Uniwersytet Ludowy dla Młodych – nowa inicjatywa edukacji pozaformalnej dorosłych
ok. 4 minuty czytania – polub, linkuj, komentuj!
Formuła działalności uniwersytetu ludowego może być szeroka. Ta forma edukacji pozaformalnej dorosłych, której celem jest edukacja obywatelska i wsparcie rozwoju zawodowego, daje duże możliwości dorosłym, seniorom, a także ludziom młodym.
Skąd pomysł młodzieżowych uniwersytetów ludowych?
Z obserwacji i doświadczeń w pracy edukacyjnej z młodymi dorosłymi. Inicjatorami i twórcami tego pomysłu jest kadra szkoleniowa Nadgoplańskiego Uniwersytetu Ludowego (NUL), wśród której są doświadczeni pedagodzy edukacji formalnej oraz trenerzy edukacji pozaformalnej, a także osoby młode, ze świeżym spojrzeniem na proces edukacji oraz konkretnymi potrzebami i oczekiwaniami, które poszukują dla siebie optymalnych rozwiązań, skutecznie przygotowujących do wejścia na rynek pracy. Mamy wszyscy świadomość, że edukacja formalna w Polsce wymaga wsparcia, uzupełnienia o nowe, atrakcyjne dla młodzieży formy pracy edukacyjnej, dające możliwość pozyskania wiedzy, rozwoju kompetencji i umiejętności oraz doświadczeń, których w przeciętnej szkole, z licznymi klasami, sztywnymi zasadami i regułami, młodzi nie mogą pozyskać.

Photo by Melissa Askew on Unsplash
Inspiracja Erasmusem+
Działania NUL, wspierające realizację projektów edukacyjnych, tzw. wymian, w ramach programu Erasmus+ skłoniły nas do zadania sobie pytania: A dlaczego formuły tygodniowych (średnio) spotkań młodych ludzi z różnych krajów skupionych wokół wybranego tematu, nie można by wprowadzić do Uniwersytetu Ludowego dla Młodych? Przecież uniwersytet ludowy, z internatem, mógłby stać się przestrzenią do spotkań polskiej młodzieży, zainteresowanej aktywnością społeczną i obywatelską, która mogłaby w ciągu 7 dni nawiązać z rówieśnikami przyjaźnie na całe życie, rozmawiać, dyskutować, uczyć się wystąpień publicznych, pracy zespołowej, poznawać prawa i obowiązki obywateli, polską historię, kulturę i przyrodę, odwiedzać Sejm – czyli to, co młodym ludziom potrzebne jest na start najbardziej, aby stali się odpowiedzialnymi ludźmi, zaangażowanymi mieszkańcami, świadomymi obywatelami, z poczuciem tożsamości i przynależnością do wspólnoty.
Dobre praktyki z Danii
Wizyty w uniwersytetach ludowych w Danii (tam nazywanych folkehøjskole), adresowanych przede wszystkim do ludzi młodych, utwierdziły nas w przekonaniu, że model edukacji pozaformalnej młodych dorosłych, od 16 roku życia, kiedy kształtują się świadome postawy społeczne i obywatelskie, sprawdzi się również w Polsce, oczywiście, dostosowany do naszych warunków i możliwości, głównie finansowych. W Danii, z blisko 150-letnią tradycją tej formy edukacji, uniwersytety ludowe to zwykle olbrzymie obiekty, świetnie wyposażone, np. w hale sportowe, baseny, pracownie krawieckie, malarskie, a nawet studia nagrań. W Polsce od czegoś trzeba zacząć, a Rządowy Program Wsparcia Uniwersytetów Ludowych może dać nam taką możliwość.
Edukacja obywatelska, ale i zawodowa
Tak, edukację obywatelską da się połączyć z edukacją zawodową, oczywiście, nie na miarę szkół zawodowych, ale kształtując świadomość, postawy i nawyki, przydatne w każdej pracy zawodowej, tj. solidność, dokładność, kreatywność, odpowiedzialność, rzetelność, terminowość. Nam się to świetnie udaje! Edukację zawodową łączymy z edukacją kulturową, nawiązując do kujawskich tradycji. Poczucie misji ocalania wielopokoleniowego dziedzictwa – historycznego, kulturowego, przyrodniczego stanowi dla młodych silną motywację do działania. Podczas naszych kursów okazało się, że młodzież – zarówno dziewczęta, jak i chłopcy – chętnie robią kwiaty z bibuły, ptaszki z papieru, wyszywają, budują ule i domki dla pszczół, zakładają łąki kwietne. Kiedyś tego wszystkiego uczyli dziadkowie, ale w związku ze zmianą modelu polskiej rodziny, odeszło to w zapomnienie. Uniwersytet Ludowy może to przypomnieć i wdrożyć w życie.
A co sądzą o tym pomyśle inni?
Uznaliśmy, że nasz pomysł utworzenia Uniwersytetu Ludowego dla Młodych należy skonsultować z innymi. Nasze konsultacje, mniej i bardziej formalne, rozpoczęliśmy od rozmów z ludźmi młodymi, uczniów szkół średnich, wychowanków Młodzieżowych Ośrodków Wychowawczych, młodych aktywistów z Młodzieżowych Rad i Sejmików, organizacji młodzieżowych, Regionalnego Centrum Wolontariatu. O głos poprosiliśmy także nauczycieli i pedagogów oraz lokalnych decydentów. Wypowiedzieli się też naukowcy, specjaliści w zakresie andragogiki, a także pracownicy różnych instytucji kultury i edukacji, łącznie z Fundacją Rozwoju Systemu Edukacji. Ważne były także rozmowy z naszymi duńskimi partnerami. Wszyscy są zgodni: TAK! OCZEWIŚCIE!
Konsultacje wciąż prowadzimy, bo każdy głos jest ważny, aby stworzyć polski model Uniwersytetu Ludowego dla Młodych, optymalny, skuteczny, praktyczny i wartościowy, który wygra z konkurencją – laptopem, telefonem komórkowym czy komputerem. A co czytelnicy EPALE na to?
Tym razem ilustracją tekstu będzie filmik opracowany przez Maćka, jednego z uczestników wspieranego przez NUL projektu ZIELONY WOLONTARIAT MŁODYCH (Erasmus+). Tak właśnie może przebiegać edukacja w Uniwersytecie Ludowym dla Młodych.
Komentarz
UL dla Młodych
Uniwersytety Ludowe od zawsze były przestrzenią kształtowania postaw obywatelskich, miejscem, gdzie uczono nie tylko pracy z tradycją, ale przede wszystkim odpowiedzialności za wspólnotę i aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym. Odsłona UL dla Młodych mogłoby kontynuować tę ideę, łącząc dziedzictwo kulturowe z nowoczesnym spojrzeniem na edukację obywatelską. To tu młodzi ludzie mogliby uczyć się, jak działać razem i jak twórczo czerpać z tradycji, by budować przyszłość opartą na współpracy, odpowiedzialności i zaangażowaniu.
Dla mnie jedną z…
Dla mnie jedną z podstawowych wartości uniwersytetów ludowych jest to, że integrują a nie dzielą. W ramach każdego uniwersytetu można proponować oferty bardziej atrakcyjne dla młodzieży lub mocniej korespondujące z ich potrzebami. Integracja międzypokoleniowa jest cenną wartością, którą szczególnie w takich miejscach jak uniwersytety ludowe warto pielęgnować. Form wsparcia edukacyjnego i społecznego dla młodzieży jest przecież bardzo dużo.
Jestem za!
Uniwersytety Ludowe dla Młodych i Starszych, a może razem? Międzypokoleniowo. Każda, przemyślana forma edukacji poza formalnej może wnieść wiele dobrego dla społeczności lokalnej, w której jest realizowana. Taki UL dla młodych lub międzypokoleniowy, mógłby sprawdzić się w wielu miejscach, gdzie młodzi poza szkołą nie mają żadnej alternatywy edukacyjnej. Mam nadzieję, że takie rozwiązania zaczną pojawiać się na naszym edukacyjnym podwórku.