczem – oraz zdobywanie wiedzy o technologiach w celu rozwijania się w każdej z tych ról.

Biblioteki są dobrze przygotowane do łączenia ludzi, organizacji i usług. Należy głośno mówić o tym, co robimy lub moglibyśmy zrobić. Przewidywanie zmian społecznych i technologicznych oraz reagowanie na nie sprawiło, że biblioteki obecnie są niezwykle ważne i w przyszłości będą one nie mniej istotne.

Claire Roberts

Claire Roberts jest bibliotekarką zajmującą się kompetencjami informacyjnymi i pracującą w zespole ds. usług bibliotecznych w City of Glasgow College w Szkocji. Oprócz pracy nad rozwojem czytelników oraz dostarczaniem wsparcia w zakresie umiejętności referencyjnych i badawczych, współpracuje z ESOL i pomagała studentom zdobywającym doświadczenie zawodowe w bibliotece. City of Glasgow College jest największą szkołą wyższą w Szkocji, w której uczy się około 15 tys. studentów (w pełnym wymiarze czasu).

/is/file/clairerobertsjpgclaire_roberts.jpg

Claire Roberts

Może Cię również zainteresować:

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
  • Slika za %user
    Dear Claire, 
    this report is very effective indeed. It is a quick and realistic description of public libraries since the Unesco Manifesto was published. There’s also a new aspect that you are emphasizing, that I like. In Norway there is even an Act to support a mission and a vision at a time. I suggest a document entitled “COMPETENCES FOR DEMOCRATIC CULTURE. Living together as equals in culturally diverse democratic societies “. On the internet: rm.coe.it 
    It is a product of the Council of Europe in 2016. It says that we all have to cultivate a “culture of democracy”. They do not use the word “democracy”. "This is to emphasise the fact that, while democracy cannot exist without democratic institutions and laws, such institutions and laws cannot work in practice unless they are grounded in a culture of democracy, that is, in democratic values, attitudes and practices". So it is necessary for citizens to acquire a range of competences to participate effectively in a culture of democracy, but at the same time these competences are not enough to realize it, because democratic participation also requires appropriate institutional structures. We all need both: personale competences and governments/institutions.
    The example you wrote about seems to be within this framework. So, we can say that libraries create futures, while Governments give the democratic roadmap and together they develop social inclusion.  

    Thanks a lot for your report.