Przejdź do treści
Blog
Blog

(Z)aktualizuj się! - czego wymaga od nas praca

Zastanawialiście się kiedyś jaki zawód wykonujecie? Nie chodzi tutaj o nazwę stanowiska wpisaną w umowie o pracę/dzieło/zlecenie, czy B2B. Czym się za

ok. 6 minut czytania - polub, linkuj, komentuj!


Pracownik Poszukiwany...

Zastanawialiście się kiedyś jaki zawód wykonujecie? Nie chodzi tutaj o nazwę stanowiska wpisaną w umowie o pracę/dzieło/zlecenie, czy B2B. Czym się zajmujecie tak naprawdę? Aby zobrazować sens pytania posłużę się przykładem ogłoszenia o pracę opublikowanego jakiś czas temu przez jedną z największych instytucji kultury w Polsce. Instytucja poszukiwała osoby na stanowisko redaktora portalu internetowego. Czym powinien zajmować się taki redaktor? Na Wortalu Publicznych Służb Zatrudnienia Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii można znaleźć następujący opis: [redaktor serwisu internetowego] “zajmuje się opracowywaniem artykułów / treści do zamieszczenia w serwisie internetowym; odpowiada za kreowanie zagadnień zamieszczanych w serwisach internetowych.” Do wykonywanych przez niego zadań powinno należeć m.in: kreowanie zagadnień i opracowywanie najwyższej jakości tekstów pod kątem językowym, sprawdzanie błędów językowych, eliminowanie potocznych sformułowań, itp.; rozwijanie serwisu internetowego pod kątem merytorycznym i technologicznym; selekcjonowanie informacji; obsługa CMS prowadzonego serwisu internetowego; przeprowadzanie i opracowywanie wywiadów oraz relacji z konferencji i innych wydarzeń, w celu zamieszczenia w serwisie internetowym; współpraca z działem marketingu, grafikami, działem sprzedaży. Zakres obowiązków redaktora można jak widać jasno i precyzyjnie określić. W ogłoszeniu natomiast obok wspomnianych powyżej pojawiły się wymagania dotyczące: samodzielnego przygotowywania grafik, tworzenia i aktualizacji baz danych, przygotowania i redagowania pism, prezentacji i raportów; tworzenia agend spotkań i sprawozdań; prowadzenie dokumentacji (kosztorysy, harmonogramy, umowy i sprawozdania). To wszystko na… umowę zlecenie. Nasuwa się pytanie, czy wspomniana instytucja rzeczywiście szukała redaktora czy… właściwie kogo? Ogłoszenie wywołało burzliwą dyskusję w mediach społecznościowych i skłoniło wiele osób do refleksji nad tym, jak wygląda ich zakres obowiązków. Czy jest on adekwatny do nazwy stanowiska, do posiadanego przez nich wykształcenia? Jeśli nie, to dlaczego tak jest? Czy powinniśmy przyzwyczaić się do takiego stanu rzeczy?

 

Zmierzch zawodów

W zeszłym roku na EPALE pojawił się tekst Piotra Maczugi dotyczący końca ery profesjonalistów. Pokazuje on jak wiele umiejętności zarezerwowanych dotychczas dla konkretnych specjalistów staje się powszechnie dostępnych. W konsekwencji coraz częściej od pracowników wymaga się interdyscyplinarności i chociażby podstawowych umiejętności z wielu dziedzin. Dla mnie bardzo wyrazistym przykładem jest tutaj zawód bibliotekarza. Wróćmy jeszcze raz wyszukiwarki opisów zawodów. Według niej bibliotekarz to ktoś kto “wykonuje prace związane z gromadzeniem, opracowywaniem i udostępnianiem zbiorów bibliotecznych”. Do jego zadań należy m.in. “sporządzanie i składanie zamówień na książki, czasopisma i inne dokumenty, przyjmowanie i wstępne rejestrowanie (akcesja) nabytków, wykonywanie prac przy inwentaryzacji zbiorów przyjmowanie i realizacja zamówień czytelników na konkretne pozycje (bez doradztwa w doborze piśmiennictwa i posługiwania się warsztatem informacyjnym), rejestrowanie wypożyczeń, monitowanie czytelników o książki i dokumenty niezwrócone w terminie, udzielanie podstawowych informacji o zakresie usług świadczonych przez bibliotekę”. Podobnie jak w przypadku redaktora mamy tutaj bardzo dokładnie określone czynności, które powinien wykonywać bibliotekarz. Jak jest w rzeczywistości? Kiedy podczas jednego z webinariów zapytałam ponad 300 uczestniczących w nim bibliotekarzy czym się zajmują w swojej pracy, pojawiło się wiele odpowiedzi. Oprócz tych, które są zbieżne z powyższym opisem bibliotekarze wskazali, że zajmują się jeszcze: grafiką, kuratorowaniem wystaw, prowadzeniem działań edukacyjnych, organizacją festynów/festiwali/spotkań, digitalizacją, animacją społeczną, prowadzeniem social mediów, pozyskiwaniem środków, działalnością doradczą, diagnozowaniem potrzeb lokalnego środowiska i wieloma innymi rzeczami… W pandemii do tych zadań dołączyły kolejne związane z prowadzeniem działalności i aktywizacją użytkowników online. 

Takie rozszerzenie obowiązków i oczekiwań możemy zaobserwować w bardzo wielu instytucjach czy organizacjach. Powoli staje się to powszechnym zjawiskiem. Dlaczego tak się dzieje? Najprostszą odpowiedzią jest tutaj bardzo szybko zmieniający się świat, a wraz z nim oczekiwania i potrzeby ludzi. Rynek pracy, w szczególności sektor związany z usługami, musi na bieżąco na te zmiany reagować. Wszystko to sprawia, że kształcenie się do wykonywania jednego “zawodu” przestaje mieć sens. Na znaczeniu natomiast zyskuje coraz bardziej kształcenie ustawiczne.

 

 

Grafika przedstawia dwie półkule mózgu - jedna z nich przypomina połączenia sieciowe

Obraz Bruno DE LIMA z Pixabay 

 

Kompetencje przyszłości STEM czy SMAC?

W kontekście przygotowania i atrakcyjności na rynku pracy cały czas wskazuje się na potrzebę rozwijania w społeczeństwie kompetencji z obszaru STEM czyli Science, Technology, Engineering, Math. Połączenie umiejętności z tych ścisłych obszarów ma zwiększyć możliwości zdobycia dobrze płatnej i atrakcyjnej pracy i to nie tylko na specjalistycznych stanowiskach. Jednak myślenie o kompetencjach przyszłości jedynie w kategoriach nauk ścisłych jest błędne. Postępująca automatyzacja pokazuje jak szybko wiedza z tych obszarów się dezaktualizuje, a człowiek może być zastępowany przez maszynę, której aktualizacja oprogramowania trwa krócej i jest tańsza niż “aktualizacja” pracownika. Potwierdzają to badania przeprowadzone dla korporacji IBM pokazujące, że różnice pomiędzy potrzebami pracodawców, a umiejętnościami pracowników z roku na rok stają się coraz większe. W konsekwencji zwiększa się również czas potrzebny na szkolenia w miejscu pracy (w ostatnich 4 latach czas ten zwiększył się ponad 10 razy). 

Dezaktualizacja wiedzy, cyfryzacja i automatyzacja przesuwa środek ciężkości w kierunku innego rodzaju kompetencji określanych akronimem SMAC (Social, Mobile, Analytics, Cloud). Punktem wspólnym SMAC jest synergia technologii, która łączy się z kompetencjami miękkimi takimi jak umiejętność analizy, zarządzania dużymi liczbami danych, wrażliwość na potrzeby społeczne, komunikacja, a także umiejętność samodzielnego organizowania i priorytetyzacji zadań. 

 

Kompetencje kognitywne

Obok obszarów związanych ze STEM i SMAC w raportach dotyczących kompetencji przyszłości (m.in. Future Work Skills 2020) pojawia się od kilku do kilkunastu kompetencji kognitywnych, które z każdym kolejnym rokiem zyskują na znaczeniu bez względu na branżę, czy charakter wykonywanej pracy. W opublikowanym w 2019 r. raporcie “Kompetencje przyszłości - jak je kształtować w elastycznym systemie edukacyjnym” przygotowanym przez PRF i Google czytamy, że: w warunkach transformacji cyfrowej kluczowym zasobem staje się wiedza, a kluczową kompetencją ludzi i organizacji – sposób i szybkość jej pozyskiwania i wykorzystywania. Wynika z tego, że jeśli ktoś chce nadążyć za światem, musi nieustannie się uczyć i aktualizować swoje umiejętności. Obok zdobywania wiedzy niezwykle istotne stają się również wszystkie kompetencje miękkie, które pozwalają odróżnić pracę człowieka od możliwości komputerów i maszyn, w szczególności mocno rozwijanej Sztucznej Inteligencji

 

Will a robot take your job?

W najbliższych dekadach wiele zawodów, a co za tym idzie miejsc pracy, zniknie. W ich wykonywaniu zastąpią człowieka maszyny. Jesteście ciekawi, które branże są najbardziej zagrożone? Przewidywania i analizy dotyczące zmieniających się realiów rynku pracy zostały zawarte w “Raporcie o Przyszłości Miejsc Pracy” opublikowanym w 2018 roku przez Światowe Forum Ekonomiczne. Natomiast raport Carla Benedikta Freya i Michaela A. Osborne'a zatytułowany „Przyszłość zatrudnienia: jak podatne są miejsca pracy na komputeryzację?” pozwolił przygotować swego rodzaju “wyszukiwarkę” zawodów, z prawdopodobieństwem ich przejęcia przez roboty. Zachęcam do sprawdzenia, czy roboty są zainteresowane waszą pracą! Przykładowo u bibliotekarzy prawdpodobieństwo automatyzacji wynosi 65 % i jest opatrzone komunikatem - Robots are interested - worry!

Podsumowując umiejętność uczenia się przez całe życie i adaptowanie do zmian zachodzących w świecie, a także pozostałe kognitywne kompetencje, pozwolą odpowiadać na oczekiwania zarówno pracodawców jak i społeczeństwa. Dlatego też warto pomyśleć o projektowaniu swojej ścieżki zawodowej jako zadaniu całożyciowym i przygotować się na łączenie wiedzy z różnych dziedzin. Trzeba chyba również zastanowić się nad redefinicją znaczenia słowa zawód - o ile ono w ogóle będzie jeszcze potrzebne. 


Monika Schmeichel-Zarzeczna – historyk sztuki, trenerka, bibliotekarka. Zawodowo związana z MBP w Lublinie. Zajmuje się prowadzeniem działań wykorzystujących nowe technologie w edukacji, pisaniem projektów oraz wspieraniem rozwoju osób z różnych grup wiekowych i społecznych. Członkini Stowarzyszenia LABiB, ambasadorka EPALE, stypendystka Ministra KiDN. Prowadzi portal bibliotekaaplikacji.com

        

Jesteś zainteresowany rozwojem pracowników i doradztwem zawodowym? Szukasz inspiracji, sprawdzonych metod i niestandardowych form?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na ten temat dostępne na polskim EPALE! 

    

Zobacz także:

Portfolio zawodowe, czyli jak sensownie zaprezentować własne zasoby (a nie tylko dokumenty)

Równowaga czy integracja? O różnych podejściach do relacji praca-życie

Czy można być nadmiernie wykształconym? Można.

Zarządzanie kompetencjami pracowników

 

Login (3)

Users have already commented on this article

Chcesz zamieścić komentarz? Zaloguj się lub Zarejestruj się.

Want to write a blog post ?

Don't hesitate to do so! Click the link below and start posting a new article!

Najnowsze dyskusje

Dyskusja EPALE: Blended learning w edukacji dorosłych

W czwartek 26 listopada 2020 r., od godz. 10.00 do 16.00, EPALE będzie gospodarzem internetowej dyskusji na temat blended learning w edukacji dorosłych. Dyskusja będzie miała zupełnie nowy format, zaczynając od 30-minutowej transmisji na żywo, której towarzyszyć będzie rozmowa w formie komentarzy na platformie.

Więcej

Dyskusja EPALE: Integracja społeczna starzejącego się społeczeństwa i edukacja międzypokoleniowa

W środę 28 października, od godziny 10.00, EPALE będzie gospodarzem internetowej dyskusji na temat integracji społecznej starzejącego się społeczeństwa i edukacji międzypokoleniowej. Komentarze będą otwarte 19 października, aby uczestnicy mogli się przedstawić i zamieścić swoje uwagi z wyprzedzeniem. Dołącz do dyskusji!

Więcej

Dyskusja EPALE: Zapewnienie edukacji w zakresie podstawowych umiejętności

Podstawowe umiejętności są przekrojowe. Są one istotne nie tylko dla edukacji, ale także dla polityki zatrudnienia, zdrowotnej, społecznej i środowiskowej.  Dyskusja online odbędzie się na tej stronie w dniach 16-17 września w godzinach 10:00-16:00 CET i będzie moderowana przez koordynatorów tematycznych EPALE Gracielę Sbertoli (sekretarza generalnego EBSN) i Tamása Harangozó.

Więcej