chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

 
 

Blog

Samokształcenie - jak się zorganizować i zmotywować cz.1

31/08/2019
by Monika Gromadzka
Język: PL

Współcześnie uczenie się często przyjmuje postać aktywności incydentalnej i wyrywkowej. Nic w tym dziwnego, świat, a szczególnie sektor nowoczesnych technologii cały czas się rozwija, a my próbując nadążyć, ciągle mamy niedosyt wiedzy, umiejętności czy wreszcie kompetencji. Ponadto coraz częściej mówi się, że oprócz wciąż ważnej umiejętności uczenia się, priorytetem staje się też wykształcenie w sobie umiejętności zapominania zbędnych informacji czy wybierania tych, które są nam rzeczywiście potrzebne. Są też tematy, które z jakiegoś powodu nas pasjonują i które po prostu chcemy zgłębiać. Z tych powodów, przynajmniej z mojej perspektywy, umiejętność prowadzenia procesu samokształceniowego[1] wydaje się więc nadal ogromnie ważna.

Co jest więc ważne, aby ten proces umiejętnie prowadzić? No cóż, na sukces składa się wiele czynników, o czym będę pisać w następnych tekstach. Oczywiście są osoby, które prowadzą samokształcenie bez żadnego zaplecza teoretycznego: nie czytali o tym, nie słuchali, po prostu zaczęli. Jednak ja chciałabym napisać kilka tekstów dla tych, którzy jednak chcieliby, ale z jakiś powodów nie idzie. Najpierw skupię się na samej podstawie, czyli organizacji procesu samokształcenia. Według Geoffa Petty’ego (Petty 2015, s. 338) cykl samokształcenia składa się z czterech etapów:

/pl/file/indeks1pngindeks1.png

Podczas każdego etapu trzeba wykonać pewną liczbę zadań, np.:

  • samoocena – jako pierwszy etap cyklu powinna zapoczątkować myślenie o tym, jakie mamy umiejętności, jakimi kierujemy się wartościami itd. Na tej podstawie można odkryć obszary, które jednostka chce rozwijać;
  • ustalanie celów – po etapie samooceny i zdefiniowaniu, czego „nie mamy”, przychodzi etap ustania celów samokształcenia. Cel taki powinien być konkretny i jasno określony, ale także ambitny;
  • plan działania jest zadaniem ściśle powiązanym z ustalaniem celów. Na tym etapie tworzona jest droga do realizacji zamierzeń, przygotowuje się spis zadań, które muszą zostać wykonane w określonej kolejności, aby dotrzeć do miejsca, w którym chcemy się znaleźć;
  • działanie – to ostatni, ale równie ważny etap, w czasie którego dzięki wskazówkom z planu działania dochodzimy do pożądanego przez nas stanu wiedzy.

W następnym tekście, skupię się na etapie ustalania celów i planie działania. Teraz zajmijmy się samooceną. Często bardzo szybko możemy ustalić sobie plan samokształcenia: nie znam angielskiego - chcę znać ten język. Warto jednak odpowiedzieć sobie jeszcze na kilka innych pytań:

  • jaki jest powód, że wybierasz akurat angielski?
  • czy to ma być General English czy inny?
  • co już umiesz?
  • co Ci sprawia na razie największe problemy?
  • czy lubisz uczyć się języków?
  • jak dotychczas uczyłaś/łeś się tego (innego) języka? Co było efektywne?
  • co Ci dotychczas uniemożliwiało nauczenie się tego języka?

Pytania można mnożyć, ale podstawą jest dokładne określenie, co mam w swoich zasobach, a czego nie mam i czy mogę to teraz zdobyć.

Samoocena, to także analiza innych zasobów: ile masz czasu w tygodniu (na naukę języka)? Czy znasz kogoś, kto bardzo dobrze zna angielski i mógłby mi w czymś pomóc (nie musi myć native speakerem[2] )? Ile pieniędzy możesz przeznaczyć na naukę? Co się może zmienić w twoim życiu jak rozpoczniesz naukę angielskiego (ważne jest wszystko co przyjdzie Ci do głowy)?

Czasem warto jest jednak pogrzebać trochę głębiej. Załóżmy, że chcemy się nauczyć angielskiego, bo będziemy starać się o awans i podwyżkę. Wtedy, de facto, to nie angielski jest celem, tylko podwyżka, a angielski tylko środkiem do osiągnięcia celu. Czy to źle? Czy znaczy, że mamy się nie uczyć? Nie, nie o to chodzi. Po prostu, nasza motywacja może być mieszana z naciskiem na zewnętrzną. A jednak uczymy się lepiej wtedy, kiedy kieruje nami motywacja wewnętrzna. Warto wiec będzie nad nią potem popracować.

Może dla niektórych te pytania wydają się wydumane, ale uwierzcie mi, w tym szaleństwie jest metoda! Po pierwsze, często nie zdajemy sobie sprawy z rzeczywistych powodów naszego działania, a cel możemy osiągnąć różnymi sposobami. Tak! Także ten edukacyjny! Po drugie zaś, kiedy przyjdą momenty zwątpienia, to właśnie ta wcześniejsza analiza może ułatwić nam powrót to działania. Ale o tym już w następnym tekście!

 

Co warto zapamiętać:

-samokształcenie- czyli samodzielne uczenia się czegoś - pod własnym kierownictwem - to proces, można go modyfikować i porzucać, ale aby osiągnąć sukces warto się do niego przygotować i na bieżąco kontrolować.


[1] Zaznaczę tylko, że termin samokształcenie rozumiem jako proces uczenia się prowadzony świadomie, z możliwością wykorzystania różnych form pomocy innych osób lub instytucji. Jest to proces samodzielnie prowadzonego uczenia się, którego cele, treść, formy, źródła i metody dobiera i ustala osoba ucząca się (Półturzycki 2002, s.210).

[2] Świetny tekst Pawła Nowaka Mówić jak Anglik, czyli o fetyszu native speakera, https://epale.ec.europa.eu/pl/blog/mowic-jak-anglik-czyli-o-fetyszu-nati...

 

dr Monika Gromadzka - Wykładowca i tutor akademicki, trener, konsultant. Pracuje na Uniwersytecie Warszawskim w Katedrze Edukacji Ustawicznej i Andragogiki. Realizatorka licznych projektów badawczych i edukacyjnych. Współpracuje zarówno z organizacjami pozarządowymi, jak i podmiotami biznesowymi. Cały czas doskonali swoje kompetencje uczestnicząc w kursach i programach rozwoju zawodowego i osobistego. Jest m.in.: absolwentką Szkoły Trenerów Biznesu prowadzonej przez Ośrodek Pomocy i Edukacji Psychologicznej INTRA, a także posiada międzynarodowy certyfikat (Certified Behavioral Consultant) wystawiony przez The Institute for Motivational Living uprawniający do korzystania z testu kompetencji D3™ (DISC/TEAMS/VALUES). Jest członkinią ATA (Akademickie Towarzystwo Andragogiczne) i ESREA (.European Society of Research on the Education of Adults). Autorka licznych publikacji z zakresu edukacji dorosłych.

  

Zobacz także:

Jak zrobić…? Jak wypełnić…? Czyli kilka słów o lifehackach i tutorialach

Niskie umiejętności podstawowe Polaków – czy to domena tylko grup defaworyzowanych?

A co Tobie daje siłę? Czyli kilka słów o teście StrengthsFinder

Co to znaczy być aktywnym obywatelem i jak się nim stać?

Jak uciec przed ZOMBIE? Trzeba jeść zdrowo :) Słów kilka o pewnym innowacyjnym projekcie z zakresu edukacji żywieniowej

Może pogramy? W grę społecznie zaangażowaną!

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn