chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE - Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

Blog

Przywództwo nauczyciela, a wyniki ucznia – naukowy insight

09/09/2020
przez Radek Czahajda
Język: PL

Czy nauczyciel jest dla ucznia tutorem, mentorem, coachem, czy trenerem? Prowadzi go za rękę, idzie za nim, łapiąc go, gdy upada, czy na tych rękach go niesie?

O relacji pomiędzy nauczycielem a uczniem można by pisać i dyskutować dużo, a temat zawsze wywołuje gorące dyskusje, szczególnie w kontekście walki o prawa i obowiązki nauczycieli. Choć jest to niewątpliwie fascynujący i ważny temat, wymaga omówienia objętości książki, a nie artykułu, dlatego tymczasowo pozostawię pytania bez odpowiedzi, z zaproszeniem, żebyście podzielili się przemyśleniami w sekcji komentarzy.

  

90% edukacji to zachęcanie. cytat Anatole France

Przywództwo po godzinach

Ja chciałbym w tym artykule omówić nieco inny aspekt przywództwa nauczycieli, który okazuje się niemniej ważny dla perspektywy ucznia. To zachowanie, które widziałem kiedyś u mojej mamy, spędzającej długie godziny nocne pisząc wniosek w konkursie pozwalającym na zakup nowych akcesoriów do nauki matematyki w jej szkole, a później angażując wszystkie swoje kontakty i znajomości, żeby wygrać nierówną walkę o głosy w mediach społecznościowych w tymże konkursie.

W definicji York-Barr i Duke’a, przywództwo nauczycieli to procesy, w których nauczyciele w pojedynkę, lub zbiorowo wpływają na swoich współpracowników, władze szkoły i pozostałych aktorów na szkolnej scenie, żeby podnieść jakość uczenia i tym samym osiągnięcia uczniów.  Jak wyglądają rezultaty tych prac?

  

Wpływ przywództwa na wyniki

Odpowiedź na to pytanie znajdziemy w meta-analizie badań w tym zakresie, jaką kilka dni temu opublikowano na łamach Educational Research Review. Naukowcy przeanalizowali statystycznie kilkadziesiąt innych badań, w których można było sprawdzić, jak zachowania przywódcze korelują z wynikami uczniów.

Choć czasem nie widać tego od razu, choć czasem trudno dostrzec ciąg przyczynowo skutkowy – te działania mają znaczenie. Szczególnie w obszarze nauki przedmiotów ścisłych (r=0.24). Wyniki były tak samo istotne dla uczniów szkół podstawowych i średnich.

Postawy przywódcze

Pośród działań, które miały szczególne znaczenie była dbałość nauczycieli o jakość programu, wprowadzanie nowych metod nauczania i doskonalenie sposobów ewaluacji – zarówno osiągnięć uczniów, jak i metod, które są wykorzystywane w szkole (r=0.21). Drugim bardzo istotnym czynnikiem był postawy promowania rozwoju zawodowego nauczycieli (r=0.19). Udział w szkoleniach, konferencjach, czy internetowych debatach, których celem jest udoskonalanie warsztatu pracy, czy kompetencji miękkich przydatnych w klasie.

Nieco mniej istotnymi, jednak ciągle mającymi wpływ na wyniki uczniów działaniami były: zaangażowanie w tworzenie wspólnej wizji szkoły w zakresie uczenia się uczniów; uczestnictwo w tworzeniu polityki szkoły i podejmowaniu decyzji, promowanie kultury współpracy w szkole oraz poprawa zasięgu i współpracy z rodzinami i społecznością szkolną (r=0.15).

  

Każdy, kto wspomina swoją edukację, pamięta nauczycieli, a nie metody i techniki. Nauczyciel jest sercem systemu edukacyjnego. Cytat Sidney Hook

    

Co w związku z tym?

Nie chcę w tym artykule mówić tego, co nauczyciele powinni, a czego nie powinni robić. Jest zdecydowanie za dużo osób, które próbują głosić takie postulaty, nie mając do tego żadnego prawa. Chciałbym po prostu podziękować za cały dodatkowy wysiłek, jakiego każdy z nas doświadczył od wielu nauczycieli, w czasie całej przeprawy przez kolejne szkoły i upewnić ich w przekonaniu, że ten trud nie poszedł na marne. Mamy na to dowody naukowe!

   

Dziękuję Wam!

W związku z tym, że wyniki były takie same bez względu na poziom szkoły i wiek uczniów, myślę, że z dużym prawdopodobieństwem sukcesu możemy przyjąć, że takie postawy będą równie cenne w nauczaniu akademickim, podyplomowym, czy kształcenia zawodowego, które są bardzo bliskie odbiorcom platformy EPALE. Nie bójmy się walczyć o jakość kształcenia, bo to może być najbardziej efektywny sposób na realizację naszej zawodowej myśli :) Dajcie znać w komentarzach, co robicie w Waszych organizacjach, żeby ten poziom podnosić!

 

Radosław Czahajda – trener, naukowiec, aktywista. Koordynator europejskiej społeczności Trainers' Forum, współfundator inkubatora innowacji społecznych Impossible. Przeprowadził ponad 1500 godzin warsztatów, szkoleń i wystąpień dla trenerów, korporacji i organizacji pozarządowych w kilkunastu krajach Europy. W działalności naukowej szuka odpowiedzi na to, jak organizować najbardziej skuteczne szkolenia, a w trakcie warsztatów i wystąpień konferencyjnych promuje ważne odkrycia naukowe w obszarach edukacji, zasobów ludzkich, przedsiębiorczości i marketingu. Ambasador EPALE.

                                   

Jesteś trenerem, szkoleniowcem? Szukasz inspiracji, sprawdzonych metod i niestandardowych form?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na temat pracy trenera dostępne na polskim EPALE

       

Zobacz także:

Interaktywne szkolenie online? To możliwe!

Co wpływa na zaangażowanie podczas kursów online?

Szkolenia oparte na badaniach - przykłady aktywności

[naukowy insight] Jaki powinien być dobry webinar?

Jak zwiększyć motywację uczestników przed szkoleniem?

7 kroków efektywnej nauki online

8 kluczowych kompetencji na szkoleniu

    

   

Źródła:

Shen, J., Wu, H., Reeves, P., Zheng, Y., Ryan, L., Anderson, D., The association between teacher leadership and student achievement: A meta-analysis, Educational Research Review (2020), doi: https://doi.org/10.1016/j.edurev.2020.100357.

York-Barr,J. & Duke, K. (2004). What do we know about teacher leadership? Findings from two decades of scholarship. Review of Educational Research, 74(3), 255–316.

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn Share on email
Refresh comments Enable auto refresh

Wyświetla 1 - 3 z 3
  • Obrazek użytkownika Barbara Habrych
    Radku, piękny prezent dla wszystkich nauczycieli na zbliżające się ich święto. 
    Mamy naukowe potwierdzenie, że nauczyciel dbając o swój rozwój przyczynia się do sukcesu edukacyjnego swoich uczniów.
    Coveyowski nawyk "ostrzenia piły" po raz kolejny pokazuje swoją moc.
    Dużo pracuję szkoleniowo z nauczycielami, będę im pokazywać te wyniki.
    Szczególnie dyrektorom szkół, którzy w nawale obowiązków kierowniczych mają mniej czasu na prowadzenie zajęć dydaktycznych i czasem bardzo tego żałują. Jak się okazuje ich zadania przywódcze: zaangażowanie w tworzenie wspólnej wizji szkoły; uczestnictwo w tworzeniu polityki szkoły, itp. , także pięknie przekładają się na wyniki uczniów :)

  • Obrazek użytkownika Monika Sulik
    Też myślę, że to wspaniały prezent dla nauczycieli i edukatorów :) 
  • Obrazek użytkownika Ewa DUDA
    Warto tu także wspomnieć o dyrektorach szkół jako przywódcach. Ciekawy artykuł Cruz-Gonzalez, Rodriguez i Segovia przedstawia przegląd badań dotyczących tej tematyki. Prezentowane w nim są wyniki badań jak dyrektorzy szkół poprzez budowanie własnej profesjonalnej tożsamości przywódczej rozumieją swój wpływ na funkcjonowanie szkoły. https://doi.org/10.1177/1741143219896053