chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE - Plataforma eletrónica para a educação de adultos na Europa

Blogue

De bibliotheek opent haar deuren voor vluchtelingen

30/03/2016
por NSS EPALE Nederland
Idioma: NL
Document available also in: EN

Ook beschikbaar in het Engels

De Openbare Bibliotheek Bergen organiseert een talencafé voor vluchtelingen en laptopcursussen voor gepensioneerden. In het najaar van 2015 heeft een aantal medewerkers van de bibliotheek met steun van Erasmus+ in het buitenland gekeken wat de mogelijkheden zijn voor integratie en informeel leren in bibliotheken.

Door Runo Isaksen, SiU - Noors Centrum voor Internationale Samenwerking in het Onderwijs.

"We wisten dat de Nederlanders pioniers zijn als het gaat om het gebruik van bibliotheken voor een betere integratie. En iedereen weet dat Malmö een stad is met veel ervaring in volwassenenonderwijs in het algemeen en sociale integratie in het bijzonder. We wilden naar het buitenland om iets te leren van degenen die een voortrekkersrol spelen op dit gebied", vertelt Anne Berit Helland.

Zij werkt als bibliothecaris Speciale Projecten bij de Openbare Bibliotheek Bergen en coördineert het mobiliteitsproject Erasmus+. Afgelopen najaar hebben vier medewerkers van de bibliotheek een bezoek aan Nederland gebracht om in een aantal bibliotheken deel te nemen aan een "job shadowing"-programma, een soort kijkstage. Later hebben vier andere medewerkers in Malmö aan een soortgelijk programma deelgenomen.

 

Vrijwilligers bieden uitkomst

In deze tijd, met veel economische immigratie en een toestroom van vluchtelingen, wordt de druk op onze bibliotheken steeds groter. Dat is ook merkbaar in Bergen, waar het aantal Syriërs momenteel toeneemt. De bibliotheekmedewerkers ontberen de capaciteit om de benodigde ondersteuning aan de vluchtelingen te geven. Maar er zijn andere oplossingen.

"Noorwegen heeft geen traditie wat vrijwilligerswerk in bibliotheken betreft. In Nederland is dat echter heel normaal en worden verschillende systemen gebruikt om die vrijwilligers in te zetten. Sommige bibliotheken gebruiken speciale "vrijwilligerspools", andere werven mensen op lokaal niveau en bieden daarbij een introductiecursus van drie dagen aan. We kunnen veel leren van de manier waarop Nederlandse bibliotheken het vrijwilligerswerk organiseren", aldus Helland.

Het bleek verrassend eenvoudig om in Bergen vrijwilligers te werven. In veel gevallen gaat het om docenten die onlangs zijn gepensioneerd of om onderwijsdeskundigen.

"De huidige vluchtelingencrisis gaat ons allemaal aan. In het algemeen staan mensen positief tegenover Syrië. Veel mensen willen een bijdrage leveren en vinden een bibliotheek een goede plek om dat te doen", zegt Helland.

Twee vestigingen van de bibliotheek bevinden zich in de nabijheid van twee opvangcentra voor vluchtelingen die onlangs zijn geopend. Helland en haar collega's bekijken op dit moment hoe de bibliotheek haar deuren kan en moet openen met het oog op een betere integratie van vluchtelingen.

 

Vertel me een verhaal

Het talencafé wordt één keer per week door de bibliotheek georganiseerd in samenwerking met de regionale immigratieraad in Hordaland. Circa 100 immigranten komen in kleine groepjes bij elkaar voor een praatje onder het genot van een kop koffie. Elke groep wordt geleid door een Noorse vrijwilliger. Ongeveer 25 vrijwilligers zorgen ervoor dat het café kan blijven draaien.

"In Nederland hebben we bibliotheken bezocht waar immigranten een vrijwilliger kunnen 'lenen' om ze een verhaal voor te lezen. Ze kunnen ook een vrijwilliger lenen om samen een wandeling te maken. We hebben veel geleerd en talloze nieuwe ideeën opgedaan", zegt Alf Kåre Blindheim, de beheerder van het talencafé.

In het talencafé zitten zes mensen rond een kleine tafel - een van de uitgangspunten is namelijk dat de mensen letterlijk dicht bij elkaar moeten zitten. Soms zijn het vluchtelingen, soms economische immigranten, vaak uit Europa. Het gesprek richt zich op een specifiek onderwerp, waaraan iedereen een bijdrage kan leveren. "Een onderwerp dat het altijd goed doet, is 'eten'", aldus Blindheim. Sommige deelnemers zijn net in Noorwegen aangekomen, andere verblijven hier al een tijdje.

"Het belangrijkste is dat iedereen aan het gesprek deelneemt en zich op zijn of haar gemak voelt. Het is van wezenlijk belang dat mensen zich welkom voelen, dat er een goede ontmoetingsplek wordt gecreëerd. As je je goed voelt, neem je dingen ook sneller op", zegt Helland.

Het talencafé heeft veel "neveneffecten". Zo leren immigranten uit verschillende landen elkaar hier kennen en ontstaan er nieuwe vriendschappen. Een groep Spaanssprekende deelnemers is een eigen talencafé begonnen om Noorse vrijwilligers en andere belangstellenden Spaans te leren.

 

 

Hamers en handzagen

Helland en Blindheim hebben ook inspiratie opgedaan in Malmö, een multiculturele stad. Van de bevolking van circa 300 000 mensen bestaat volgens Wikipedia maar liefst 41% uit immigranten van de eerste of tweede generatie.

De excursie van de bibliotheekmedewerkers bestond onder andere uit een bezoek aan een achterstandswijk waar de lokale autoriteiten een onderzoek hadden uitgevoerd om te weten te komen waar de lokale bevolking behoefte aan heeft. Hier is "De Garage" uit voortgekomen, een locatie met een podium, een werkplaats, een bioscoop en een bibliotheek.

"Je kunt naar de bibliotheek gaan om een hamer en handzaag te lenen. Of een reparatiesetje voor je fiets. Of een naaimachine. En uiteraard kun je er ook boeken lenen. Verder is het initiatief "ruimte voor makers" in gang gezet. In een van onze vestigingen is een breigroep van start gegaan. En waarom zouden we geen handwerkgroepje in combinatie met taallessen organiseren? Daardoor kunnen we vrouwelijke immigranten bereiken met wie we anders niet in contact komen", zegt Helland.

In de grote centrale bibliotheek van Malmö worden alle cursussen voor immigranten en ouderen in het centrale deel van het gebouw gehouden.

"Dat is een bewust besluit. Doel is andere mensen nieuwsgierig te maken, zodat we wellicht meer cursusdeelnemers kunnen verwelkomen", licht Blindheim toe.

 

Taboes

De Nederlandse bibliotheken geven ook veel aandacht aan "gewone" volwassenen met slechte lees- en schrijfvaardigheden. Uit OESO-analyses blijkt dat bij 75 miljoen volwassen Europeanen die vaardigheden niet of nauwelijks aanwezig zijn.

"Tot nu toe hebben we niet echt veel aandacht besteed aan problemen van volwassenen met lezen en schrijven. Uit onderzoek in Nederland is gebleken dat analfabetisme nog steeds een taboe is. Als je reclame zou maken voor een cursus voor analfabeten, zou niemand komen opdagen. Bied je daarentegen een computercursus voor ouderen aan, dan komen ook mensen met slechte lees- en schrijfvaardigheden je lokaal binnen. Zo heb je de mogelijkheid om hen ook op dat gebied, 'tussendoor', wat dingen bij te brengen", aldus Blindheim.

 

 

Motivatie gevonden

Een van de concepten die de Openbare Bibliotheek Bergen in ieder geval verder gaat ontwikkelen, zijn de computercursussen voor ouderen. Blindheim, Helland en hun collega's hebben echter nog lang niet alle indrukken verwerkt die ze tijdens hun excursies van afgelopen najaar hebben opgedaan. In het voorjaar zal uitgebreid worden besproken wat ze geleerd hebben en hoe een en ander in praktijk gebracht kan worden.

"We blijven onze programma's voor immigranten en ouderen verder ontwikkelen. Ik denk dat er meer differentiatie zal ontstaan wat betreft ons aanbod en het aantal deelnemende vestigingen. En we moeten nog nauwer gaan samenwerken met de verschillende dienstverleners van de lokale autoriteiten om ervoor te zorgen dat we elkaar optimaal aanvullen. Meer samenwerking en meer partnerschappen dus, zowel internationaal als lokaal", aldus Helland.

Ze onthult dat de Openbare Bibliotheek Bergen genomineerd is als Bibliotheek van het Jaar 2015. Een van de redenen daarvoor is het activiteitenprogramma van de bibliotheek.

"We hebben veel geleerd van onze excursies naar Nederland en Zweden, zoals de systematische manier waarop in Nederland met vrijwilligers wordt gewerkt en hun bereidheid om in het diepe te springen en nieuwe methoden uit te proberen. Die excursies hebben mij sterk gemotiveerd om onze activiteiten op dit gebied voort te zetten. Bovendien krijg ik er heel veel energie van", zegt Anne Berit Helland.

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn Share on email