chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

 
 

Narodowy Serwis Wsparcia - Niemcy

Nationale Agentur Bildung für Europa beim Bundesinstitut für Berufsbildung
Adres: 

Robert-Schuman-Platz 3
53175 Bonn

Nr telefonu: 
+49 (0) 228 107-1813
Nr faksu: 
+49 (0) 228 107-2964
E-mail: 
epale@bibb.de
  • Organizacja
  • Program prac
  • Zespół
  • Uczenie się dorosłych w kraju
  • Krajowi interesariusze

Nationale Agentur Bildung für Europa (pol. Narodowa Agencja Edukacji dla Europy) istniejąca przy Federalnym Instytucie Kształcenia Zawodowego (niem. Bundesinstitut für Berufsbildung) (skrócona nazwa: NA przy BIBB) działa na zlecenie niemieckiego Ministerstwa Edukacji i Badań Naukowych (niem. Bundesministerium für Bildung und Forschung  -BMBF). Od stycznia 2014 roku odpowiadamy za realizację europejskiego programu edukacyjnego Erasmus+ dotyczącego kształcenia zawodowego i edukacji dorosłych.

Uprzednio zajmowaliśmy się w Niemczech implementacją programu kształcenia ustawicznego -  Program für lebenslanges Lernen (PLL) w ramach odrębnych projektów LEONARDO DA VINCI für die berufliche Bildung (pl. LDV kształcenie zawodowe) oraz GRUNDTVIG für die allgemeine Erwachsenenbildung (GRUNDTVIG ogólne kształcenie dorosłych). Program ten realizowany był do grudnia 2013 roku.

NA przy BIBB ściśle współpracuje z ministerstwami, krajami związkowymi, partnerami społecznymi, stowarzyszeniami, izbami, przedsiębiorstwami, wyższymi uczelniami oraz instytucjami edukacyjnymi. Na szczeblu międzynarodowym kooperuje z Komisją Europejską oraz Agencjami Narodowymi na terenie Europy.

NA przy BIBB jest ponadto

  • Biurem informacji i doradztwa w obszarze wyjazdów zagranicznych związanych z kształceniem zawodowym  (niem. Informations- und Beratungsstelle für Auslandsaufenthalte in der beruflichen Bildung (IBS),
  • jednostką koordynującą sieci Workbased Learning (NetWBL) zajmującą się kształceniem w miejscu pracy,
  • Agencją ds. realizacji niemiecko-izraelskiego programu współpracy w zakresie kształcenia zawodowego (niem. Agentur für die Umsetzung des Deutsch-Israelischen Programms zur Zusammenarbeit in der beruflichen Bildung (ISRAEL-Programm)),
  • Krajowym Centrum EUROPASS (NEC),
  • Krajowym centrum koordynacji europejskiego systemu transferu osiągnięć
  • jednostką specjalizującą kształceniu i szkoleniu zawodowym [European Credit System for Vocational Education and Training (NKS ECVET)] oraz krajowym centrum koordynującym Europejską Agendę Kształcenia Dorosłych (NKS Agenda).

W zakresie kształcenia dorosłych do zadań naszych należą w szczególności:

  • udzielanie informacji, doradztwo i pomoc w zakresie składania wniosków i realizacji projektów w ramach programu Erasmus+;
  • rozwijanie świadomości celów i przyszłych wyzwań w zakresie kształcenia dorosłych na płaszczyźnie zarówno krajowej jak i europejskiej;
  • łączenie projektów oraz europejskich i krajowych procesów w obszarze współpracy edukacyjnej;
  • tworzenie sieci ekspertów oraz podmiotów uczestniczących w procesie kształcenia dorosłych;
  • organizowanie i realizacja imprez specjalistycznych i konferencji.

Koncepcja narodowego centrum koordynacyjnego EPALE

Tożsamość i misja
Jesteśmy krajowym centrum koordynacyjnym „Electronic Plattform for Adult Learning in Europe“ w Niemczech, stanowiącym część  Nationale Agentur Bildung für Europa beim Bundesinstitut für Berufsbildung (pol. Narodowa Agencja Edukacji dla Europy przy Ministerstwie Edukacji i Badań Naukowych). Naszymi instytucjami nadrzędnymi są Bundesministerium für Bildung und Forschung (BMBF) /niemieckie Ministerstwo Edukacji i Badań Naukowych oraz Komisja Europejska.
Instytucje te formułują naszą misję polegającą na zapewnieniu Electronic Plattform for Adult Learning in Europe – zwanej w skrócie: EPALE (wym: „epeil“) pozycji PUNKTU odniesienia dla europejskich inicjatyw związanych z kształceniem dorosłych. W tej perspektywie postrzegamy się jako płaszczyznę  realizacyjną Agendy Kształcenia Dorosłych.


Wartości
Naszą wartością przewodnią jest idea zjednoczenia europejskiego. Jesteśmy przekonani, że inkluzja i wyrównanie szans stanowią korzyść dla jedności i różnorodności europejskiej oraz że ogólne, polityczne i kulturalne kształcenie dorosłych jak też doskonalenie zawodowe mogą odgrywać w tym procesie ważną rolę, pełnią bowiem zarówno funkcje krytyczno- korygujące jak i wspierające. Kolejnym punktem referencyjnym jest dla nas dobrowolność kształcenia. Ludzie uczą i kształcą się z własnych subiektywnych powodów w celu uzyskania szerszych możliwości działania.
Uwzględnienie owych motywacji stanowi zasadniczy warunek sukcesu edukacyjnego.

Uczestnicy, adresaci, grupy docelowe

Grupami docelowymi i adresatami naszego projektu są w pierwszej linii w szczególności pracownicy organizacji zajmujących się kształceniem dorosłych oraz doskonaleniem zawodowym we wszystkich krajach uczestniczących w EPALE, postrzegających wymianę na płaszczyźnie europejskiej jako korzyść i poszukujących inspiracji dla własnej codzienności zawodowej w innych modelach i wzorcach działania. W dalszej kolejności zwracamy się do tych pracowników wyżej wymienionych organizacji, którzy dotychczas mieli niewiele doświadczeń w kontekście europejskiego  kształcenia dorosłych i doskonalenia zawodowego pragnąc umożliwić im pogłębianie zainteresowań w zakresie europejskich aktywności związanych w programami wymian.  Grupami do których skierowany jest program EPALE - choć nie głównymi - są także obszary polityki i nauki. Jako uczestników postrzega się tych użytkowników programu EPALE, którzy mając na celu lepsze wykonywanie własnej pracy, wykazują chęć kształcenia i doskonalenia nie tylko w ramach klasycznych seminariów, lecz równie poprzez dyskusję i europejską wymianę w ramach procesów roboczych.


Kolejnym punktem zainteresowań NKS Niemcy są profesjonalni instruktorzy z zakresu kształcenia dorosłych w Niemczech. Nasze działania w sferze public relations na rzecz EPALE skupiają się w szczególności na szkoleniowcach, ponieważ zadaniem ich, jako przyszłych użytkowników EPALE,
 ma być nie tylko korzystanie z udostępnionych treści, lecz również generowanie nowych. Powyższe założenia wynikają z naszego unkonstytuowania i pozycji krajowego centrum koordynacyjnego EPALE w Niemczech.

Ogólne cele projektu
Zadaniem platformy EPALE jest uzyskanie pozycji centralnego ośrodka i katalizatora rozwoju w zakresie ogólnego, politycznego i kulturalnego kształcenia dorosłych i kształcenia zawodowego na obszarze Europy. Celem jest stworzenie sieci specjalistów, multiplikatorów oraz podmiotów działających w sektorze kształcenia dorosłych i doskonalenia zawodowego u umożliwienie jej internacjonalizacji. Zadaniem portalu jest gromadzenie rozproszonych i dostępnych w różnych miejscach i zasobach treści lokalnych, właściwych dla danego kraju oraz europejskich,  a także umożliwienie ich wymiany. Staramy się przy tym skupiać się pod względem merytorycznym na celach Agendy Kształcenia Dorosłych oraz internacjonalizacji organizacji zajmujących się kształceniem dorosłych. Internalizacja stanowi zatem centralne słowo- klucz. Zamierzamy ją wspierać poprzez wymianę fachowych i specjalistycznych informacji. W związku z powyższym zadaniem EPALE pragnie stworzyć interaktywną wirtualną przestrzeń umożliwiającą specjalistom wymianę materiałów, doświadczeń, aktualnych informacji i dobrych praktyk.

Nasze zadania
Realizowane przez nas zadania opierają się w wielu aspektach na następujący założeniach:

  • współudział w tworzeniu treści platformy, tzn. eksponowanie strategii i wartości dodanej platformy w celu zachęcania potencjalnych użytkowników do współpracy  przy tworzeniu jej zawartości oraz korzystania i tworzenia publikowanych na niej informacji
  • Uczestniczymy w doborze treści publikowanych na łamach platformy i udostępniamy dwa rodzaje informacji, które można pobierać i które mogą stanowić przedmiot dyskusji: 1. zagadnienia o chrakterze ogólnoeuropejskim, 2. kwestie lokalne (dotyczące poszczególnych krajów) interesujące  dla innych państw EPALE i poprzez udostępnianie ich w innych krajach – zyskujące znaczenie międzynarodowe. Kolejnym kryterium uwzględnianym podczas doboru treści jest – zgodnie z zaleceniem Komisji Europejskiej „longstanding value“ – czyli wartość osiągana długofalowo. Chodzi zatem nie o krótkotrwale zasady takie jak wytyczne w zakresie dofinansowania czy tematy aktualne przez krótki okres czasu, lecz o kwestie istotne w perspektywie długoterminowej. Trzecie kryterium to znaczenie praktycznego zastosowania charakteryzujące się tym, że utworzone treści umożliwiają stosunkowo szybkie informowanie się , a w razie potrzeby zagłębienie się w daną materię. Naszym zadaniem jest identyfikowanie tak nakreślonych zagadnień i udostępnianie ich w ramach platformy.
  • Nadzorujemy zawartość platformy w takim znaczeniu, iż oceniamy, dobieramy i wstawiamy treści, a także pełnimy funkcje moderatora w dyskusjach prowadzonych na forach.
  • Dbamy o to, by nasza platforma była dostępna  w wielu językach, tłumacząc publikowane na niej treści.

Udostępniając EPALE oferujemy międzynarodową i europejską platformę umożliwiającą szybki dostęp i wymianę informacji. Zadanie to stanowi nasza wartość dodaną. Zagadnienia lokalne mają dla EPALE znaczenie tylko wtedy, gdy interesują podmioty z innych krajów.


Zasoby
Wykorzystujemy tematyczne pokrewieństwo z Europejską Agendą Kształcenia Dorosłych oraz zespołem ERASMUS+  zajmującym się edukacją dorosłych. Dzięki zdobytym doświadczeniom i współpracy posiadamy dobre kontakty z wieloma instytucjami i stowarzyszeniami działającymi w obszarze kształcenia dorosłych i doskonalenia zawodowego w Niemczech. Ważnymi partnerami i dostawcami informacji są dla nas również Deutsche Institut für Erwachsenenbildung – Leibnitz-Institut für Lebenslanges Lernen oraz Bundesinstitut für Berufsbildung.

Pozostałe ważne źródła  to nasze kontakty z lokalnymi centrami koordynacyjnymi EPALE – z niektórymi z nich prowadzimy intensywną wymianę informacji korzystając z efektu synergii.


Definicja sukcesu edukacyjnego obowiązująca w EPALE

Sukces edukacyjny oznacza dla nas, że profesjonaliści zajmujący się określoną problematyką znajdują poprzez EPALE pomysły rozwiązań funkcjonujących w perspektywie europejskiej i wykorzystują je. Oznacza to, że użytkownicy EPAL poszukują odpowiedzi na pytanie, jak ich własny zawodowy problem rozwiązywany jest w innych krajach lub dyskutują na temat tego problemu na forum. W najbardziej intensywnych przypadkach z takich problemów, których dotyczy wymiana informacji pomiędzy koleżankami i kolegami z innych krajów europejskich powstają koncepcje wspólnych działań. Opracowywanie założeń projektów unijnych w oparciu o tego typu wspólne działania jest oczywiście zgodne z ideą NA.

 

Co w Niemczech rozumiane jest pod pojęciem kształcenia dorosłych/doskonalenia zawodowego?
Pojęcia kształcenia dorosłych i doskonalenia zawodowego często stosuje się w Niemczech jako synonimy. Konferencja ministrów kultury (KMK) definiuje kształcenie dorosłych (doskonalenie zawodowe) w następujący sposób:

„Doskonalenie zawodowe jest kontynuowaniem lub ponownym podjęciem zorganizowanej nauki po zakończeniu pierwszej fazy edukacji o różnej długości. Z reguły mamy z nim do czynienia po podjęciu pracy zawodowej lub po założeniu rodziny. Z doskonaleniem zawodowym w takim sensie mamy do czynienia również wtedy, gdy jednostki same kierują własną edukacją. Doskonalenie zawodowe obejmuje kształcenie ogólne, zawodowe, polityczne, kulturalne i naukowe. Doskonalenie zawodowe może być realizowane w formie stacjonarnej, zaocznej, jako e-learning, jako uczenie się oparte na autoregulacji lub w formach łączonych.” Definicja ta kładzie bardzo duży nacisk na zorganizowane formy edukacji, nawet jeśli uwzględnia formy nauczania organizowanego indywidualnie. Od lat 90-tych w polityce i nauce coraz częściej bierze się pod uwagę formy nauczania o charakterze informacyjnym i towarzyszącym („en-passant”) realizowane w sposób niezorganizowany podczas czynności powszednich, w trakcie wizyty w muzeum, pracy czy tez działalności charytatywnej.

Celem doskonalenia zawodowego jest, aby niezależnie od płci, wieku, kształcenia, społecznego i zawodowego stanowiska oraz narodowości i orientacji politycznej czy światopoglądowej, stworzyć wszystkim osobom szansę przyswojenia niezbędnych wiadomości i umiejętności dotyczących swobodnego rozwoju osobowości, współtworzenia społeczeństwa i rozwoju zawodowego. Z prawa do swobodnego rozwoju osobowości wynika obowiązek państwa dotyczący wspierania kształcenia dorosłych.

W Niemczech powszechne jest rozróżnienie na kształcenie dorosłych o charakterze ogólnym, politycznym i kulturalnym oraz kształcenie zawodowe lub realizowane w  zakładzie pracy. Rozróżnienie to ma charakter bardzo formalny, a nie merytoryczny. Odpowiedzialność za struktury kształcenia dorosłych o charakterze ogólnym, politycznym i kulturalnym odpowiadają w Niemczech kraje związkowe, natomiast edukacja zawodowa oraz realizowana w zakładach pracy (praktyczna) należy do zadań polityki ogólnokrajowej.
Nie da się jednak przeprowadzić merytorycznego podziału kompetencji, ponieważ również struktury krajów związkowych uwzględniają doskonalenie zawodowe (np. kursy komputerowe czy Business-English).


Kto oferuje usługi kształcenia dorosłych/doskonalenia zawodowego?
Instytucjami i Usługodawcami publicznego kształcenia dorosłych/doskonalenia zawodowego są m.in. placówki edukacji rodzinnej,  ośrodki organizujące wszelkiego rodzaju kursy, uniwersytety ludowe, związki zawodowe i organizacje kościelne, instytucje edukacyjne, uczelnie, ośrodki szkoleniowe izb (np. izb przemysłowych, handlowych i rzemieślniczych), prywatne instytucje szkoleniowe w zakładach. Doskonalenie zawodowe obok kształcenia i rozwoju zawodowego należy również do zadań określonych w ustawie o Szkołach Wyższych (naukowe doskonalenie zawodowe). Maturę można zdobyć w liceach wieczorowych, szkołach uczących w systemach zaocznym
i stacjonarnym oraz w kolegiach. Federalna Centrala Kształcenia Politycznego i właściwe centrale krajowe organizują spotkania dotyczące doskonalenia zawodowego i wspierają niezależne instytucje zajmujące się polityką doskonalenia zawodowego.  Tak jak wszędzie, również w Niemczech, istnieją przedsiębiorstwa zajmujące się komercyjnym szkoleniem zawodowym.

W Monitorze o doskonaleniu zawodowym, "WB-Monitor" (informacje w jezyku niemieckim) zamieszczone są informacje o stronach praktycznych i aktualnej sytuacji instytucji kształcenia dorosłych/doskonalenia zawodowego.

Gdzie są dostępne pozostałe informacje?
Szczegółowe informacje dotyczące  kształcenia dorosłych/doskonalenia zawodowego w Niemczech znajdują się na stronach Niemieckiego Instytutu Edukacji Dorosłych – Instytut Leibniza ds.  kształcenia z zakresu danych i faktów (dostępne również w języku angielskim).

W języku angielskim dostępny jest też „Portret doskonalenia zawodowego w Niemczech“/"Portrait Weiterbildung in Deutschland".

Podreczniki, Wprowadznia do kształcenia dorosłych/doskonalenia zawodowego

Dinkelaker, J. & Hippel, Aiga v. (Hrsg.) (2015): Erwachsenenbildung in Grundbegriffen. Stuttgart. Kohlhammer.

Fuhr, T., Gonon, P. & Hof, C. (Hrsg.) (2010): Erwachsenenbildung - Weiterbildung. Handbuch der Erziehungswissenschaft 4 (Studienausg.). Stuttgart: UTB GmbH.

Nolda, S. (2008): Einführung in die Theorie der Erwachsenenbildung (1). Darmstadt: WGB (Wissenschaftliche Buchgesellschaft).

Nolda, S., Nuissl, E. & Arnold, R. (Hrsg.) (2010): Wörterbuch Erwachsenenbildung (2). Bad Heilbrunn: Klinkhardt. (auch online unter: http://www.wb-erwachsenenbildung.de)

Tippelt, R. (Hrsg.) (2009): Handbuch Erwachsenenbildung, Weiterbildung (3). Wiesbaden: VS, Verl. für So-zialwiss.

Wittpoth, J. (Hrsg.) (2003): Einführung in die Erwachsenenbildung. Opladen: Leske + Budrich.

Nuissl, E. & Pehl, K. (2004): Potrait Continuing Education in Germany. Bielefeld. wbv. - online unter http://www.die-bonn.de/doks/nuissl0402.pdf

Brandt, P. & Nuissl, E. (2009): Potrait Weiterbildung in Deutschland. Bielefeld. wbv.

Czasopisma na temat edukacji doroslych

DIE-Zeitschrift für Erwachsenenbildung (http://www.die-bonn.de/zeitschrift/archiv.asp)

Erwachsenenbildung. Vierteljahresschrift für Theorie und Praxis

Hessische Blätter für Volksbildung

REPORT Zeitschrift für Weiterbildungsforschung (Download: http://report-online.net/recherche/einzelhefte_ergebnisse.asp)

Weiterbildung - Zeitschrift für Grundlagen, Praxis und Trends

 

Przeglad czasosm niemieckich na temat edukacji doroslych: http://www.diebonn.de/service/bibliothek_archive/zeitschriften_online_alphabetisch.asp

Instytucje i Związki

 

Polityka

(http://www.kmk.org/fileadmin/pdf/Bildung/AllgWeiterbildung/Koordinationsstellen_Ansprechpartner_Stand_August_2014.pdf)

  • Arbeitskreis Weiterbildung der KMK, Baden-Württemberg, Thouretstraße 6, 70173 Stuttgart
  • Arbeitskreis Weiterbildung der KMK, Bayern, Salvatorstraße 2, 80333 München
  • Arbeitskreis Weiterbildung der KMK, Berlin, Bernhard-Weiß-Str. 6, 10178 Berlin
  • Arbeitskreis Weiterbildung der KMK, Brandenburg, Heinrich-Mann-Allee 107, 14473 Potsdam
  • Arbeitskreis Weiterbildung der KMK, Bremen, Rembertiring 8-12, 28195 Bremen
  • Arbeitskreis Weiterbildung der KMK, Hamburg, Dammtorstr. 14, 20354 Hamburg
  • Arbeitskreis Weiterbildung der KMK, Hessen, Walter-Hallstein-Str. 3, 65197 Wiesbaden
  • Arbeitskreis Weiterbildung der KMK, Mecklenburg-Vorpommern, Werderstr. 124 19055, Schwerin
  • Arbeitskreis Weiterbildung der KMK, Niedersachsen, Leibnizufer 9, 30169 Hannover
  • Arbeitskreis Weiterbildung der KMK, Nordrhein-Westfalen, Völkliner Straße 49, 40221 Düsseldorf
  • Arbeitskreis Weiterbildung der KMK, Rheinland-Pfalz, Mittlere Bleiche 49, 55116 Mainz
  • Arbeitskreis Weiterbildung der KMK, Saarland, Hohenzollernstr. 60, 66117 Saarbrücken
  • Arbeitskreis Weiterbildung der KMK, Sachsen, Carolaplatz 1, 1097 Dresden
  • Arbeitskreis Weiterbildung der KMK, Sachsen-Anhalt, Turmschanzenstr. 32, 39114 Magdeburg
  • Arbeitskreis Weiterbildung der KMK, Schleswig-Holstein, Düsternbrooker Weg 94, 24105 Kiel
  • Arbeitskreis Weiterbildung der KMK, Thüringen, Werner-Seelenbinder-Straße 7, 99096 Erfurt

Partnerzy społeczni

  • Deutscher Industrie- und Handelskammertag (DIHK), Breite Straße 29, 10178 Berlin
    (www.dihk.de)
  • Zentralverband des Deutschen Handwerks (ZDH), Mohrenstraße 20/21, 10117 Berlin
    (http://zdh.de)
  • Bundesvereinigung der Deutschen Arbeitgeberverbände e.V. (BDA), Breite Straße 29, 10178 Berlin
    (www.bda-online.de)
  • Bundesverband der Deutschen Industrie e.V. (BDI), Breite Straße 29, 10178 Berlin
    (www.bdi-online.de)
  • Bundesverband der Freien Berufe (BFB), Reinhardstraße 34, 10117 Berlin
    (www.freie-berufe.de)
  • Gewerkschaft Erziehung und Wissenschaft (GEW), Hauptvorstand, Reifenberger Str. 21, 60489, Frankfurt am Main
    (http://www.gew.de)
  • Deutscher Gewerkschaftsbund (DGB), Henriette-Herz-Platz 2, 10178 Berlin
    (www.dgb.de)
  • dbb beamtenbund und tarifunion, Friedrichstraße 169/170, 10117 Berlin
    (www.dbb.de)
  • Deutscher Stätetag, Lindenallee 13-17, 50968 Köln
    (www.steadtetag.de)
  • Deutscher Landkreistag (DLT), Lennéstraße 11, 10785 Berlin
    (www.kreise.de/landkreistag/)

Związki Uniwersytetów Ludowych

Kształcenie dorosłych wspierane przez m.i. kosciele

Uniwersytety i Szkoły Wyższe