chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

 
 

Serwis informacyjny

III Podlaskie Forum Aktywności Osób Starszych 2017

18/11/2017
Język: PL

“Seniorzy w działaniu” to hasło III Podlaskiego Forum Aktywności Osób Starszych odbywającego się 9 listopada w Białymstoku. Organizatorami Forum były dwie białostockie organizacje Fundacja Badań i Działań Społecznych SocLab oraz Stowarzyszenie Szukamy Polski i Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego. Uczestnicy - przedstawiciele organizacji i instytucji prowadzących działania edukacyjne i aktywizujące na rzecz osób starszych, urzędów miast i gmin województwa podlaskiego oraz sami seniorzy mogli usłyszeć ekspertów-praktyków z Polski, Holandii, Bułgarii, Portugalii, nawiązać kontakty i wymienić się doświadczeniami.

Głównym elementem białostockiego spotkania była prezentacja i podsumowanie dwóch projektów senioralnych, realizowanych przez organizatorów: "Rady Seniorów w działaniu" (SocLab, współfinansowany z programu ASOS MRPiPS) i "Podlascy Seniorzy - wpływamy na zmiany" (Stowarzyszenie Szukamy Polski, współfinansowany ze środków FIO).

Projekt “Rady Seniorów w działaniu” miał wzmocnić istniejące w województwie podlaskim rady seniorów, a także być wsparciem dla grup inicjatywnych, które chcą utworzyć taką radę w swojej gminie. Siedem zespołów – 3 istniejące już rady i 4 grupy inicjatywne zdobywały umiejętności jak skutecznie działać na rzecz osób starszych oraz jak budować partnerską współpracę z samorządem lokalnym. W ramach szkoleń pt. Rady Seniorów jako element kształtowania aktywności obywatelskiej, uczestnicy zdobywali wiedzę jak działać w środowisku seniorów, aby podejmować inicjatywy na rzecz ludzi starszych. Podsumowaniem tego projektu był film o cyklu szkoleń. Reprezentanci poszczególnych grup uczestniczących przedstawili swoje relacje z realizacji projektu oraz zaprezentowali przykłady działań, które zostały podjęte po szkoleniach przez uczestników projektu w ich środowiskach.

Z ciekawą inicjatywą wystąpił Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Białymstoku. Bożena Tomaszewska wicedyrektor ROPS zapowiedziała powstanie przy Marszałku Województwa Podlaskiego Rady Seniorów i przedstawiła jej założenia oraz sposób jej powołania. „Powstanie takiej rady wzmocni środowisko seniorów na Podlasiu i sprawi, że seniorzy będą mówili “jednym głosem”. Ta rada będzie także współtworzyć kierunki polityki senioralnej w naszym województwie” – powiedziała. Projekt jest juz zatwierdzony przez Zarząd Województwa i wkrótce rozpocznie się proces zgłaszania kandydatów do Podlaskiej Rady Seniorów.

O drodze do modelowego funkcjonowania rady seniorów mówił zaproszony gość, Roman Biskupski, przewodniczący Rady Seniorów z Legionowa: „Trzeba zaprosić do stołu wszystkie organizacje senioralne, wypić kawę, herbatę i zacząć rozmawiać o naszych wspólnych problemach”. Taki powinien być początek działań w drodze do utworzenia rady seniorów w gminie. Wskazywał też, jak ważna jest współpraca rad seniorów z samorządem lokalnym.

Przedstawicielka Pracowni Badań i Innowacji Społecznych “Stocznia” z Warszawy Zofia Komorowska mówiła o innowacjach dedykowanych osobom starszym. Przytoczyła wiele przykładów dobrych praktyk, które mogą być inspiracją do działań aktywizujących i edukacyjnych w naszym regionie. Jak włączyć starszych mieszkańców w realizację projektów dla seniorów na przykładzie Lublina mówiła Marta Kurowska z lubelskiej fundacji “tu obok”. Pokazała podlaskim seniorom, że podstawą skutecznego działania jest nie miejsce, siedziba czy zwarta struktura organizacji a grupa chętnych, aktywnych i kreatywnych osób, potrafiących przekonać i zachęcić do aktywności innych.

W drugiej części Forum prezentowany był projekt Stowarzyszenia Szukamy Polski “Podlascy seniorzy – wpływamy na zmiany”. W swoim założeniu przewidywał powstanie portalu internetowego podlaskisenior.pl. Prawie trzy lata temu powstał portal internetowy www.senior.bialystok.pl, prowadzony przez obywatelską redakcję składającą się z 13 seniorek. Na bazie doświadczeń tej grupy powstał portal regionalny.

W sześciu powiatach województwa podlaskiego 10-12 osobowe grupy seniorów odbyły szkolenia z zakresu partycypacji, komunikacji, obsługi komputera i publikowania na stronie oraz dziennikarstwa społeczniściowego. Powstały zespoły redakcyjne, piszące między innymi o działaniach lokalnych angażujących seniorów, ofercie edukacyjnej i kulturalnej, realizacji polityk senioralnych. Redakcje działają obecnie w Białymstoku i powiecie białostockim, łomżyńskim suwalskim i bielskim. Czytelnicy znajdą tu artykuły, filmy, a także przykłady twórczości naszych czytelników. W ramach projektu ukazały się także dwa (trzecie w przygotowaniu) wydania gazety Podlaski Senior w wersji elektronicznej i papierowej. Szczególną wartością tego przedsięwziecia jest fakt, że od początku do końca twórcami są osoby starsze, które aktywnie, warsztatowo tworzyły strukturę i budowę strony, a teraz wypełniają ją treścią - piszą, robią zdjęcia i samodzielnie publikują materiały. Podsumowaniem projektu była prezentacja redakcji portalu podlaskisenior.pl oraz wręczenie najaktywniejszym redaktorom z regionu legitymacji prasowych (obecnie Podlaska Redakcja Seniora liczy 30 osób) oraz projekcja filmu z realizacji założeń projektu.

III Podlaskie Forum Aktywności Osób Starszych miało w tym roku wymiar międzynarodowy. Brali w nim udział zaproszeni goście z Holandii, Portugalii i Bułgarii. Przedstawili swoje działania realizowane na rzecz osób starszych. Wizyta gości zagranicznych jest wynikiem realizacji przez Stowarzyszenie Szukamy Polski dwóch projektów Erasmus+.

Holandię reprezentowała Ingrid Kock z Utrechtu. Od 21 lat realizowany jest w całym kraju projekt SeniorWeb. Misją tego przedsięwzięcia był włączanie wszystkich seniorów do społeczeństwa cyfrowego oraz rozwijanie ich kompetencji. Hasłem stało się powiedzenie być “digital fit”. Cały czas wzrasta liczba osób po 50 roku życia, które korzystają z dobrodziejstw Internetu. Następuje także dynamiczny rozwój nowoczesnych urządzeń elektronicznych i aplikacji, które stają się niezbędne dla człowieka w różnym wieku, szczególnie w krajach wysoko rozwiniętych. W Holandii tak jak w innych krajach europejskich wzrasta populacja osób starszych. I to z myślą o nich powstał SeniorWeb.  

Najpierw powstała fundacja, a potem stowarzyszenie, którego siła tkwi w wolontariuszach, nazywanych przez Holendrów ambasadorami. Są to osoby po 50 roku życia, nadal aktywne, z racji swoich kompetencji zawodowych (byłych lub ciągle aktualnych) biegłe w posługiwaniu się nowymi technologiami. Swój wolny czas, poświęcają  ludziom mającym problemy z obsługą komputera lub innego urządzenia, bądź chcących pogłębić swoją wiedzę i umiejętności. Z ponad 3 tysięcy wolontariuszy związanych z SeniorWeb 75% stanowią mężczyźni. Są seniorami i pracują dla seniorów. Ich praca przyczynia się do urozmaicenia i polepszenia życia ludzi starszych. Nauka obsługi komputera wpływa pozytywnie na rozwój socjalny, psychologiczny, ekonomiczny, zdrowotny i wzrost zainteresowań ludzi starszych. Zdecydowanie też ułatwia życie. Dotyczy to zwłaszcza osób samotnych. W całym kraju jest zlokalizowanych 425 punktów edukacyjnych (głównie przy bibliotekach i instytucjach publicznych), w których wolontariusze przekazują swą wiedzę w zakresie nowinek technicznych i sami prowadzą szkolenia oraz konsultacje indywidualne. Wszystkie te działania nie są dotowane przez państwo. Finansowane są ze składek członkowskich stowarzyszenia (liczy ono obecnie 150 tysięcy członków w całej Holandii, a składka wynosi 31 euro rocznie). Wolontariusze na ogół są znani przez lokalną społeczność i nie mają problemu z kontaktami z obecnymi lub przyszłymi członkami SeniorWeb. Każdy członek stowarzyszenia otrzymuje kwartalnik Enter (wydanie papierowe), pomoc w zakresie obsługi komputera, Internetu. Ze względu na ogromne zróżnicowanie urządzeń i programów odchodzi się obecnie od szkoleń grupowych na rzecz konsultacji indywidualnych, aby każdy zainteresowany poznał specyfikę sprzętu i oprogramowania, z którego faktycznie korzysta. Wolontariusze udzielają porad w różnych formach. Są to spotkania w centrach edukacyjnych, wizyty w domu, pomoc za pośrednictwem telefonu, e-maila. Obecnie wdrażana jest nowa forma pomocy tzw. zdalna. Celem nadrzędnym stowarzyszenia jest objęcie jak największej liczby osób starszych opieką w zakresie poradnictwa cyfrowego.  

Z Portugalii gościliśmy Joao Pedro Constanucio. Jest pracownikiem urzędu miejskiego w Gondomar (w granicach metropolii Porto) na północy kraju. Władze miasta i działające organizacje pozarządowe realizują wiele projektów na rzecz ludzi starszych. W 2006 roku powstał tam Uniwersytet Seniora. Celem uniwersytetu jest zapewnienie mieszkańcom po 50 roku życia działań związanych z edukacją, rekreacją, kulturą i nauką. W roku jego  powstania liczył 55 studentów, a obecnie 350 osób. Przeważają podobnie jak w Polsce – kobiety. Kursy prowadzą nauczyciele – wolontariusze. W całym kraju zarejestrowanych jest 316 uniwersytetów trzeciego wieku, w których wiedzę zdobywa 45 tysięcy słuchaczy.

Uniwersytet Seniora w Gongomar oferuje seniorom udział w zajęciach edukacyjnych z 60 dyscyplin do wyboru (płatne 50 euro rocznie). Jedną z bardzo ciekawych, nowatorskich dyscyplin jest nauka matematyki poprzez muzykę, a zwłaszcza rytm. Są także bezpłatne takie jak zajęcia teatralne,  artystyczny taniec, taniec latino. Sukcesem uniwersytetów jest  to, że wielu studentów czynnie angażuje się w działania na rzecz innych osób np. w ramach wolontariatu w szpitalach.

Joao Pedro Constanucio przedstawił także psychologiczne aspekty edukacji osób w wieku starszym oraz wpływu aktywności i edukacji ustawicznej na jakość życia i poczucia samotności ludzi starszych... (badania wykonane w ramach pracy dyplomowej studentów Uniwersytetu w Porto, wykonane równolegle na 45 osobowych grupach aktywnych i biernych seniorów ). Pozytywne rezultaty odnotowano u osób, które uczęszczają na zajęcia czy kursy. Dotyczyło to zwłaszcza zdrowia psychicznego, poczucia samotności i równowagi emocjonalnej. Gość z Portugalii zachęcił przedstawicieli organizacji działających na rzecz ludzi starszych do mierzenia efektów tej pracy i pokazania naukowych dowodów wielu korzyści wynikających z tych poczynań.  

Virginia Velkova reprezentowała Uniwersytet Prywatny w Sofii w Bułgarii. Poza regularnymi studiami, i na poziomie licencjackim, magisterskim i doktoranckim z różnych dziedzin uczelnia organizuje też odpłatne kursy dla dorosłych, którzy jeszcze pracują i chcą uzupełnić wykształcenie lub z różnych względów zmienić swój dotychczasowy zawód. Od 2012 roku uniwersytet prowadzi innowacyjne elektroniczne kształcenie na odległość i nowoczesną naukę języków obcych dla osób w różnym wieku. Niestety te zajęcia są także odpłatne. Bułgarscy emeryci jednak nie mogą sobie pozwolić na odpłatny udział w kursach ze względu na bardzo niską emeryturę. Dotychczas jedyną możliwością nieodpłatnego uczestnictwa w działaniach edukacyjnych jest skorzystanie z oferty w ramach działań projektowych finansowanych ze środków zewnętrznych, w tym unijnych. Prowadzone są działania, aby stworzyć możliwości uruchomienia dla emerytów bułgarskich bezpłatnych zajęć.

Przykłady działań na rzecz seniorów holenderskich, portugalskich i bułgarskich wzbudziły duże zainteresowanie seniorów podlaskich.

III Podlaskie Forum Aktywności Osób Starszych za nami. Jakie wartości zostały przekazane ich uczestnikom? Praktycy-eksperci pokazali, jak ważne są działania na rzecz seniorów, ich aktywizacja, włączanie ich w życie społeczne środowiska, w którym żyją. Przykłady portalu podlaskisenior.pl i holenderskiego SeniorWeb wskazują, że każdy okres w życiu człowieka, również ten “srebrny” jest dobry na realizację swoich zainteresowań i pasji. Forum pokazało, jak ważnym ogniwem łączącym środowiska seniorskie i samorządy lokalne są rady seniorów z właściwym rozumieniem swojej roli w coraz bardziej starzejącym się społeczeństwie.

 

Jolanta Wołągiewicz - współzałożycielka i wieloletnia prezeska Stowarzyszenia Akademia plus 50 w Białymstoku, specjalistka do spraw edukacji i aktywizacji społecznej i kulturalnej osób starszych w Stowarzyszeniu Szukamy Polski. Autorka i koordynatorka wielu projektów kierowanych do seniorów, finansowanych zarówno ze środków lokalnych, krajowych jak i europejskich. Ambasadorka EPALE od 2015 r. 

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Wyświetla 1 - 1 z 1
  • Obrazek użytkownika Patrycja Wisłobocka
    Takich inicjatyw, tworzonych przez stowarzyszenia i nie tylko (mogły to by być osoby typu pedagodzy ulicy, z tym, że tu grupą docelową byliby seniorzy) powinno być dużo. W aktualnym świecie technologii człowiek często ma poczucie samotności, gdyż zanikają pewne więzi międzyludzkie, a z wiekiem można sobie jedynie wyobrazić, będąc jeszcze osobą młodą, że zawężają się one poprzez choćby tak przyziemne sprawy jak choroby, śmierć. Wiele starszych osób potrzebuje w życiu czegoś więcej niż wykonywania codziennych czynności, bo przecież niczym się nie różnimy pod tym względem i żaden człowiek świadomie nie chciałby aby jego życie kręciło się jedynie wokół tej sfery. Seniorzy, którzy mają zajęcia poza czynnościami codziennymi nie tylko są w stanie lepiej funkcjonować zdrowotnie (badania ukazywały, że osobom, które przechodziły na emeryturę bardzo szybko stan zdrowia ulegał pogorszeniu) ale i psychicznie czują się lepiej. Nie tylko zajmują swój czas, by nie myśleć chociażby o dolegliwościach jakie im towarzyszą zważywszy na wiek, ale również bycie między ludźmi, czy po prostu posiadanie świadomości, że coś robią, że nie są zbędni na świecie uważam, że ma ogromne znaczenie dla nich. Niestety byłam świadkiem sytuacji, w której młodzi ludzie ubliżali osobie starszej tylko dlatego, że szła przed nimi bardzo wolno słowami, że jej to się nigdzie nie spieszy to może się wlec. Bardzo przykre jest to iż część społeczeństwa dyskryminuje osoby starsze tylko ze względu na ich wiek, nie biorąc pod uwagi ani tego jak osoby te mogą się poczuć, ani nawet tego, że przecież sami kiedyś i oni będą osobami w starszym wieku. Uważam, że powinno się tworzyć jak najwięcej przestrzeni i możliwości dla osób starszych ponieważ jest to bardzo duża część społeczeństwa, bardzo ważna część, chociażby ze względu na to, iż dzięki nim osoby młode na tym świecie są i wiele się od nich uczyły i nadal mogą uczyć ponieważ ich bagaż życiowy jest duży, oraz właśnie dlatego, że każdy z nas jeśli dożyje będzie w jesieni wieku. Uważam, że inicjatywy podejmowane przez osoby starsze, mogą mieć bardzo pozytywne skutki, a żeby móc co zapewnić są potrzebne osoby, które są w stanie zapewniać takie możliwości i oby było ich coraz więcej, bo każda z nich jest niesamowicie ważna.