EPALE - Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

Autorką tekstu jest: Anneli Salk - trenerka i psycholożka

Oryginał opublikowany w języku estońskim przez EPALE Keskus Eestis

^{_{Martin Splitt, Unsplash}}

Wojna na Ukrainie rozpoczęła się niespodziewanie i nie wiemy, jaki będzie jej przebieg i długofalowe skutki. Jaki może być wkład edukatorów dorosłych w łagodzenie skutków wojny na Ukrainie? Czy w tych trudnych i czasach istnieje potrzeba organizowania kursów dla dorosłych, a jeśli tak, to jakich?

Kilka lat temu jeden z najbardziej znanych na świecie edukatorów w zakresie zarządzania kryzysowego, Jeffrey T. Mitchell, podczas swojego kursu w Rydze zapytał - co byś zrobił, gdyby doszło do kryzysu na dużą skalę, ataku terrorystycznego lub wojny? Na kursie obecni byli specjaliści i edukatorzy kryzysowi z krajów bałtyckich: Estonii, Łotwy, Litwy i Rosji. Uznaliśmy to pytanie raczej za dyskusję teoretyczną niż za praktyczne zadanie do zaplanowania działań. Wydawało się niemożliwe, aby doszło do poważnego konfliktu z udziałem kilku państw. Ostatni raz takie duże wydarzenie miało miejsce podczas II wojny światowej i myśleliśmy, że będzie to ostatnie w historii ludzkości. Ale pomyliliśmy się. 

Profesor stwierdził, opierając się na swoim doświadczeniu zawodowym, że nie ma powodu, by naiwnie zakładać, że nigdy nie dojdzie do kolejnej katastrofy lub poważnego konfliktu. Trzeba być przygotowanym na to, że takie rzeczy mogą się wydarzyć, i trzeba wiedzieć, co w takich sytuacjach można zrobić i co jest rozsądne. W swoim kursie "New Developments in Crisis Work" podkreślił, że kompetencje, świadomość i umiejętność współpracy są kluczowe w radzeniu sobie z poważnymi kryzysami.

Powiedział, że wiedza, psychologia kryzysu i sposoby zachowania się w czasie kryzysu są bardzo ważne. Podkreślił również, że w prawdziwych sytuacjach kryzysowych ważne jest, aby zachować rozsądek i nie kierować się emocjami. J.T. Mitchell opracował program interwencji kryzysowej pod nazwą "Critical Incident Stress Management!". Im bardziej świadomie ludzie są przygotowani na kryzys, tym lepiej będą w stanie sobie z nim poradzić. Kiedy wojna lub katastrofa przychodzi niespodziewanie, nie ma czasu, by się do niej przygotować.

Kursy zarządzania kryzysowego nabrały aktualności

Niestety, w przeszłości kursy zarządzania kryzysowego nie były zbyt popularne w czasach pokoju. Ludzie woleli kursy związane z ich codzienną pracą zawodową lub samorozwojem. Jest to zrozumiałe, ponieważ uczestnicy koncentrowali się na rozwoju zawodowym lub prywatnym. 

Począwszy od 24 lutego, niezależnie od tematu kursu, uczestnicy będą rozmawiać o tym, co dzieje się na Ukrainie, zarówno podczas przerw na kawę, jak i w trakcie zajęć. Nieoczekiwana wojna dotknęła wszystkich i ludzie śledzą jej przebieg. Jest to wyzwanie dla edukatora, ponieważ ludzie myślą o Ukrainie i nie można tego ignorować. Ludzie chcą rozmawiać o Ukrainie i o tym, co się tam dzieje, chcą wyrażać swoje poglądy. Takie rozmowy wymagają od edukatora zrozumienia i elastycznego podejścia. 

W kontekście wojny na Ukrainie ponownie pojawiło się zapotrzebowanie na kursy zarządzania kryzysowego i szkolenia z pierwszej pomocy. Kurs zarządzania kryzysowego obejmuje praktyczny plan działania w przypadku wojny, pożaru, wypadku oraz wpływ kryzysu na psychikę człowieka. Istnieje coraz większa potrzeba pogłębiania wiedzy na temat komunikacji w sytuacjach kryzysowych i psychologii kryzysu. Nieumiejętność radzenia sobie ze stresem psychologicznym może prowadzić do zespołu stresu pourazowego. Napięcia emocjonalne mogą utrudniać komunikację między ludźmi i nasilać konflikty. Nie pomoże to jednak w opanowaniu kryzysu ani w zakończeniu konfliktu zbrojnego.

Każdy edukator może pomóc

Wojna w Ukrainie zmusza wielu ludzi do opuszczenia swojego kraju. Chcąc pomóc tym ludziom, warto zastanowić się, co można dla nich zrobić. Potrzebują oni zarówno wsparcia materialnego, jak i emocjonalnego. Warto zastanowić się, jak pomóc ludziom w kryzysie, biorąc pod uwagę ich potrzeby i swoje możliwości pomocy. 

Każdy edukator dorosłych powinien zadać sobie pytanie, w jaki sposób może przyczynić się do zmiany sytuacji. Trenerzy, szkoleniowcy, nauczyciele, wykładowcy dysponują bogatą wiedzą i doświadczeniem, więc każdy z nich będzie mógł wnieść swój wkład zgodnie z własnymi możliwościami. 

Kursy edukacji dorosłych są potrzebne, nawet w tych trudnych czasach, ale ich tematyka może się zmieniać w zależności od sytuacji.