chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

 
 

Blog

Sport jako doświadczenie życiowe

04/09/2018
by Beata Jurkowicz
Język: PL
Document available also in: ET EN DE

Autor artykułu: Madli Leikop*

Tłumaczenie z języka niemieckiego: Krajowe Biuro EPALE Polska

Czy sport może być częścią edukacji dorosłych lub dokształcania się? Pierwsza odpowiedź na to pytanie brzmi, że naturalnie chodzi o dokształcanie się, kiedy ktoś poznaje nową dyscyplinę sportu. Nawet w sytuacji, w której sport i tak należy do ulubionych zajęć, wcześniej jest częścią stylu życia albo raczej chodzi po prostu o zachwyt sportem.

/fi/file/ps1jpg-0ps1.jpg

Zdjęcie: Signe Falkenberg

Signe Falkenberg, sekretarz generalna Estońskiego Związku Sportu Niepełnosprawnych, wypowiedziała zdanie, które pozwala nam spojrzeć na tę kwestię z zupełnie innej perspektywy: „Dla osób niepełnosprawnych sport wyraźnie wiąże się z doświadczeniami życiowymi”. Ona sama od 25 lat funkcjonuje w dziedzinie sportu niepełnosprawnych i wniosła w nią istotny wkład. Jak sama podkreśla, co roku uświadamia sobie, że ludzie, których życie zmieniło się radykalnie (niespodziewanie) z powodu niepełnosprawności fizycznej, są w stanie żyć dalej, jeśli po pokonaniu pierwszego wstrząsu przyzwyczają się do nowych okoliczności i zaczynają uprawiać sport lub ćwiczenia. „Dzięki sportowi doszli do siebie i mogli ponownie podjąć pracę, naukę, założyć rodzinę i żyć pełnią życia. Nie dotyczy to wszystkich niepełnosprawnych, ale wielu osobom sport nadaje sens w życiu. Jeśli nie możesz kontynuować swojego dotychczasowego życia i nie wiesz co robić, możesz skorzystać z możliwości, jakie oferuje Ci sport” – mówi Signe Falkenberg.

Ona sama od wielu lat trenuje tenis na wózkach oraz curling na wózkach. „Niestety z tenisem na wózkach spotkałam się dopiero wtedy, gdy byłam starsza. Dla mnie jest to naprawdę dobra okazja do rehabilitacji i treningu, które stały się moim hobby. Mierzę się z innymi, aby osiągnąć cel, do którego dążę. Staram się dawać przykład innym i wciąż podkreślam, dlaczego sport jest dobry dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Przedyskutowałam to ze swoim lekarzem rehabilitantem i fizjoterapeutą, co dał mi trening.” Signe Falkenberg dodaje również, że gra w tenisa z miłymi ludźmi, którzy nie mają szczególnych ambicji. Do tej grupy należy jednak młody człowiek, który jest zachęcany i motywowany przez wszystkich do czegoś więcej, bowiem posiada on talent, wolę i siłę by osiągnąć w tenisie na wózkach dużo więcej. „To jak w prawdziwym sporcie: Początkowo to tylko hobby i nagle bardziej utalentowani – a jednocześnie bardziej zainteresowani – rywalizują ze sobą. Nie musimy koniecznie zaczynać jako dzieci, ponieważ niepełnosprawność może wystąpić dopiero później. Dlatego sport niepełnosprawnych może stać się dla nas ważny dopiero później, ale poza tym rozwój w sporcie przypomina ‘normalny’ sport” – podkreśla Falkenberg.

Estoński Związek Sportu Niepełnosprawnych zajmuje się problemami sportowymi i rehabilitacyjnymi osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Można trenować samodzielnie i dla własnego zdrowia, ale jeśli chce się wziąć udział w paraolimpiadzie, to konieczny jest trener. Trener, który szkoli sportowców niepełnosprawnych, nie musi posiadać żadnych specjalnych umiejętności, ale musi być świadomy zdolności motorycznych swojego podopiecznego. „We współpracy ze związkiem tenisowym szukaliśmy dla nas odpowiedniego trenera tenisa, a następnie zaproponowaliśmy kogoś. Czasem pomaga nam również dział międzynarodowy – i tak otrzymaliśmy np. wsparcie od trenerów z Łotwy i Litwy. Wysłaliśmy nawet sędziów i trenerów na międzynarodowe sesje treningowe w siatkówce na siedząco. Obecnie wiele programów treningowych można znaleźć również w Internecie” – wyjaśnia Signe Falkenberg. „Od trenera osób o ograniczonej sprawności ruchowej nie wymaga się więcej niż od trenera osób pełnosprawnych – my nie wymagamy, bowiem innego traktowania. Szczególne umiejętności mogą być jednak przydatne w przypadku osób z niepełnosprawnością intelektualną. Szczególne cechy sportu uwidaczniają się podczas pracy i nauczania. W sporcie osób o ograniczonej sprawności ruchowej próbuje się jak najbardziej wzorować się na „normalnym” sporcie. I tak w hokeju na sledgach gracz siedzi na sankach, ale zasady są takie same jak w hokeju na lodzie. Podobnie jest w tenisie [na wózkach - przyp. tłum.], chociaż tutaj piłka może odbić się dwa razy, co wiąże się z szybkością gry. Daje to graczom więcej czasu, chociaż i tak poruszają się bardzo szybko na wózku. Im bardziej trener współpracuje z zawodnikiem, tym lepiej wie co robić. Np. trener lekkiej atletyki uczy się razem ze swoim podopiecznym, bowiem występują bardzo zróżnicowane formy niepełnosprawności oraz ograniczeń ruchowych.”

/fi/file/ps2jpgps2.jpg

Zdjęcie: Signe Falkenberg

Według Signe Falkenberg trener nie zasiada na ławce oczekując na przyjazd grupy na trening. Sport wymaga indywidualnego podejścia. Po omówieniu różnych wariantów sportu dla osób niepełnosprawnych zapewne i w najmniejszej wiosce znajdzie się coś dla siebie. „Wszystko zależy od danego człowieka i możliwości. W porządku, możesz nie być w stanie trenować tenisa na wózkach na wsi, bo tam nie ma kortów tenisowych, ale w takim wypadku nie mógłbyś i grać w „normalnego” tenisa! Ale tam można trenować bieg na orientację, jazdę na wózku wyścigowym, a nawet ćwiczyć łucznictwo na własnym podwórku.”

Signe Falkenberg nie lubi słyszeć, jak ludzie mówią o potrzebie oddzielnych ośrodków sportowych dla osób niepełnosprawnych. „Nie ma potrzeby tworzenia specjalnych ośrodków sportowych dla osób niepełnosprawnych. Obiekty sportowe muszą być raczej budowane w taki sposób, aby były dostępne nie tylko dla publiczności, ale również dla uczestników. Tutaj osoby o ograniczonej sprawności ruchowej, a czasem niewidomi, mają duże problemy” – podkreśla Falkenberg. „Byłoby pomocne, gdyby drzwi szatni były szersze, toalety większe, a w prysznicach dostępne były poręcze i siedziska... Jeśli chodzi o schody w budynkach, powinny istnieć alternatywne sposoby dojazdu. Na szczęście wszystko to jest już brane pod uwagę w nowych halach sportowych. Tutaj również naszym zadaniem było przypomnienie o tym, kto za to odpowiada” – kontynuuje Falkenberg.

Estoński Związek Sportu Niepełnosprawnych angażuje się w organizowanie sesji treningowych tak, aby trenerzy, opiekunowie, nauczyciele wychowania fizycznego i fizjoterapeuci byli informowani o możliwościach uprawiania sportu niepełnosprawnych oraz możliwościach treningowych. We współpracy z Komitetem Paraolimpijskim Estonii, Uniwersytetem w Tallinie, Estońskim Związkiem Sportu Niepełnosprawnych oraz Centrum Rehabilitacji Zawodowej w Astangu planowane jest obecnie praktyczne szkolenie pt. „Jak uczy się sportu niepełnosprawnych: specyfika i zasady szkolenia osób o szczególnych potrzebach”. „Chcemy dać wszystkim uczestnikom możliwość wypróbowania różnych dyscyplin sportowych. Mogą oni usiąść na wózku i spróbować się w grze w koszykówkę. My przejmujemy nadzór i pokazujemy, co jest konieczne” – wyjaśnia Signe Falkenberg. „Chcemy zaoferować: wioślarstwo niepełnosprawnych, pływanie niepełnosprawnych, koszykówkę na wózkach i siatkówkę na siedząco. Zwykle, kiedy ktoś czegoś spróbuje, to zostanie zainspirowany i rozwija się nowe idee. Chcielibyśmy również włączyć do naszego treningu również nauczycieli wychowania fizycznego. Powinni oni znaleźć sposób, aby wszyscy ich uczniowie mogli uczestniczyć i ćwiczyć. I tak mogliby oni np. zapisywać wyniki, przejmować gwizdanie lub być sędziami. Zapraszamy też fizjoterapeutów, którzy mają możliwość poznana naszej grupy docelowej jeden do jednego. W rehabilitacji nie mówimy o poruszaniu nogą czy ręką – tu ważniejsze jest spojrzenie całościowe. Kiedy fizjoterapeuci wiedzą, czym jest sport niepełnosprawnych, mogą zaoferować swoim pacjentom konkretną dyscyplinę, który odpowiada ich możliwościom” – podsumowuje Signe Falkenberg.

/fi/file/ps3jpgps3.jpg

Zdjęcie: Signe Falkenberg

-- 

*Madli Leikop - Ambasadorka EPALE w Estonii.


Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Wyświetla 1 - 6 z 6
  • Obrazek użytkownika Aleksandra Torbuś
    Podjęcie przez osoby niepełnosprawne aktywności fizycznej jest bardzo ważne. Sport w życiu osoby niepełnosprawnej może być uznawany jak rodzaj zainteresowania oraz może przyjmować postać rehabilitacji. Ważnym aspektem jest aby uprawianie dyscypliny sportowej zostało dostosowane do stopnia i rodzaju ograniczenia sprawności. Należy również zwrócić uwagę aby sport był środkiem wspomagającym i motywującym całościowy rozwój człowieka.
  • Obrazek użytkownika Weronika Czuwaj
    Sport jest bardzo istotny dla osób pełnosprawnych jak i niepełnosprawnych. Dla osób niepełnosprawnych uprawianie sportu jest czymś więcej niż tylko pasją, czy odskocznią od codzienności. Dzięki doskonaleniu się w konkretnej dyscyplinie sportowej niepełnosprawny poddaje się rehabilitacji, integruje się z grupą, a także zwiększa poczucie własnej wartości. Sport wyzwala u człowieka wiele pozytywnych emocji oraz nadaje sens życiu.
  • Obrazek użytkownika Dominika Śliz
    Artykuł przedstawia cenne i bliskie mi spostrzeżenia dotyczace sportu. Jako trener sama miałam możliwość doświadczyć jak sport wplywa na życie i samopoczucie, zarówno moje jak i moich podopiecznych. Mogłam zauważyć znaczną poprawę stanu fizycznego oraz psychicznego, osób uczestniczących w zajęciach. Jest to fantastyczna forma rehabilitacji, a także możliwość spędzania czasu wśród ludzi. Z pewnością sport, dla wielu z nas jest czynnikiem, dzięki któremu odnajdujemy swój sens życia. 
  • Obrazek użytkownika Joanna Lach
    Sport w życiu niepełnosprawnych odgrywa bardzo ważną rolę. Pozytywnie wpływa na sprawność ruchową ale i psychiczną osób niepełnosprawnych, dodatkowo sport może stanowić dobrą okazję do integracji osób niepełnopsrawnych i pełnosprawnych. Zadowalające jest to, że powstaje coraz więcej inicjatyw sportowych, które są dostępne dla niepełnopsrawnych osób.
  • Obrazek użytkownika Madli Leikop
    Selliste uuringute juurde, kuidas sport psüühikat mõjutab, ma kahjuks juhatada ei oska. Aga vestlusest Signe Falkenbergiga jäi ikkagi kõlama, et liikumispuudega inimese puhul mõjub sport väga väga positiivselt, nii kehale kui vaimule. Nagu iga inimese puhul ilmselt:) 
  • Obrazek użytkownika Riina Kütt
    Kaasa mõtlema panev artikkel ja hea ülevaade nii sellest, mis toimub kui sellest, kus on kitsaskohad. 

    Lugedes tundsin, et oleksin hea meelega veel teada tahtnud saada selle kohta, kuidas spordiga tegelemine psüühikat mõjutab. Mida on selle kohta välja uuritud ja üldistatud. Ilmselt oli blogiteksti pealkiri selline, mis pani mind niisugust mõttesuunda ootama. 

    Kas keegi oskab ehk aidata, viidata, suunata, täiendada?