Przejdź do treści
Blog
Blog

Przywództwo nauczyciela, a wyniki ucznia – naukowy insight

Czy warto się wychylać? Czy zwiększony trud przynosi jakiekolwiek rezultaty? Często nie znajdziemy odpowiedzi na takie pytania samodzielnie. Z pomocą przychodzi tu nauka, która kilka dni temu podsumowała statystycznie badania dotyczące wpływu zachowań przywódczych nauczycieli na wyniki uczniów. Zapraszam do lektury!

Czy nauczyciel jest dla ucznia tutorem, mentorem, coachem, czy trenerem? Prowadzi go za rękę, idzie za nim, łapiąc go, gdy upada, czy na tych rękach go niesie?

O relacji pomiędzy nauczycielem a uczniem można by pisać i dyskutować dużo, a temat zawsze wywołuje gorące dyskusje, szczególnie w kontekście walki o prawa i obowiązki nauczycieli. Choć jest to niewątpliwie fascynujący i ważny temat, wymaga omówienia objętości książki, a nie artykułu, dlatego tymczasowo pozostawię pytania bez odpowiedzi, z zaproszeniem, żebyście podzielili się przemyśleniami w sekcji komentarzy.

  

90% edukacji to zachęcanie. cytat Anatole France

Przywództwo po godzinach

Ja chciałbym w tym artykule omówić nieco inny aspekt przywództwa nauczycieli, który okazuje się niemniej ważny dla perspektywy ucznia. To zachowanie, które widziałem kiedyś u mojej mamy, spędzającej długie godziny nocne pisząc wniosek w konkursie pozwalającym na zakup nowych akcesoriów do nauki matematyki w jej szkole, a później angażując wszystkie swoje kontakty i znajomości, żeby wygrać nierówną walkę o głosy w mediach społecznościowych w tymże konkursie.

W definicji York-Barr i Duke’a, przywództwo nauczycieli to procesy, w których nauczyciele w pojedynkę, lub zbiorowo wpływają na swoich współpracowników, władze szkoły i pozostałych aktorów na szkolnej scenie, żeby podnieść jakość uczenia i tym samym osiągnięcia uczniów.  Jak wyglądają rezultaty tych prac?

  

Wpływ przywództwa na wyniki

Odpowiedź na to pytanie znajdziemy w meta-analizie badań w tym zakresie, jaką kilka dni temu opublikowano na łamach Educational Research Review. Naukowcy przeanalizowali statystycznie kilkadziesiąt innych badań, w których można było sprawdzić, jak zachowania przywódcze korelują z wynikami uczniów.

Choć czasem nie widać tego od razu, choć czasem trudno dostrzec ciąg przyczynowo skutkowy – te działania mają znaczenie. Szczególnie w obszarze nauki przedmiotów ścisłych (r=0.24). Wyniki były tak samo istotne dla uczniów szkół podstawowych i średnich.

Postawy przywódcze

Pośród działań, które miały szczególne znaczenie była dbałość nauczycieli o jakość programu, wprowadzanie nowych metod nauczania i doskonalenie sposobów ewaluacji – zarówno osiągnięć uczniów, jak i metod, które są wykorzystywane w szkole (r=0.21). Drugim bardzo istotnym czynnikiem był postawy promowania rozwoju zawodowego nauczycieli (r=0.19). Udział w szkoleniach, konferencjach, czy internetowych debatach, których celem jest udoskonalanie warsztatu pracy, czy kompetencji miękkich przydatnych w klasie.

Nieco mniej istotnymi, jednak ciągle mającymi wpływ na wyniki uczniów działaniami były: zaangażowanie w tworzenie wspólnej wizji szkoły w zakresie uczenia się uczniów; uczestnictwo w tworzeniu polityki szkoły i podejmowaniu decyzji, promowanie kultury współpracy w szkole oraz poprawa zasięgu i współpracy z rodzinami i społecznością szkolną (r=0.15).

  

Każdy, kto wspomina swoją edukację, pamięta nauczycieli, a nie metody i techniki. Nauczyciel jest sercem systemu edukacyjnego. Cytat Sidney Hook

    

Co w związku z tym?

Nie chcę w tym artykule mówić tego, co nauczyciele powinni, a czego nie powinni robić. Jest zdecydowanie za dużo osób, które próbują głosić takie postulaty, nie mając do tego żadnego prawa. Chciałbym po prostu podziękować za cały dodatkowy wysiłek, jakiego każdy z nas doświadczył od wielu nauczycieli, w czasie całej przeprawy przez kolejne szkoły i upewnić ich w przekonaniu, że ten trud nie poszedł na marne. Mamy na to dowody naukowe!

   

Dziękuję Wam!

W związku z tym, że wyniki były takie same bez względu na poziom szkoły i wiek uczniów, myślę, że z dużym prawdopodobieństwem sukcesu możemy przyjąć, że takie postawy będą równie cenne w nauczaniu akademickim, podyplomowym, czy kształcenia zawodowego, które są bardzo bliskie odbiorcom platformy EPALE. Nie bójmy się walczyć o jakość kształcenia, bo to może być najbardziej efektywny sposób na realizację naszej zawodowej myśli :) Dajcie znać w komentarzach, co robicie w Waszych organizacjach, żeby ten poziom podnosić!

 

Radosław Czahajda – trener, naukowiec, aktywista. Koordynator europejskiej społeczności Trainers' Forum, współfundator inkubatora innowacji społecznych Impossible. Przeprowadził ponad 1500 godzin warsztatów, szkoleń i wystąpień dla trenerów, korporacji i organizacji pozarządowych w kilkunastu krajach Europy. W działalności naukowej szuka odpowiedzi na to, jak organizować najbardziej skuteczne szkolenia, a w trakcie warsztatów i wystąpień konferencyjnych promuje ważne odkrycia naukowe w obszarach edukacji, zasobów ludzkich, przedsiębiorczości i marketingu. Ambasador EPALE.

                                   

Jesteś trenerem, szkoleniowcem? Szukasz inspiracji, sprawdzonych metod i niestandardowych form?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na temat pracy trenera dostępne na polskim EPALE

       

Zobacz także:

Interaktywne szkolenie online? To możliwe!

Co wpływa na zaangażowanie podczas kursów online?

Szkolenia oparte na badaniach - przykłady aktywności

[naukowy insight] Jaki powinien być dobry webinar?

Jak zwiększyć motywację uczestników przed szkoleniem?

7 kroków efektywnej nauki online

8 kluczowych kompetencji na szkoleniu

    

   

Źródła:

Shen, J., Wu, H., Reeves, P., Zheng, Y., Ryan, L., Anderson, D., The association between teacher leadership and student achievement: A meta-analysis, Educational Research Review (2020), doi: https://doi.org/10.1016/j.edurev.2020.100357.

York-Barr,J. & Duke, K. (2004). What do we know about teacher leadership? Findings from two decades of scholarship. Review of Educational Research, 74(3), 255–316.

Login (3)

Users have already commented on this article

Chcesz zamieścić komentarz? Zaloguj się lub Zarejestruj się.

Want to write a blog post ?

Don't hesitate to do so! Click the link below and start posting a new article!

Najnowsze dyskusje

Dyskusja EPALE: Blended learning w edukacji dorosłych

W czwartek 26 listopada 2020 r., od godz. 10.00 do 16.00, EPALE będzie gospodarzem internetowej dyskusji na temat blended learning w edukacji dorosłych. Dyskusja będzie miała zupełnie nowy format, zaczynając od 30-minutowej transmisji na żywo, której towarzyszyć będzie rozmowa w formie komentarzy na platformie.

Więcej

Dyskusja EPALE: Integracja społeczna starzejącego się społeczeństwa i edukacja międzypokoleniowa

W środę 28 października, od godziny 10.00, EPALE będzie gospodarzem internetowej dyskusji na temat integracji społecznej starzejącego się społeczeństwa i edukacji międzypokoleniowej. Komentarze będą otwarte 19 października, aby uczestnicy mogli się przedstawić i zamieścić swoje uwagi z wyprzedzeniem. Dołącz do dyskusji!

Więcej

Dyskusja EPALE: Zapewnienie edukacji w zakresie podstawowych umiejętności

Podstawowe umiejętności są przekrojowe. Są one istotne nie tylko dla edukacji, ale także dla polityki zatrudnienia, zdrowotnej, społecznej i środowiskowej.  Dyskusja online odbędzie się na tej stronie w dniach 16-17 września w godzinach 10:00-16:00 CET i będzie moderowana przez koordynatorów tematycznych EPALE Gracielę Sbertoli (sekretarza generalnego EBSN) i Tamása Harangozó.

Więcej