chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE - Plataforma eletrónica para a educação de adultos na Europa

Blogue

Een leven lang begeleiden, een onmisbare factor in beleid op het gebied van basisvaardigheden

06/11/2020
por NSS EPALE Nederland
Idioma: NL
Document available also in: EN HU

Lifelong guidance, an essential factor in basic skills policies


Photo door Dylan Ferreira op Unsplash

Oorspronkelijk gepubliceerd in het Engels door Graciela Sbertoli

Inleiding

  • Begeleidingsmaatregelen zijn een onmisbaar onderdeel van succesvol beleid op het gebied van basisvaardigheden, omdat lerenden hierdoor toegang krijgen tot en kunnen deelnemen aan het onderwijsaanbod van hun eigen keus dat het meest bij hun behoeften past, en de lesprogramma's ook kunnen afronden.
  • Volwassenen met behoeften aan basisvaardigheden hebben een zeer uiteenlopend competentieprofiel en de kans is groot dat hun ervaringen met leren niet heel positief zijn. Het is daarom belangrijk dat ze begeleiding krijgen om hen gemotiveerd te houden en om een duidelijk beeld te krijgen van het soort opleiding dat ze nodig hebben.

Het is van het grootste belang dat deze specifieke doelgroep optimale ondersteuning krijgt, niet alleen voor de inzetbaarheid of blijvende aanwezigheid op de arbeidsmarkt maar ook om uitsluiting te vermijden in tijden van snelle maatschappelijke verandering.


Een leven lang begeleiden is een belangrijke factor in het huidige Europese beleid ten aanzien van basisvaardigheden voor volwassenen, en maakt uitdrukkelijk deel uit van de strategie voor bijscholingstrajecten.

Volgens Cedefop heeft een leven lang begeleiden tot doel loopbaanontwikkeling voor individuen van alle leeftijden in alle loopbaanstadia te ondersteunen. Deze begeleiding houdt in loopbaaninformatie, advisering, beoordeling van vaardigheden en mentoraat. Hoogwaardige begeleidingsdiensten horen beschikbaar te zijn voor alle individuen, ongeacht hun arbeidssituatie, sociaaleconomische status, etniciteit of geslacht.

Een leven lang begeleiden is met name van belang als het gaat om de behoeften van volwassenen met een laag opleidingsniveau en kan het meest essentiële element zijn in de taak doelmatige outreachstrategieën voor deze doelgroep te formuleren. Begeleiding en professionele verwijzing vormen een belangrijk onderdeel van de aanbeveling betreffende bijscholingstrajecten.

In Finland bestaan begeleidingscentra (Ohjaamo) die één loket voor verschillende diensten bieden waar men terecht kan voor persoonlijk en toegesneden advies en begeleiding over verschillende aspecten, waaronder levensmanagement, loopbaanplanning, sociale vaardigheden, evenals ondersteuning op het vlak van opleiding en werkgelegenheid. Dit netwerk van partnerorganisaties is zowel fysiek als digitaal beschikbaar en is zo opgezet dat dezelfde dienst niet dubbel wordt verleend.

Beoordeling van de specifieke behoeften van de lerende als het gaat om basisvaardigheden is een belangrijk element van het begeleidingsproces. In meerdere Europese landen zijn verschillende hulpmiddelen opgezet voor screening, zelfbeoordeling, algemene evaluatie, diagnostische beoordeling etc. Dergelijke maatregelen moeten er enkel op gericht zijn vast te stellen wat de behoeften van de lerende zijn, waarbij nooit de indruk ontstaat dat hij of zij “examen aflegt”.
Bij dit soort processen zijn attitudes even belangrijk als kennis. Dezelfde principes die in het algemeen waarborgen dat volwasseneneducatie toereikend is, moeten worden toegepast op de processen van evaluatie en begeleiding voor de doelgroep: respect voor het individu, inzicht in de verschillende persoonlijkheidsprofielen, een benadering waarbij de lerende centraal staat, flexibiliteit, focus op relevantie en contextualisering etc.

Het onderstaande voorbeeld uit Ierland beschrijft een gedegen model dat kan worden aangepast om nationale richtsnoeren en een handboek op te stellen aan de hand waarvan professionals kunnen worden opgeleid voor evaluatie (en zelfs accreditatie) van niveaus van basisvaardigheden. Ook is het belangrijk om te beseffen dat het verwerven van met name lees-, schrijf- en rekenvaardigheid een specifiek cognitief proces is en dat evalueerders gedegen kennis dienen te hebben van wat de verschillende niveaus van de in de kaders uiteengezette leerresultaten werkelijk inhouden, en niet, zoals helaas vaak het geval is, slechts een verband leggen met de kennis van de volwassen lerende van programma's voor basisonderwijs.

In Ierland heeft SOLAS/ETBI in 2019 een handboek uitgebracht met nationale richtsnoeren voor de beoordeling van geletterdheid en gecijferdheid bij volwassenen op NFQ-niveaus 1-3. In het handboek worden nationale richtsnoeren uiteengezet waaronder zes richtsnoeren waarin de filosofie achter de beoordeling van geletterdheid en gecijferdheid wordt gedefinieerd.

Richtsnoeren

Alle beoordelingsprocedures en ondersteuningsmaterialen zijn gebaseerd op gevestigde principes van volwasseneneducatie en goede praktijken bij alfabetiseringswerk met volwassenen. Beoordeling moet:

  • de lerende centraal stellen: uitgangspunt is de kennis, vaardigheden, doelen en aspiraties van het individu; er moet een beoordeling worden gemaakt van iedere dimensie van geletterdheid of gecijferdheid die de persoon nodig heeft om zijn of haar doel te bereiken;
  • vrijwillig zijn: bij alle stadia van het beoordelingsproces moet de weloverwogen keuze van de lerende centraal staan;
  • vertrouwelijk zijn: informatie wordt veilig opgeslagen en de persoonsgegevens van de lerende, waaronder informatie over voortgang en prestaties, mogen alleen worden bekendgemaakt onder beroepsgenoten en alleen voor zover zij van deze informatie op de hoogte moeten zijn;
  • opbouwend zijn: de lerende wordt ondersteund bij het ontwikkelen van bewustzijn van zijn of haar potentieel;
  • waarheidsgetrouw zijn: leiden tot verifieerbaar bewijs van voortgang en prestaties;
  • doelgericht zijn: tot actie leiden die de voortgang van de lerenden ondersteunt.

In het handboek wordt een nationale standaardbenadering beschreven voor de methodiek waarmee geletterdheid en gecijferdheid worden beoordeeld in onderwijscentra voor volwassenen, waarbij flexibiliteit wordt geboden in de belangrijkste implementatiegebieden. Regionale autoriteiten (Education and Training Boards) en onderwijsinstellingen dienen een individueel leerplan, een individueel voortgangsformulier en een groepsvoortgangsformulier op te stellen en bij te houden.

Begeleidingsprocessen, waaronder screening en vaststelling van behoeften, moeten leiden tot een discussie over welk type specifiek onderwijsaanbod het best bij de betreffende lerende past. Een belangrijke factor voor het behouden en stimuleren van de motivatie van de lerende is het faciliteren van een snelle overgang van begeleiding naar toegang tot een concreet onderwijsaanbod. Dit is met name van belang als de lerende gemotiveerd is geraakt door een mediacampagne of door een zelftest om behoeften vast te stellen. Bij dergelijke maatregelen moet altijd duidelijk worden aangegeven waar de lerende terecht kan om zijn leertraject voort te zetten. Beleidsmaatregelen zijn efficiënt als de lerende op geen enkel moment op zichzelf aangewezen is maar altijd verder begeleid wordt.

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn Share on email