chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

 
 

Blog

Ewaluacja ex-ante to nie tylko badanie oczekiwań uczestników szkolenia

10/05/2018
by Beata Ciężka
Język: PL

Częstą praktyką jest badanie potrzeb i oczekiwań klienta rozumianego, jako zamawiający szkolenie zleceniodawca (dział zasobów ludzkich lub przełożony uczestnika szkolenia), bądź sam uczestnik szkolenia. Takie ewaluacje, przeprowadzane przed uruchomieniem realizacji projektu szkoleniowego nazywa się ewaluacjami ex-ante. Funkcją takiej ewaluacji jest najczęściej wspomniana identyfikacja potrzeb i oczekiwań interesariuszy. Niejednokrotnie jednak badanie potrzeb i oczekiwań przybiera formę powierzchownej ankiety, której wyniki w rzeczywistości nie pozwalają na zebranie danych użytecznych w procesie projektowania oferty rozwojowej. Takie podejście osadzone jest również w przekonaniu, że odbiorca szkolenia poprawnie zidentyfikował swoje potrzeby oraz potrafi trafnie i precyzyjnie wskazać jakie zagadnienia powinny się znaleźć w programie. Refleksja, czy tak było w istocie przychodzi czasem zbyt późno, gdy uczestnik szkolenia wychodzi z niego z poczuciem, że zdobyta przez niego wiedza lub umiejętności nie są w stanie pomóc mu rozwiązać problemy, z którymi boryka się w swoim miejscu pracy. Często popełnianym błędem we wspomnianych ankietach badających potrzeby i oczekiwania, jest również pytanie o pożądaną metodykę prowadzenia szkolenia – tutaj z kolei wymaga się od uczestnika niemal specjalistycznej wiedzy dydaktyka i andragoga. Można odnieść wrażenie, że to na uczestnika przerzucana jest odpowiedzialność za właściwy dobór narzędzi pracy trenera. Jak zatem przeprowadzić ewaluację, która będzie stanowiła istotne wsparcie podczas projektowania oferty szkoleniowej?

/pl/file/fotolia41413773mjpg-2fotolia_41413773_m.jpg

 

Przede wszystkim warto spojrzeć na ewaluację ex-ante, jako na badanie wychodzące poza ankietę badania potrzeb i oczekiwań wśród uczestników szkolenia. Zadanie tej ewaluacji może być bowiem dużo szersze, a w ślad za tym ewaluacja może dostarczać informacji, które autentycznie staną się cennym wsparciem podczas opracowywania oferty rozwojowej. Sensem takiego podejścia jest przygotowanie propozycji rozwojowej możliwie adekwatnej do trafnie zdiagnozowanych potrzeb, ale również efektywnej tj. pozwalającej osiągnąć założone cele przy adekwatnie dobranych metodach realizacji wsparcia i rozsądnie skalkulowanych kosztach. W zakres takiej ewaluacji wchodzić może diagnoza problemów, z jakimi borykają się uczestnicy szkolenia, opisy sytuacji, z którymi mają trudności, czy identyfikacja nowych zadań i wyzwań, przed jakimi stają. Dopiero na tej podstawie możliwe jest zaproponowanie zakresu treści, a w konsekwencji metodyki realizacji usługi rozwojowej. Może się również okazać, że to nie klasyczne szkolenie będzie w tej sytuacji najtrafniejsze, ale inne formy wsparcia i doskonalenia pracownika. Kolejnym ważnym elementem ewaluacji ex-ante jest diagnoza stanu aktualnej wiedzy i umiejętności uczestników. Istotne jest również rozpoznanie ich doświadczenia zawodowego oraz obszarów, w których pracują. Diagnoza ta pozwala dobrać poziom zaawansowania omawianych treści oraz dobrać przykłady, które będą uczestnikom możliwie bliskie, a jednocześnie uczące. Ewaluacja ex-ante to również sposobność na ocenę, czy planowany projekt szkoleniowy jest spójny i trafny w zakresie planowanych celów i sposobów ich realizacji w szczególności analizę, czy cele zostały sformułowane poprawnie, realistycznie i zgodnie z oczekiwaniami zamawiającego usługę rozwojową, a także identyfikację ewentualnych barier i trudności, które mogą wpłynąć na powodzenie projektu.

Jak zatem należy rozumieć ewaluację ex-ante:

·       Przeprowadzana jest przed uruchomieniem realizacji projektu/ szkolenia, ALE WAŻNE JEST, że ewaluacja taka powinna być przeprowadzona w czasie, który daje szanse na wykorzystanie informacji;

·       Diagnozuje potrzeby i oczekiwania grupy docelowej, ALE WAŻNE JEST kto jest faktycznie grupą docelową – uczestnik czy jego pracodawca?; Czy grupa docelowa potrafi zdefiniować swoje potrzeby?; Czy grupa docelowa potrafi wskazać preferowane metody dydaktyczne i czy jest uzasadnione oczekiwanie takich wskazówek?;

·       Ocenia na ile planowany projekt jest trafny z punktu widzenia potrzeb (instytucji, uczestnika), ALE WAŻNE JEST czy szkolenie, to faktycznie najbardziej optymalna forma wsparcia?; czy zakres tematyczny jest właściwy?; czy mamy rozeznanie w poziomie wiedzy uczestników?);  

·       Ocenia na ile planowany projekt jest spójny i trafny w zakresie planowanych celów i sposobów ich realizacji, ALE WAŻNE JEST czy cele są realistyczne?; Czy mamy narzędzia, aby zbadać, że zostały osiągnięte?;

·       Identyfikacja ewentualnych barier i trudności, które mogą wpłynąć na powodzenie projektu/szkolenia ALE WAŻNE JEST wzięcie pod uwagę cech merytorycznych i organizacyjnych projektu/szkolenia.

 

 

Beata Ciężka – ewaluatorka, autorka i realizatorka szkoleń z zakresu ewaluacji. Posiada bogate doświadczenie w realizacji projektów badawczych i ewaluacyjnych prowadzonych m.in. dla Komisji Europejskiej. Specjalizuje się w programach i projektach edukacyjnych. Współzałożycielka Polskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego. Ambasadorka EPALE.

 
Zobacz także:

Strategie ewaluacji wspomagające jakość usług rozwojowych

Ewaluacja metodą Success Story/ Success Case

Ewaluacja wchodzi do ukraińskich samorządów

Ewaluacja codzienności - ewaluacyjna codzienność

Webinarium EPALE: Ewaluacja nie musi być nudna! - nagranie

Ewaluacja wewnętrzna – szybko, łatwo, przyjemnie i użytecznie

STRATEGIE EWALUACJI SZYTEJ NA MIARĘ

Praktyczne wskazówki do planowania i projektowania ewaluacji

Dołącz do Społeczności Praktyków „Ewaluacja zorientowana na użyteczność”!

EWALUACJA SZKOLEŃ TO NIE TYLKO ZADOWOLENIE UCZESTNIKA PO SZKOLENIU

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Wyświetla 1 - 2 z 2
  • Obrazek użytkownika Sebastian Cieślak
    Wydaje się to być książkowe podejście do analizy ex-ante. Myślę, że bardzo dobrze byłoby, gdyby takie analizy coraz częściej miały miejsce w firmach, które mają duże budżety na szkolenia. Często zdarza się, że najchętniej to właśnie szkolenie zostałoby wybrane jako działanie rozwojowe a nie zawsze tak właśnie jest. Po drugie osoby zamawiające chętnie wybrałyby szkolenie "z półki" bo np. znają trenera i prowadził kiedyś inne fajne szkolenie. To oczywiście nie wyklucza opcji że i teraz by tak było ale nadal za mało czasu, moim zdaniem, poświęca się w firmach na taką analizę. 
  • Obrazek użytkownika Małgorzata Rosalska
    Bardzo ciekawe jest takie ujęcie ewaluacji ex-ante. Kilka dni temu prowadziłam szkolenie dotyczące zarządzania strategicznego w oświacie. Uczestnikami byli głównie przedstawiciele lokalnych samorządów. Byłam bardzo pozytywnie zaskoczona ich wiedzą na temat ewaluacji ex-ante i postrzegania przez nich możliwości wykorzystania tego rodzaju ewaluacji w projektach edukacyjnych. Pewnie dlatego, iż samorządy raczej nie zajmują się szkoleniami, a ich działania usytuowane są w szerszej perspektywie, to na ewaluację początkową nie patrzą poprzez pryzmat kwestionariuszy ankiet. Oczywiście doceniają znaczenie i rolę badań sondażowych, ale także wskazywali na badania w działaniu, desk research i wiele innych technik związanych z szacowaniem zasobów i rozpoznawaniem ograniczeń. Myślę, że wynika to także z tego, iż dobra diagnoza jest warunkiem efektywności projektowanych i podejmowanych działań. Nie tylko w wymiarze społecznym, ale też finansowym.