chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

 
 

Blog

Prowadzenie szkolenia dla osób niewidomych

28/02/2018
by Tomasz Szustakiewicz
Język: PL

Od kilku lat współpracuję z Polskim Związkiem Niewidomych. Prowadzę tan szkolenia w zakresie różnych kompetencji dla osób z niepełnosprawnością wzroku. Na podstawie zebranego doświadczenia pracy z tą grupą odbiorców szkolenia zebrałem pakiet dobrych praktyk, którymi chętnie dzielę się poniżej.


Definicje

Pierwsze, co zaskoczyło mnie we współpracy z Polskim Związkiem Niewidomych to to, że wielu niewidomych widzi. I nie jest to żaden żart tylko po prostu kwestia definicji i nazwy samego Związku Niewidomych. Polski Związek Niewidomych to samorządowa organizacja członkowska powołana, zarządzana oraz działająca na rzecz osób niewidomych i słabowidzących. A słabowidzący widzą. Ich niepełnosprawność może polegać na różnym stopniu dysfunkcji funkcji wzroku.


Dobry kontakt

Jako trener lubię być na miejscu zaplanowanego szkolenia dużo wcześniej. Sprawdzam salę szkoleniową. To, czy układ sali szkoleniowej jest zgodny z uzgodnionym, czy sprzęt funkcjonuje odpowiednio i czy mam wszystkie potrzebne materiały. Po uzyskaniu pewności w tym zakresie oczekuję z otwartymi ramionami na uczestników szkolenia. Zawsze podchodzę do wchodzących uczestników szkolenia przedstawiam się, nawiązuję pierwszy, dobry kontakt. I tu w przypadku uczestników niewidomych rozpoczyna się wiele trudności/niezręczności, które bez wprawy mogą być źródłem niepotrzebnego stresu. Jak przywitać się z osobą niewidomą? Czy jak wyciągnę rękę, to będzie to nietakt? Przecież osoba niewidoma nie zobaczy, że wyciągnąłem do niej rękę.

Warto pamiętać, że osoba niewidoma styka się z tymi problemami od jakiegoś czasu. Jest przyzwyczajona do tego, że inni czasami nie wiedzą, jak się zachować w jej towarzystwie. A współpracują naprawdę chętnie. Często są osobami bardzo otwartymi na kontakt z drugim człowiekiem, czasami właśnie dlatego, że są szczególnie narażenie na izolację społeczną. Jeśli ludzie nie wiedzą, jak się zachować w towarzystwie osoby niewidomej, wolą nie narażać się na niezręczności. Nie odzywać się, nie pytać, udawać, że osoby niewidomej nie ma. A jest… i często czeka na naszą pomocną dłoń.

Dłoń. Podawać, czy nie? Oczywiście, że podawać. Jeśli osoba niewidoma wyciąga rękę w naszym kierunku może po prostu trafić gdzieś w przestrzeń obok. Pamiętaj, że jest przyzwyczajona do tego, że ktoś prowadzi jej rękę, koryguje jej małe pomyłki. Jeśli osoba niewidoma nie podaje dłoni możesz zawsze powiedzieć: „Pozwól, że uścisnę twoją dłoń”. Każdy wie, co wtedy zrobić.

/pl/file/bf1706011102jpg-0bf170601_1102.jpg

Szkolenie w ramach projektu "Ponad barierami i granicami" finansowanego z programu Erasmus+


Osobę wchodzącą do sali szkoleniowej warto poinformować o zastanej sytuacji. Odezwać się. Przedstawić. Powiedzieć, że jest się prowadzącym szkolenie i o jakiej tematyce, żeby uzyskać pewność, że uczestnik trafił odpowiednio. Warto określić ile osób mamy już na sali, na ile osób czekamy ile czasu przewidujemy do rozpoczęcia szkolenia. Czas ten warto wykorzystać na wsparcie osób niewidomych w rozpoznaniu terenu. Gdzie jest toaleta, kawa, herbata, pułapki w postaci niedomkniętych drzwi lub krzeseł. Najlepszym sposobem prowadzenia osoby niewidomej jest podanie jej ramienia. Dzięki temu będzie ona mogła iść pół metra za nami i wyczuwać nasze ruchy oraz dostosowywać się do nich. Jeśli chcesz osobie niewidomej wskazać krzesło, na którym może usiąść nie mów „tam”. Określaj dokładnie kierunki i odległość np. "jeszcze trzy kroki w lewo". Najłatwiej podprowadzić tę osobę do krzesła i położyć jej dłoń na oparciu.

Drogi trenerze, licz się z tym, że w przypadku, gdy szkolenie z udziałem osób niewidomych odbywa się w nowym dla nich miejscu, jest wysoce prawdopodobne, że jedna lub kilka osób się spóźni. Rozpoczynaj więc powoli inwestując wiele czasu we wzajemne zapoznanie uczestników.

O ile szkolenie nie jest tylko wykładem i liczysz na to, że uczestnicy wniosą od siebie dużo w ćwiczeniach i dyskusjach, zapewnij uczestnikom możliwość zapoznania się. Jeśli na sali szkoleniowej jest kilkanaście osób, zapamiętanie imion innych uczestników może nastręczać trudności nawet osobom, które widzą. Niewidomi muszą się ze sobą wzajemnie osłuchać. Usłyszeć kto, gdzie siedzi, kto jest kim i jak ma na imię oraz z czym przychodzi na szkolenie. Warto zapewnić salę z dobrą akustyką, z dala od ruchliwych ulic i bez uciążliwych robót remontowych w pobliżu.

Kontrakt

W przypadku grupy z niepełnosprawnością wzroku sprawdza się stare powiedzenie „Kto pyta, nie błądzi”. Przy budowaniu kontraktu z grupą warto podkreślić, ile czasu współpracuje się z osobami niewidomymi i poprosić o pomoc. Uczestnicy to docenią. Pomogą ci. Powiedzą, co jest dla nich ważne we współpracy. Zresztą już zdążyli ciebie polubić, bo podszedłeś do nich i nawiązałeś dobry, serdeczny kontakt.

Prowadzenie szkolenia z użyciem prezentacji wcale nie jest wykluczone. Pamiętajmy, że wśród osób na sali mogą być słabowidzący, dla których wszelkie urozmaicenie w postaci wyraźnych plansz/ilustracji jest bardzo cenne. Pamiętaj jednak, żeby wyraźnie, najlepiej kilka razy podkreślić, że wszelkie pokazywane ilustracje są jedynie twoją trenerską podpórką i cokolwiek się na nich znajduje, będzie przez ciebie dokładnie i sugestywnie opisywane. Osoby niewidome nie poczują dzięki temu, że tracą jakąś cenną część przekazu.

Bądź gotów na to, że na szkolenie uczestnicy zabiorą wszelkie narzędzia i urządzenia pomagające im na co dzień. Maszyny do pisania, mówiące telefony, powiększające lunety, białe laski i oczywiście kochanego psa przewodnika.


Praca

Ograniczenie zdolności widzenia odbiera nam częściowo możliwość zastosowania standardowych narzędzi szkoleniowych w postaci informacji przekazywanych na piśmie, testów psychologicznych, ćwiczeń z wykorzystywaniem rysowania i pisania. Warto podejść do tematu w sposób kreatywny. Pamiętać o ogromnym znaczeniu dyskusji grupowej z dzieleniem się doświadczeniami i najlepszymi praktykami. Zainwestować w ćwiczenia z odgrywaniem scenek (z naciskiem na stronę werbalną scenki). Na szkoleniu z komunikacji lub kreatywności posłużyć się różnego rodzaju klockami, które można dotknąć i zbudować z nich niesamowite konstrukcje.

Testy psychologiczne też są możliwe. Wystarczy czytać pytania a uczestnikom wręczyć zapałki, które mogą kłaść po lewej lub prawej stronie w zależności od tego, czy zgadzają się z danym stwierdzeniem. Końcowy wynik to np. liczba zapałek w kupce po prawej.

Możliwości jest naprawdę wiele. Podejście, które w pracy z niewidomymi najlepiej mi się sprawdza przedstawiłem w niniejszym artykule. Jak najwięcej aktywności w obszarze "Dobry kontakt".

Tomasz Szustakiewicz – psycholog, coach, trener i doradca działający pod szyldem Openminder. W 2013 roku zdobył akredytację coacha Associate Certyfied Coach w International Coach Federation. Posiada Certyfikat Konsultanta Extended DISC oraz Certyfikat Trenera i Edukatora profilaktyki uzależnień. Jako psycholog specjalizuje się w zakresie skuteczności działania. Ambasador EPALE.

   

Interesujesz się edukacją osób ze specjalnymi potrzebami?
Szukasz inspiracji, sprawdzonych metod i niestandardowych form?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na ten temat dostępne na polskim EPALE! 

  

Jesteś trenerem, szkoleniowcem? Szukasz inspiracji, sprawdzonych metod i niestandardowych form?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na temat pracy trenera dostępne na polskim EPALE

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn