EPALE - Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

ok. 4 minut czytania - polub, linkuj, komentuj!

Pamiętacie tę sympatyczną kampanię promującą wolontariat, gdy strongman Pudzian (Mariusz Pudzianowski) wyprowadza na spacer dwa malutkie yorki albo dźwiga siatki z zakupami. Wszystko w konwencji mierzenia się ze sobą, ćwiczeń, jak na siłowni, okraszonych hasłem: „pomaganie wzmacnia” zresztą wyjątkowo trafnym. Pomaganie innym dodaje bowiem sił, daje satysfakcję, wzmacnia poczucie własnej wartości,  a to realnie przekłada się na nasze dobre zdrowie fizyczne. Dlatego tak ważne jest promowanie wolontariatu wśród osób starszych. Seniorzy i seniorki, to pokolenie, które rośnie w siłę i aż żal byłoby nie wykorzystać takiego potencjału jak najdłużej.

Z raportu Komisji Europejskiej na temat wolontariatu w Europie wynika, że w takich krajach jak Niemcy, Austria czy Finlandia zwiększa się odsetek wolontariuszy w wieku powyżej 75 roku życia, co według badaczy świadczy m.in. o coraz dłużej utrzymującym się dobrym stanie zdrowia osób starszych, który umożliwia im wydłużenie aktywności. Można na to patrzeć także w taki sposób, że to właśnie dobry stan zdrowia utrzymuje się dzięki angażowaniu się osób starszych w działania na rzecz innych, a co za tym idzie, poczucie bycia potrzebnym, rozwijania własnych pasji, zainteresowań, nawiązywania relacji itp.  Według raportu ten trend nie dotyczy Polski, gdzie wśród wolontariuszy przeważają ludzie młodzi w wieku 15-30 lat (potwierdzają to badania CBOS „Aktywności i doświadczenia Polaków w 2017”), ale obserwując to, co się dzieje w środowiskach seniorów, aż trudno się z tym zgodzić. W województwie warmińsko-mazurskim, jak grzyby po deszczu wyrastają uniwersytety III wieku, które, choć nie są równoznaczne z działaniami wolontariackimi, to jednak świadczą o dużej aktywności seniorów, a to często ma swoje konsekwencje w postaci wychodzenia seniorów na zewnątrz, poznawania nowych osób, w tym wolontariuszy i wolontariuszek (tych częściej), inspirowanie się innymi ludźmi. Podobnie Rady Seniorów, które obecnie także licznie powstają w całej Polsce. Ich zadaniem jest m.in. reprezentowanie całego środowiska seniorów, a więc m.in. podejmowania działań rzeczniczych czy integracyjnych na rzecz innych seniorów, w tym tych, w trudniejszej sytuacji życiowej, mniej lub w ogóle nieaktywnych. Pewnie nie przekłada się to wprost na wolontariat, rozumiany powszechnie jako angażowanie się działania pomocowe, charytatywne. Niemniej jednak wpisuje się w definicję wolontariatu określanego jako świadome dobrowolne, nieodpłatne działania na rzecz innych. Seniorzy angażują bowiem w te rady nie tylko swój czas, wiedzę, doświadczenie, pracę społeczną, ale często wychodzą poza oczekiwania ustawodawców (zgodnie z ustawą rady seniorów spełniają funkcje: konsultacyjną, doradczą i inicjatywną) i biorą na siebie sprawy organizacyjne, przygotowują konferencje, spotkania integracyjne, wyjazdy, pracują na rzecz potrzebujących itp.

Lokalni i międzynarodowi Aktywni Seniorzy

Federacja FOSa od kilkunastu lat podejmuje działania angażujące seniorów, promując przy tym wolontariat seniorski. Obecnie, oprócz prowadzenia klubu wolontariatu (w ramach którego działają seniorzy i seniorki) realizuje projekt o charakterze międzynarodowym pn. „Local and International Acitve Seniors” („Lokalni i międzynarodowi Aktywni Seniorzy”). Projekt finansowany jest przez Erasmus+ i realizowany wspólnie z partnerami zagranicznymi- organizacjami: Community Action Dacorum z Anglii, Pistes Solidaires z Francji, REPLAY Network z Włoch, Gulbene Municipality Council z Łotwy i Associacao Mais Cidadania z Portugalii.

Wszyscy partnerzy mają za zadanie wypracować programy szkoleń i materiały szkoleniowe dla organizacji pozarządowych i wolontariuszy, które, z jednej strony przygotowują organizacje do pracy z wolontariuszami, z drugiej samych wolontariuszy- seniorów do działań na rzecz innych. Partnerzy po przetestowaniu programów szkoleniowych na sobie, a temu służą spotkania całej międzynarodowej grupy projektowej i wypracowania pewnego modelu edukacji, działają potem na dwóch poziomach: szkolą u siebie w kraju zarówno ngo-sy prowadzące wolontariat seniorski (każdy partner po trzy organizacje) oraz samych wolontariuszy – seniorów (10 osób). W rezultacie przeszkolonych zostanie 60 wolontariuszy (po 10 z każdego kraju) i 18 organizacji pozarządowych (po 3 z każdego kraju), co ma się realnie przełożyć na wzrost aktywności osób starszych w działania wolontariackie i bardziej profesjonalne podejście do wolontariatu seniorskiego wśród organizacji. W tym przypadku,  nieco odwrotnie niż w haśle- pomaganie wzmacnia, wzmocnieniu podlega sposób/ przygotowanie do pomagania- efektem wspólnej pracy i testowania rozwiązań w poszczególnych krajach będzie bowiem także podręcznik dotyczący tego, jak edukować i aktywizować do wolontariatu osoby starsze.

Monika Hausman-Pniewska – trenerka i animatorka, od wielu lat związana z sektorem pozarządowym i edukacją dorosłych, zwłaszcza tą pozaformalną i nieformalną, w działaniu. Jest członkinią zarządu Stowarzyszenia Trenerów Organizacji Pozarządowych STOP. Pracuje w Federacji Organizacji  Socjalnych Województwa Warmińsko-Mazurskiego FOSa w Olsztynie. Ambasadorka EPALE.

Zobacz także:

Chcesz mieć rację czy relację?

Animować z głową

Jak się nauczyć człowieka starszego? Zrozumienie przez docenienie.

Edukacja w konsultacjach

JOBfirma, jako edukacyjne narzędzie inkluzji społecznej