chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

 
 

Blog

Zajęcia wyrównawcze dla doradców zawodowych, na które sama chętnie bym się zapisała

23/10/2019
przez Małgorzata Rosalska
Język: PL

Praca doradcy zawodowego wymaga stałej uważności i nieustannego przyglądania się własnym kompetencjom. Uświadomiona niekompetencja jest dobrym punktem wyjścia do projektów rozwojowych. Dopiero wówczas, kiedy wiem, czego nie wiem, mogę zacząć się zastanawiać, gdzie mogę potrzebną wiedzę uzyskać, jak rozwinąć brakujące umiejętności, od kogo i gdzie chcę się uczyć. Dlatego chcę zaproponować krótką listę zagadnień, która może być inspiracją do poprzyglądania się własnym kompetencjom doradczym.

  

/en/file/magnifying-glass-16072081920jpg-0magnifying-glass-1607208_1920.jpg

  

Uświadomiona niekompetencja jest dobrym punktem wyjścia do projektów rozwojowych. Dopiero wówczas, kiedy wiem, czego nie wiem, mogę zacząć się zastanawiać, gdzie mogę potrzebną wiedzę uzyskać, jak rozwinąć brakujące umiejętności, od kogo i gdzie chcę się uczyć.

Praca doradcy zawodowego wymaga stałej uważności i ustawicznego przyglądania się własnym kompetencjom. Pracujemy w obszarach, których zmienność jest ich podstawową cechą. Nie mam tu na myśli wyłącznie dynamiki i kierunków przemian na rynku pracy. Konieczne jest także zauważanie przeobrażeń w ofertach edukacyjnych, w procesie zdobywania kwalifikacji w zawodach, w ofertach związanych z kształceniem ustawicznym, z edukacją na poziomie akademickim.

Konsekwencje posiadania nieaktualnej i niepoprawnej merytorycznie wiedzy są bardzo poważne i rozległe. Jeśli projekty doradcze powstają na bazie przeterminowanych informacji, to ich odbiorcy otrzymują z jednej strony nieprawdziwe dane, a z drugiej ograniczamy im dostęp do szans i możliwości, jakie pojawiają się w kontekście projektów karierowych, edukacyjnych, zawodowych.

Dlatego chcę zaproponować (krótką) listę zagadnień, w świetle których każdy doradca powinien dokonywać swoistej rewizji swoich własnych kompetencji doradczych. Nie ważne, jak długo pracujemy w zawodzie. Tutaj czas i doświadczenie wcale nie muszą działać na naszą korzyść. Zmiany zachodzą dynamicznie i obowiązek aktualizacji wiedzy, na postawie której udzielamy porad, jest stale obowiązujący.

  

1. ZSK, ERK, PRK, ZSU

Skróty znane czy nieznane? Jeśli nieznane, to reedukacja jest tu nie tylko wskazana, ale także i konieczna. Jako doradcy pracujemy w ramach wyznaczanych przez te dokumenty. Ustawa o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji została uchwalona 22 grudnia 2015 r. Od tego czasu w obszarze ZSK naprawdę dużo się dzieje. W Polsce kwalifikacje są nadawane w systemach oświaty i szkolnictwa wyższego, ale także przez stowarzyszenia i organizacje branżowe, funkcjonujące na podstawie różnych przepisów. Jesli nie wiesz, czym różnią się kwalifikacje pełne od cząstkowych, jakie są cechy kwalifikacji szkolnych, akademickich, uregulowanych i rynkowych, to czas zapisac się na szkolenia prowadzone przez ekspertów lub przynajmniej zapoznać się z informacjami zamieszczonymi na portalu www.kwalifikacje.gov.pl Tam znajdziesz także informacje o Europejskiej Ramie Kwalifikacji i Polskiej Ramie Kwalifikacji.

Dokumentem, który warto znać, jest także Zintegrowana Strategia Umiejętności 2030 www.ibe.edu.pl/pl/projekty-krajowe/zintegrowana-strategia-umiejetnosci Omówione są w nim założenia dotyczące integrowania edukacji formalnej, nieformalnej i pozaformalnej w kontekście rozwijania umiejętności sprzyjających szeroko rozumianym projektom karierowym. Ten dokument pokazuje jak, gdzie i poprzez jakie działania ideę lifelong learnig można wprowadzać w życie.

  

2. Współczesne teorie karier

Ile znasz teorii rozwoju zawodowego? Jakie znasz współczesne koncepcje projektowania karier? Nadal Twoim ulubionym (bo mam nadzieję, że nie jedynym) teoretykiem jest J. Holland?

W wydanej w 2019 r. książce Career Theories and Models at Work: Ideas for Practice autorzy pod redakcją Nancy Arthur, Roberty Neault i Mary McMahon opisali 43 podejścia teoretyczne do doradztwa karierowego. Teoria Hollanda jest tylko jedną z nich. Jeśli opieramy się wyłącznie na teoriach cechy i czynnika, to nasza praca doradcza jest dość mocno ograniczona. Nowe teorie w większym stopniu korespondują z cechami współczesnych karier – ich nieprzewidywalnością, mozaikowością, potrzebą integrowania różnych ról życiowych i potrzeb. Warto je znać. Chociaż tak naprawdę trzeba je znać, bo podstawy teoretyczne nadają kształt naszej codziennej praktyce. Jeśli takie nazwiska, jak M. Savickas, R. Peavy czy N. Amundson nie są Ci znane, to tym bardziej warto uzupełnić swoją wiedzę. Także dlatego, że ich koncepcje są omawiane w polskiej literaturze.

Dla szybkiej reedukacji, w ramach must know, polecam dwa artykuły, w których zostały omówione współczesne trendy w teoriach karierowych:

Aby być na bieżąco w tym, co dzieje się w poradnictwie, jakie tematy są dyskutowane, jakie wyzwania są zauważane i akcentowane, warto także sięgać do rocznika Studia Poradoznawcze: www.studiaporadoznawcze.dsw.edu.pl Tym bardziej że nie musimy płacić za dostęp.

  

3. System kształcenia w zawodach

To jest trzeci, ważny moim zdaniem, obszar wymagający stałej aktualizacji wiedzy. Trzeba wiedzieć, jak wygląda system, jakie zawody ze szkół branżowych 1. stopnia mogą być kontynuowane w szkołach branżowych 2. stopnia (bo przecież nie wszystkie), jakie możliwości dają Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe, czy zawody na poziomie technika można zdobyć też w szkołach policealnych. To są pytania, które zadają nam osoby oczekujące pomocy w projektowaniu optymalnych ścieżek zawodowych i edukacyjnych. Nie ma tu miejsca na zgadywanie ani tym bardziej na fantazjowanie…

  

4. Nowoczesne technologie

Warto rozwijać swój warsztat. Nowoczesne rozwiązania mogą nam ułatwiać realizowanie celów doradczych na szkoleniach i w pracy indywidualnej. Oczywiście, konieczne jest tu dość krytyczne nastawienie. Szukamy tych rozwiązań, które rzeczywiście zwiększają efektywność lub komfort naszej pracy. Sposobem na rozwijanie tych kompetencji jest podglądanie warsztatu innych doradców i dzielenie się wiedzą.

  

5. Kompetencje doradcze doradcy zawodowego

Zawsze mogę pracować lepiej, uważniej, refleksyjniej. Doradca pracuje przecież sobą. Warto od czasu do czasu poprzyglądać się własnym zasobom, otworzyć się na informację zwrotną, przećwiczyć umiejętności, przewietrzyć warsztat, podpatrzeć, jak pracują i myślą inni doradcy.

  

A na jakie zajęcia na pewno bym nie poszła? Na narzędzia diagnostyczne w doradztwie zawodowym. Przede wszystkim dlatego, że panowałby tam tłok. Mam poczucie, że doradcy są ciągle nienasyceni w zakresie „narzędziówki”. I warsztaty z nowych, nowoczesnych, wyjątkowych, nowatorskich, niezwykłych i często drogich testów (też w wersji on-line) cieszą się niesłabnącym zainteresowaniem. A przecież najważniejszą techniką pracy doradcy zawodowego jest rozmowa. Zanim zapiszemy się na kolejne szkolenie z kolejnego testu, może warto poprzyglądać się własnym zwyczajnym, tradycyjnym kompetencjom doradczym, czyli naszej osobistej wiedzy i naszym osobistym umiejętnościom pracy z drugim człowiekiem.

  

***

dr hab. Małgorzata Rosalska – pedagog, doradca zawodowy, adiunkt w Zakładzie Kształcenia Ustawicznego i Doradztwa Zawodowego na Wydziale Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Specjalizuje się w problematyce z zakresu doradztwa edukacyjno-zawodowego, polityki rynku pracy, edukacji dorosłych i polityki oświatowej. Ambasadorka EPALE.

   

Być może zainteresuje Cię także:

Doradztwo zawodowe jako dobro luksusowe

Na jakie pytania nie odpowie doradca zawodowy. A przynajmniej nie powinien...

Kim chcę być? Pytanie dla odważnych

Przewietrz swoje cele. I przy okazji sprawdź, czy na pewno są Twoje...

Planowanie to nie wszystko. Karierą można też zarządzać

Doradztwo karierowe czy akademickie? Jakiego doradztwa potrzebują studenci?

Doradztwo zawodowe w perspektywie całożyciowego uczenia się

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Wyświetla 1 - 8 z 8
  • Obrazek użytkownika Dorota Pisula
    Wiedza doradcza jest jak wiedza lekarza, zawsze warto ją aktualizować. Powrót do przypomnienia sobie elementów koncepcji teoretycznych, szczególnie gdy jest się praktykiem doradztwa, owocuje wzbogaceniem warsztatu pracy, bo jako praktycy mamy już konkretne punkty odniesienia i zastosowanie dla tych koncepcji w naszej codziennej pracy. Bezcenna jest też wymiana doświadczeń na samych szkoleniach przez doradców z różnych instytucji. Chętnie też korzystam z nowych technologii i poznaję je, szczególnie w obszarze nowych aplikacji mobilnych służących rekrutacji, elementu wzbogacenia prowadzonych szkoleń, ale także poznawania platform edukacyjnych, czy użycia mediów społecznościowych jako elementu pracy i komunikacji z kientami. Ostatnio miałam możliwość ukończenia kursu "MOOC on e-guidance in higher education to promote graduates’ lifelong career developmen" na platformie https://mooc.skill-up-project.eu. Polecam uczenie się z doradcami zawodowymi z innych krajów europejskich, bezpłatnie i z za pulpitu własnego biurka - bardzo odkrywcze.
  • Obrazek użytkownika Małgorzata Rosak
    Ja sama u siebie również dostrzegam aspekty, w których powinnam się podszkolić. Doradca zawodowy to zawód, który w szczególności wymaga od nas odświeżania i pogłębiania wiedzy. Jeżeli chcemy być postrzegani jako specjaliści to sami musimy włożyć w to naszą pracę i nie spoczywać na laurach wiedzy zdobytej raz (np. podczas studiów).
    Wiem, że nie wiem to już dużo i może i powinno być impulsem do zmiany
  • Obrazek użytkownika Małgorzata Rosalska
    Z jakich możliwości rozwijania kompetencji doradczych korzystasz? Zdecydowanie zgadzam się z tym, że sami jesteśmy odpowiedzialni za jakość naszych kompetencji, ale mam też wrażeniem że możliwości rozwoju, szczególnie tych bezpłatnych, nie ma zbyt wiele... Dlatego tym bardziej warto, dzielić się wiedzą, doświadczeniem, warsztatem, sukcesami :)
  • Obrazek użytkownika Sławomir Szymczak
    Jeżeli chodzi o punkt 1., czyli ZSK, ERK, PRK, ZSU to dodałbym jeszcze drugą stronę, na której znajdziemy aktualności dot. wdrażania Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji - http://kwalifikacje.edu.pl/ wraz z zakładką seminaria i wydarzenia, gdzie każdy doradca zawodowy może znaleźć odpowiednie dla siebie, na terenie wybranego województwa, bezpłatne szkolenia/seminaria/warsztaty/konferencje dot. szerokiej tematyki ZSK - http://kwalifikacje.edu.pl/kalendarz-2/
  • Obrazek użytkownika Małgorzata Rosalska
    Mam wrażenie, że dla wielu doradców zawodowych wiedza o ZSK jest nadal tajemna. I że w tym obszarze nieuświadomiona niekompetencja jest szczególnie niebezpieczna, ponieważ ograniczamy naszym klientom dostęp do nowej wiedzy i do nowych możliwości. Może masz wiedzę o tym, jak informacje o ZSK są promowane wśród doradców zawodowych? Bo żeby zerknąć na stronę kwalifikacje.edu.pl, trzeba najpierw o niej w jakiś sposób się dowiedzieć.
  • Obrazek użytkownika Sławomir Szymczak

    Tak, to prawda. Wiedza o ZSK nadal nie jest wiedzą powszechną wśród społeczeństwa, w tym doradców zawodowych, choć wiele się zmieniło - szczególnie w ciągu ostatnich 18 miesięcy. 

    Instytut Badań Edukacyjnych, który jest odpowiedzialny m.in. za:   wspieranie wdrażania ZSK na poziomie administracji centralnej oraz instytucji nadających kwalifikacje i zapewniających jakość nadawania kwalifikacji, oraz włączanie kwalifikacji innowacyjnych i potrzebnych społecznie do ZSK oraz ograniczenie barier w rozwoju ZSK przez wspieranie interesariuszy systemu na poziomie krajowym i regionalnym – na różne sposoby wspiera doradztwo zawodowe tak szkolne, jak i prowadzone przez Publiczne Służby Zatrudnienia (PSZ).

    Szczególnie w tym drugim zakresie odpowiedzialności, czyli ograniczania barier w rozwoju ZSK poprzez wspieranie interesariuszy systemu na poziomie regionalnym (i lokalnym), istotne i bardzo efektywne w skutkach było powołanie do życia sieci doradców regionalnych ds. ZSK na terenie 16 województw. We wszystkich regionach kraju zostały zbudowane struktury w ten sposób, aby wiedza o ZSK była dostarczana niejako oddolnie, na co dzień, nie tylko w siedzibach województw, ale także na terenach powiatów położonych od daleko aglomeracji.

    Doradcy regionalni ds. ZSK inicjują kontakty, badają potrzeby interesariuszy ZSK, budują relacje poprzez prowadzenie stałego dialogu z kluczowymi z punktu widzenia województwa interesariuszami, podejmują działania informacyjne, przekazują wiedzę o systemie w poprzez organizowane seminaria, konferencje, prelekcje, warsztaty, spotkania indywidualne z przedstawicielami firm i instytucji. Doradcy ds. ZSK wszystkie swoje czynności wykonują nieodpłatnie na rzecz szerokiego grona odbiorców.

    Doradcy ds. ZSK w ciągu ok. 1,5 roku spotkali się indywidualnie z reprezentantami prawie 2 tys. interesariuszy (przedsiębiorcami, pracownikami szkół i innych placówek oświatowych, przedstawicielami jednostek samorządu terytorialnego, PSZ, IOB, organizacji pozarządowych, instytucji szkoleniowych, pracownikami uczelni, etc.). Wśród wymienionych grup interesariuszy, podmioty należące do oświaty i PSZ stanowiły ok. 27% podmiotów. Do tego należałoby jeszcze dodać – choć w mniejszym zakresie – doradców zawodowych pracujących w ABK, doradców zawodowych pracujących w NGO-sach na rzecz aktywizacji zawodowej, czy wybrane firmy szkoleniowe, które również zatrudniają doradców zawodowych.

    Ta sama grupa doradców regionalnych ds. ZSK przeprowadziła już znacznie ponad 200 seminariów dedykowanych ww. grupom odbiorców. W prowadzonych przez doradców seminariach (które nie ograniczają się wyłącznie do transmisji wiedzy o ZSK – bo pozwalają przećwiczyć wybrane zagadnienia; dostarczają w zależności od obszaru ZSK narzędzi, materiałów do samodzielnego studiowania; dają niekiedy także możliwość poznania zagadnień dot. praktycznego zastosowania ZSK np. w szkolnictwie zawodowym poprzez udział w seminariach dodatkowych gości) wzięło udział, jak wynika z moich obliczeń, ok. 3,2 tys. doradców zawodowych (w tym ok. 2,4 tys. to doradcy zawodowi szkolni).

    Ponadto podstawową wiedzę o ZSK doradcy zawodowi otrzymują podczas otwartych, także bezpłatnych, konferencji, warsztatów, eventów, podczas których można usłyszeć o różnych wymiarach funkcjonowania ZSK, szczególnie w obszarze rozwijających się kwalifikacji rynkowych. Takich wydarzeń, w których doradcy ds. ZSK wzięli udział promując aktywnie system w całej Polsce było na przestrzeni ostatnich kilkunastu miesięcy ponad 300.  A to dopiero początek… :)

    Z moich obserwacji wynika, że szkolni doradcy zawodowi to jedna z najchętniej szkolących się grup w tym obszarze (i nie chodzi tu liczne szeregi szkolnych doradców zawodowych, ale o entuzjazm w uczeniu się nowych rzeczy), znacznie bardziej niż doradcy zawodowi pracujący w strukturach PSZ (tu problemem jest najmniejszy stopień zgodności ZSK z ustawą o promocji zatrudniania i instytucjach rynku pracy), czy doradcy akademiccy (których oczywiście jest znacznie mniej niż doradców zawodowych szkolnych czy pracujących w instytucjach PSZ; tutaj ustawodawstwo coraz bardziej zbieżne z ZSK; być może niedostateczna jeszcze liczba kwalifikacji rynkowych możliwa do powiązania ze szkolnictwem wyższym nie pozwala znaleźć punktów wspólnych pomiędzy ścieżką akademicką zdobywania kwalifikacji pełnych a kwalifikacjami rynkowymi; podobnie jak prawie zupełnie nieobecne w systemie kwalifikacje nadawane po ukończeniu studiów podyplomowych).

    Być może jako społeczeństwo potrzebujemy znacznie więcej czasu, choć i tak patrząc na dynamikę przyrostu kwalifikacji rynkowych w ZSK w ostatnim roku, trudno nie odnieść wrażenia, że biznes już zaczyna dostrzegać korzyści płynące z systemu. Jeśli chodzi o system oświaty i szkolnictwa wyższego to poza decydentami, organami prowadzącymi, dyrektorami szkół, rektorami, senatami uczelni, cała nadzieja leży w doradcach zawodowych.J

  • Obrazek użytkownika Małgorzata Rosalska
    Dziękuję za te wszystkie informacje. Rzeczywiście oferta jest bardzo rozbudowana. Sama uczę się o ZSK na tych seminariach. Jednak pracując wsród doradców zawodowych i z doradcami zawodowymi zauważam problem nieuświadomionej niekompetencji. Jeśli nie wiem czego nie wiem trudno jest mi zaplanować cele edukacyjne. Albo jeśli nie wiem do czego może mi się to przydać, to też nie mam motywacji, aby zapisać się na szkolenie. A ignorancja w tym temacie jest szczególnie niebezpieczna w przypadku doradców pracujących z dorosłymi lub w szkołach kształcących w zawodach. Myślę, że trzeba wykorzystywać wszystkie okazje, aby wiedzę i ZSK i ZSU promować wsród doradców. Ważne jest także pytanie o to, jak te treści są realizowane w programach studiów podyplomowych adresowanych do doradców zawodowych...
  • Obrazek użytkownika Anna Wawrzonek
    Gosiu, dziękuję za ten wpis. To jest kwintesencja tego, co każdy doradca wiedzieć powinien. Pigułka, którą należy zaaplikować każdemu doradcy bez wyjątku.
    Osobiście na spotkaniach z doradcami i pracy ze studentami promuję podejście, że wiedza na temat swoich niedoborów w zasobach, czasami jest najcenniejszym zasobem :-)