chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

 
 

Blog

Edukacja drogą do integracji poprzez kulturę

10/05/2019
przez Jerzy Kraus
Język: PL

Kadra Fundacji Alternatywnych Inicjatyw Edukacyjnych w Bielsku-Białej odbyła swoją pierwszą mobilność edukacyjna do Norwegii w dniach 5-13 marca 2019 r. Jest to kolejna mobilność w ramach szeregu działań prowadzonych w zakresie rozwijania wiedzy i umiejętności wiązanych z wykorzystywaniem elementów kultury do wzmacniania procesów edukacyjnych wśród osób dorosłych.

Mobilność ta jest elementem projektu pt.: „Culture Factor. Działania kreatywne jako wsparcie dla uczenia się przez całe życie”, dofinansowanego w ramach Programu Wiedza Edukacja Rozwój (POWER), dzięki projektowi realizowanemu przez Fundację Rozwoju Systemu Edukacji pt.: „Ponadnarodowa mobilność kadry niezawodowej edukacji dorosłych”. Celem naszego projektu jest poznanie i wymianę działających z sukcesem u partnerów rozwiązań, modeli i form wspierania i organizowania uczenia się przez całe życie osób dorosłych w ramach edukacji pozaformalnej. Zakres to podniesienie umiejętności wdrażania elementów kulturalnych i artystycznych w proces edukacji, rozwój kompetencji dotyczących dobrych praktyk związanych z sieciowaniem placówek edukacyjnych i modelowaniem procesów zarządzania w lokalnych placówkach edukacyjnych.

/pl/file/zdjec1jpgzdjec.1.jpg

Naszą pierwszą mobilność odbyliśmy u organizacji partnerskiej w Norwegii z siedzibą w Oslo, którą było Norges Husflidslag (NH). Działa ona od 1910 r. Organizacja ta jest największym norweskim organizatorem szkoleń dla osób dorosłych, wykorzystując rękodzieło artystyczne. Rocznie dostarcza około 3000 kursów dla 15 tys. osób zarówno na poziomie lokalnym, jak i regionalnym. NH działa również w celu poprawy świadomości i jakości sztuki ludowej i rzemiosła. W 2014 r. NH stała się trzecią akredytowaną przez UNESCO organizacją pozarządową w Norwegii w obszarze niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Obecnie gromadzi 24 tys. członków. Dzięki współpracy z naszym norweskim partnerem, mogliśmy zapoznać się z metodami wykorzystania elementów kulturalnych  w procesach edukacyjnych osób dorosłych. Organizacja ta opiera swoją działalność na wykorzystaniu dziedzictwa kulturowego w procesie integrowania społeczności lokalnych. To właśnie integracja stanowi najważniejszy element wzmacniający proces nauczania pozaformalnego. Rodzące się zaufanie między zróżnicowanymi m.in. wiekowo uczestnikami kursów, zainteresowanie się sobą nawzajem i swoim doświadczeniem życiowym, czy pasjami, umożliwia swobodniejszy przepływ wiedzy między uczącymi się osobami. Także zachęcanie osób starszych do współpracy lub uczestnictwa, pozwala zachować wiedzę i doświadczenie życiowe, z którego mogą korzystać osoby młodsze.

NH jest siecią, stad nasze bardzo duże zainteresowanie tematyką zarządzania taką strukturą. Okazuje się, że zgodnie z istota modelu skandynawskiego podejścia, to właśnie ludzie działający w poszczególnych organizacjach tworzących sieć, najlepiej znają potrzeby lokalnych społeczności, dlatego to oni tworzą ofertę dla potencjalnych kursantów. Natomiast, aby umożliwić strukturalną współpracę w ramach sieci, poszczególne lokalne organizacje działają w oparciu o tożsamą strukturę zarządzania. Integracja w sieci ma za zadanie głównie tworzenie wspólnej strategii rozwoju, promocję (np. poprzez wydawanie czasopisma o zasięgu krajowym – 27 tys. egzemplarz, pięć razy w roku), rozwijanie modeli zarządzania oraz rozwój sektora edukacyjno-kulturalnego, reprezentowanie na zewnątrz.

W tym miejscu musimy poczynić pewną uwagę. Otóż w Polsce proces lobbowania jest nacechowany negatywnymi emocjami. Zupełnie inaczej postrzegany jest w Norwegii. Jest zupełnie normalnym zjawiskiem. Fakt regularnych spotkań przedstawicieli organizacji sektora edukacji dorosłych z parlamentarzystami, czy członkami rządu nikogo nie dziwi. Oczywiście w tym miejscu niektórzy mogą powiedzieć, że decyduje o tym skandynawska specyfika otwartości, bliskość parlamentu (w Oslo to 2-3 przecznice od np. budynku, gdzie swoją siedzibę ma wiele organizacji pozarządowych), czy wielkość społeczeństwa. Ale prawda jest taka, że to udany proces sieciowania wpływa na siłę oddziaływania na struktury decyzyjne. Nie ulega wątpliwości, że potrzebne są działania w zakresie podejmowania współpracy między organizacjami edukacyjnymi a decydentami.

Niniejsze spostrzeżenia są efektem spotkania z przedstawicielami organizacji  The Norwegian Association for Adult Learning (NAAL; po norwesku VOFO)​. Są organizacją promocyjną, integrującą oraz lobbującą za rozwiązaniami z dziedziny edukacji dorosłych. Uczestniczą w procesie dostarczania polityki uczenia się, tak aby wypracowana polityka/strategia za  pomocą działań edukacyjnych zmieniała życie ludzi. Organizacja ta prowadzi także analizy tego co dzieje się po przeprowadzonych działaniach edukacyjnych jako istotną część procesu planowania przyszłości. NAAL/VOFO stara się także  tworzyć gęstą sieć stosunków, relacji, współpracy w podmiotach decyzyjnych, czemu służy np. organizowanie 12 razy w roku spotkań między sektorem edukacji a politykami.

/pl/file/zdjec2jpgzdjec.2.jpg

Wspomnieliśmy już o siedzibie organizacji społecznych, w tym wielu o profilu łączącym edukację dorosłych z procesami zachowania dziedzictwa kulturowego i rozwijaniem nowych prądów kulturalnych. W Norwegii funkcjonowanie wiele organizacji we wspólnej przestrzeni, a to właśnie codzienny kontakt np. podczas wspólnych posiłków, pozwala na nawiązywanie ściślejszej współpracy, czy podejmowanie wspólnych inicjatyw. Co raz powszechniejsze zjawisko rozwijania przestrzeni co-workingowych w biznesie, wydaje się że powinno znaleźć swoje zastosowanie również w sektorze pozaformalnej edukacji osób dorosłych.

Bardzo interesującym elementem struktury wspierania działań edukacyjnych poprzez kulturę jest model wspomagania finansowego, opierających się na sklepach z rękodziełem artystycznym (jest ich 35), a przez to stworzona jest również okazja do tego, aby w ofercie edukacyjnej znalazły się kursy i warsztaty podnoszące umiejętności w zakresie prowadzenia  małej działalności biznesowej. Podmioty te przekazują część środków dla lokalnych organizacji, dzięki czemu mogą one skuteczniej realizować swoje podstawowe zadania edukacyjne. Co istotne również w tym przypadku sieciowanie odgrywa znaczącą rolę, dzięki wzmocnieniu przekazu promocyjno-informacyjnego poprzez wspólny branding.

Ważnym przekazem z Norwegii jest element efektywności procesu edukacji. Według naszych rozmówców, lepiej aby grupy edukacyjne były mniej liczne, ale za to żeby szkolone osoby odbywały zajęcia w ramach całości programu szkoleniowego. Jest to przeciwieństwo polskiego modelu, który w niektórych przypadkach stawia na „ilość”, a przecież jak podkreślali nasi partnerzy – uczestnicy szkoleń są różni, tak jak ich potrzeby i należy odpowiadać na nie.

Oczywiście poza Oslo mieliśmy okazję wizytować lokalne struktury w Moss i Asker, gdzie obserwowaliśmy „pracę u podstaw”. Trenerami w tych organizacjach są m.in. doświadczeni twórcy, czy rzemieślnicy. Jednak najistotniejszą rolę odgrywa koordynator lokalny, będący specjalistą, a zarazem pasjonatem danej dziedziny. To właśnie te osoby odpowiadają m.in. za przygotowanie programów szkoleniowych, czy współpracę z innymi podmiotami lokalnymi. W lokalnych strukturach organizacji sektora edukacyjno-kulturalnego nacisk kładziony jest na wytworzenie dumy w danej społeczności lokalnej z tego co ma i włączenie tych elementów do programów edukacyjnych.

Oczywiście, jak zawsze program mobilności był uzupełniony o elementy kulturalne, tak aby móc zapoznać się ze specyfika kulturową Norwegii. Należy w tym miejscu zwrócić szczególną uwagę na bardzo ciekawą architekturę Opery w Oslo, gdzie projektanci również stworzyli wspólną przestrzeń, służącą spotkaniom mieszkańców i turystów na dachu obiektu.

Jak zawsze na koniec warto poczynić kilka uwag praktycznych dla przyszłych uczestników mobilności do Norwegii. Oczywiście należy przy organizowaniu takiej mobilności brać pod uwagę koszty/ceny w Norwegii, jest to bardzo drogi kraj. Za to możliwość oddychania naprawdę czystym powietrzem, jest nie do przecenienia. Również koleje norweskie są punktualne, a pociągi ciche i wygodne, choć jeżeli poruszamy się w godzinach porannych należy brać pod uwagę przepełnienie składów na najbardziej uczęszczanych kierunkach.

Więcej zdjęć: https://cdn4.fpfis.tech.ec.europa.eu/epale/cdn/farfuture/WMcv46vQmHd7spCZ4bi0BZbif6OzYILnduNPWWqyGCs/mtime:1557391132/sites/epale/files/fotorelacja.mobiln.faie_.nor2019.docx

Autorzy: Jerzy Kraus, Rafał Dadak

Zobacz także:

Edukacja i Kultura – „wespół w zespół”

Interesujesz się edukacją kulturową? Szukasz inspiracji, sprawdzonych metod i niestandardowych form?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na ten temat dostępne na polskim EPALE! 

  

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn