chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE - Platforma electronică pentru educația adulților în Europa

Blog

Tendencje i perspektywy kształcenia ustawicznego w Raporcie o Edukacji Narodowej 2020

03/07/2020
de EPALE Deutschland
Limba: PL
Document available also in: DE EN RO FR

ok. 5 minut czytania - polub, linkuj, komentuj!

Ten artykuł został pierwotnie opublikowany w języku niemieckim przez Jonathana Kohla i Inę Rüber.

.


Cover Bildungsbericht 2020

Aktualne wydanie Raportu o Edukacji Narodowej „Edukacja w Niemczech 2020” zostało zaprezentowane na konferencji prasowej w Berlinie 23 czerwca. Co dwa lata w sprawozdaniu przedstawiane są oficjalne statystyki i badania z zakresu nauk społecznych w celu informowania o rozwoju sytuacji we wszystkich obszarach edukacji - od wczesnej edukacji po kształcenie ustawiczne/ edukację dorosłych. Uczenie się przez całe życie jest pokazane w  oparciu o współczynniki na podstawie kluczowych ustaleń i wskaźników na poziomie nakładów, procesów i wyników. Tegoroczny rozdział „Edukacja w zdigitalizowanym świecie” podkreśla warunki ramowe, rozwój i potrzeby rozwojowe. Stanowi to popartą danymi podstawę do dyskusji o potrzebie i możliwościach działania w tym obszarze, co zostało dodatkowo spotęgowane przez pandemię COVID 19.

Niemiecki Instytut Edukacji Dorosłych (DIE) znalazł się po raz pierwszy wśród autorów i współpracowników Narodowego Raportu o Edukacji w 2020 roku i był odpowiedzialny w szczególności za rozdział „Kształcenie ustawiczne i nauka w wieku dorosłym”. Nowa, kompleksowa koncepcja rozdziału ma na celu uwzględnienie różnorodności sektora edukacji dorosłych.

   

Nauczam lub prowadzę jednostkę zajmującą się kształceniem ustawicznym - Co oferuje mi Narodowy Raport o Edukacji?

Grupa docelowa sprawozdania jest szeroka: polityka edukacyjna, administracja edukacyjna i społeczeństwo. Na 24 stronach sprawozdania starano się uwzględnić wszystkie grupy docelowe poprzez systematyczne przedstawianie reprezentatywnych wyników i najważniejszych danych liczbowych dotyczących kształcenia ustawicznego. Nauczyciele lub kadra zarządzająca w poszczególnych obszarach działalności mogą mieć trudności z odnalezieniem się w konkretnych warunkach. Informacje te, zazwyczaj bardzo zagregowane, mogą być jednak wykorzystane w praktyce, na przykład w celu uzyskania kompleksowego przeglądu sektora kształcenia ustawicznego oraz umiejscowienia własnych działań, znalezienia grup docelowych i uczestników, wyposażenia i oferowania strategii rozwoju w tym kontekście. Ponadto, sprawozdanie zawiera informacje, gdzie nauka i polityka widzą główne wyzwania dla sektora edukacji. Może to zapewnić ukierunkowanie na rozwój programów i usług oraz, w perspektywie średnio- i długoterminowej, wspierać pozyskiwanie nowych i zewnętrznych źródeł finansowania.

Poniżej zamieszczono kilka kluczowych wyników dla sektora edukacji z Raportu Edukacyjnego 2020, który jest dostępny tutaj w całości i bezpłatnie.

  

Rosnące wskaźniki uczestnictwa - rosnące znaczenie ustawicznego kształcenia zawodowego

Podczas, gdy nie widać większych zmian we wskaźnikach udziału w kształceniu formalnym i nieformalnym wśród dorosłych, ich udział w działaniach z zakresu edukacji nieformalnej wzrosło do najwyższego zgłoszonego dotychczas poziomu - 52% wszystkich osób w wieku 18-69 lat. Wzrost ten wynika w szczególności z najsilniejszego segmentu kształcenia ustawicznego, czyli ustawicznego szkolenia zawodowego w przedsiębiorstwach. W związku z tym, większość działań w zakresie kształcenia ustawicznego jest prowadzona przez firmy. Placówki komercyjne zapewniają większość godzin kształcenia ustawicznego. Oprócz państwowych i społecznych placówek świadczących usługi szkoleniowe, obsługują one przede wszystkim segmenty indywidualnego kształcenia ustawicznego związanego z zawodem oraz pozazawodowego kształcenia ustawicznego.

Możliwości dla dorosłych są w dalszym ciągu nierównomiernie rozłożone. Pracownicy małych przedsiębiorstw, sektorów nieuczestniczących w doskonaleniu zawodowym (np. gastronomia i hotelarstwo), pracujący w niepełnym wymiarze godzin i o prostym profilu zawodowym mają mniejsze szanse na otrzymanie oferty szkoleń zawodowych od swojego pracodawcy. Łącznie 54% wszystkich przedsiębiorstw wspierało kształcenie zawodowe w 2018 r. w formie przyznania pracownikowi czasu wolnego od pracy lub dofinansowania. Szczególnie aktywne są sektory oświaty (87%), zdrowia i pracy socjalnej (81%) oraz administracji publicznej (85%). W ramach Krajowej Strategii Kształcenia Ustawicznego (NWS) BMAS [Federalnego Ministerstwa Pracy i Spraw Społecznych] i BMBF [Federalnego Ministerstwa Edukacji i Badań Naukowych] w 2019 r. uzgodniono kompleksowy pakiet środków, które mają między innymi wspierać działania w zakresie kształcenia ustawicznego, zwłaszcza średnich przedsiębiorstw. Strategia ta została opracowana w dobrym momencie, ponieważ oczekuje się, że pandemia koronawirusa i związane z nią konsekwencje gospodarcze jeszcze bardziej utrudnią mniejszym przedsiębiorstwom podejmowanie w przyszłości działań w zakresie kształcenia ustawicznego. Należy teraz obserwować, w jakim stopniu środki te są skuteczne.

  

Różnice regionalne zasługują na szczególną uwagę pomimo i z powodu digitalizacji i pandemii koronawirusa

Mimo coraz powszechniejszej digitalizacji wszystkich dziedzin życia, a co za tym idzie, także dalszego kształcenia, nauczanie stacjonarne dominuje kształcenie ustawiczne i naukę w wieku dorosłym. Chociaż media cyfrowe w coraz większym stopniu uzupełniają te formaty, rzadko je zastępują. Regionalna dostępność podmiotów świadczących usługi w zakresie kształcenia i szkolenia ustawicznego pozostaje zatem zasadniczym warunkiem dla edukacji dorosłych. Ponieważ usługodawcy komercyjni i firmowi koncentrują się zazwyczaj na regionach o dużej liczbie ludności i aktywnej gospodarce, co jest całkowicie niezgodne z logiką rynkową, instytucje państwowe i unijne mogą tu rekompensować nierówności. Chociaż obydwa rodzaje usługodawców mają swoje placówki na terenie całych Niemiec, istnieją silne różnice regionalne. We wschodnich krajach związkowych na ogół jest ich mniej. Udział w kształceniu ustawicznym jest również niższy we wschodnich Niemczech. W następstwie pandemii koronawirusa ma miejsce przypadek, wcześniej deklarowany jako wyjątek, w którym nauczanie stacjonarne jest zastępowane przez formaty online. Osoby mieszkające na obszarach wiejskich o słabym połączeniu internetowym lub w miastach o niskiej prędkości transmisji danych i małej objętości danych są wykluczone z oferty cyfrowej. Również osoby o ograniczonych umiejętnościach informatycznych lub niskich aspiracjach w zakresie obsługi mediów cyfrowych nie będą uczestniczyć w edukacji cyfrowej.

  

Doskonalenie zawodowe w centrum uwagi: zarządzanie jakością, zadowolenie uczestników i wiele pozytywnych efektów

Uczestnicy działań z zakresu edukacji pozaformalnej oceniają swoje doświadczenia i to, czego się nauczyli, ogólnie rzecz biorąc bardzo pozytywnie - z niewielkimi różnicami. Uczestnicy pozazawodowego kształcenia i szkolenia ustawicznego są szczególnie zadowoleni, choć wiedzą, że to, czego się nauczyli, nie zastosują bezpośrednio w przyszłości. Ogólne pozytywne oceny mogą być postrzegane jako cechy jakościowe procesu nauczania i uczenia się w ramach kształcenia ustawicznego. Usługodawcy robią wiele, aby zapewnić wysoką jakość, nawet jeśli wysiłki te wydają się być częściowo motywowane zewnętrznie. Wdrożenie systemów zarządzania jakością (QMS) jest w dużej mierze nakazane przez wymogi prawne i zostało już zakończone w 80% wszystkich instytucji.

Zanotowano również wysoki poziom zadowolenia z działalności edukacyjnej, nawet jeśli bezpośrednie wykorzystanie zdobytej wiedzy jest oceniane mniej pozytywnie. Przynosi to dalsze korzyści z kształcenia ustawicznego, które mogą wywołać pozytywne skutki indywidualne i społeczne. Obejmuje to, na przykład, większe zaangażowanie społeczeństwa oraz zwiększenie możliwości i pewności zatrudnienia. Uczestnicy szkoleń finansowanych ze środków publicznych w ramach niemieckiego kodeksu socjalnego II i III również zwiększyli możliwości zatrudnienia, chociaż w tym przypadku są duże różnice między poszczególnymi grupami zawodowymi, które mogą się pogłębić wskutek pandemii koronawirusa. Negatywnych zmian należy się spodziewać w szczególności w tych grupach zawodowych, które nie były w stanie kontynuować swojej działalności w wyniku środków podjętych w celu powstrzymania pandemii koronawirusa i w przypadku których kształcenie i szkolenie zawodowe rzadziej doprowadziło w przeszłości do zatrudnienia (np. technika administracyjna, technika dźwięku, sztuka aktorska, taneczna i ruchowa, a także w przypadku nauczycieli w pozaszkolnych instytucjach edukacyjnych).

  

Doskonalenie zawodowe toruje drogę do integracji migrantów i uchodźców

Centralnym instrumentem wspierania integracji ze strony rządu federalnego są kursy integracyjne, które mają na celu nauczanie nie tylko języka niemieckiego, ale także historii, prawa, kultury i podstawowych wartości. Osiąganie celów jest monitorowane za pomocą dwóch testów. Należy zdać jeden test językowy na poziomie B1 oraz test „Życie w Niemczech“. Jednak od 2016 roku coraz więcej uczestników kursów integracyjnych kończy kursy na poziomie B1. Zmniejsza się również odsetek osób zaliczających kursy orientacyjne. Przyczyną spadku odsetka osób, które ukończyły szkoły, są niekiedy trudne warunki nauki, na które napotykają uczestnicy, ale także potrzeba wsparcia ze strony kadry pedagogicznej, która stoi przed wielkimi wyzwaniami w zakresie różnic kulturowych. Nie tylko kursy integracyjne odgrywają ważną rolę dla imigrantów po przyjeździe do Niemiec, jeśli chodzi o edukację. Jest to widoczne w rosnącym odsetku uczestników o pochodzeniu migracyjnym w ramach formalnych działań edukacyjnych, które umożliwiają im nadrobienie zaległości w zdobywaniu kwalifikacji lub uznanie kwalifikacji zdobytych za granicą.

  

Stan po raporcie edukacyjnym oznacza stan przed raportem edukacyjnym

Dla Niemieckiego Instytutu Edukacji Dorosłych tegoroczne sprawozdanie koncentrowało się na nowej koncepcji rozdziału dotyczącego kształcenia ustawicznego. Ta konceptualna praca będzie kontynuowana w następnym wydaniu w 2022 roku. Kluczowym pytaniem będzie to, w jaki sposób można silniej i bardziej systematycznie zintegrować potrzeby w zakresie sprawozdawczości dotyczącej edukacji ze strony polityki i praktyki. Najważniejszym warunkiem jest tu dialog. Chcielibyśmy rozpocząć ten dialog z Tobą! Czy masz jakieś pytania, uwagi lub sugestie dotyczące Raportu o Edukacji Narodowej, rozdziału poświęconego edukacji ustawicznej i jego wyników? Jeśli tak, możesz napisać komentarz lub skontaktować się z nami. 

    

Kontakt: kohl@die-bonn.de


O autorkach i autorach

Jonathan Kohl i Ina Rüber są pracownikami naukowymi w Dziale Systemu i Polityki Niemieckiego Instytutu Kształcenia Dorosłych - Centrum Kształcenia Ustawicznego w Leibniz [Leibniz-Zentrum für Lebenslanges Lernen e.V.].

Dr Sarah Widany kieruje wydziałem.

..


Zobacz także:

EPALE Theme: National Policies and Funding

wbmonitor: Theorie-Praxis-Wissenstransfer im Fokus [DE]

Handreichung: Wie erstellt man einen kommunalen Bildungsbericht? [DE]

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn Share on email
Refresh comments Enable auto refresh

Se afișează 1 - 2 din 2
  • imaginea utilizatorului Radek Czahajda
    I think such summaries are of great use for the Erasmus programme beneficiaries to define the scope of their activity. Thank you for sharing it here, I have added it to my collection of research on Adult Learning. I'm particularly happy that education proved to work in inclusion! That's a promising topic! 
  • imaginea utilizatorului Christine Bertram
    Dear Radek,

    It's great that you are finding the report useful for your work. As you say, as a resource for Erasmus+ Projects when preparing their projects, These reports are invaluable. We hope to share (and that outher people will share) similar reports from their countries.

    Good luck with your work.
    Christine