chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

 
 

Blog

Partnerstwo na Rzecz Edukacji Finansowej - nawyki potrzebne od zaraz

30/06/2017
by Daria Sowińska-...
Język: PL

51% Polek i Polaków ocenia swoją wiedzę finansową jako małą lub bardzo małą, tylko 10% Polaków i Polek oszczędza! Polacy powinni zgłębić wiedzę przede wszystkim na temat zarządzania własnymi finansami, kredytów i konsekwencji zadłużeń oraz sposobów oszczędzania - takie dane można znaleźć na stronie Partnerstwa na Rzecz Edukacji Finansowej.

/is/file/piggy-bank-8506071920jpgpiggy-bank-850607_1920.jpg

          

Fot.1 źródło: Pixabay

 

Partnerstwo na Rzecz Edukacji Finansowej (PREF) to nieformalna grupą instytucji, organizacji  pozarządowych oraz firm, mających doświadczenie w prowadzeniu działań w obszarze edukacji finansowej.  O Partnerstwie, jego celach i wyzwaniach rozmawiam z koordynatorką PREF w 2017 r., Ewą Bańkowską, związaną z MFC - Microfinance Centre w Warszawie.

 

Czym jest PREF - Partnerstwo na Rzecz Edukacji Finansowej?

Partnerstwo jest platformą zrzeszającą różne organizacje - pozarządowe, a także firmy zajmujące się edukacją finansową. Wszyscy pracujemy nad edukacją finansową z różnymi grupami - od przedszkolaków po seniorów. Głównym naszym celem jest stworzyć jak największa grupę organizacji i instytucji, która będzie działać na rzecz tworzenia sprzyjającego środowiska dla edukacji finansowej.

Chcemy aby w Polsce każdy miał dostęp do edukacji finansowej, wysokiej jakości i dopasowanej do potrzeb danej  osoby. To jest wizja, która nas łączy.

Wartością dodaną platformy są także działania networkingowe, których efektem są wspólne projekty czy działania fundraisingowe.   

                  

                   Pełną listę członków Partnerstwa na Rzecz Edukacji Finansowej wraz z linkami do stron 

                   internetowych prezentuje poniższa lista:

Centrum Prawa Bankowego i Informacji (www.cpb.pl)

Federacja Banków Żywności (www.bankizywnosci.pl)

Fundacja Centrum Edukacji Obywatelskiej (www.ceo.org.pl)

Fundacja Microfinance Centre (mfc.org.pl)

Fundacja Rozwoju Dzieci (www.frd.org.pl)

Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego (www.frsi.org.pl)

Fundacja Innowacja i Wiedza (www.fiiw.pl)

Fundacja Wspomagania Wsi (www.fww.org.pl)

Stowarzyszenie Centrum Informacji Społecznej (www.bpo.warszawa.pl)

Stowarzyszenie Gazet Lokalnych (www.gazetylokalne.pl)

Warszawski Instytut Bankowości (www.wib.org.pl)

Związek Biur Porad Obywatelskich (www.zbpo.org.pl)

 

- Czy z wiedzą o finansach w Polsce jest aż tak źle? Jak wypadamy na tle innych krajów?

Z analiz różnych materiałów źródłowych, wykonanych przez PREF wynika, że Polacy powinni zgłębić wiedzę przede wszystkim na temat zarządzania własnymi finansami, kredytów i konsekwencji zadłużeń oraz sposobów oszczędzania. Warto budować również świadomość w kwestii zabezpieczenia się na przyszłość (emerytura). Pomimo wzrastającej świadomości finansowej Polacy nadal kierują się emocjami podczas zakupów i tym samym często nadmiernie się zadłużają. Według danych z 2016 r w Polsce jest 2 283 369 osób zadłużonych, które nieterminowo spłacają swoje długi, natomiast łączna kwota zaległych zobowiązań to 47,19 mld zł (średnio ok. 20 000 zł na osobę).

Swój budżet kontrolują częściej rodziny o trudniejszej sytuacji ekonomicznej, używając do tego celu najprostszych narzędzi: kartki, długopisu i kalkulatora. Jeżeli chodzi o zachowania oszczędnościowe, to częściej oszczędzają Polacy w średnim wieku, z wyższym wykształceniem, o dobrej sytuacji materialnej. Pomimo deklaracji, że oszczędzanie jest bardzo ważne, tylko niewielki procent osób faktycznie odkłada pieniądze. Najczęściej oszczędzamy na czarną godzinę, edukację dzieci, zabezpieczenie przyszłości (emerytura). O inwestowaniu myśli niewielu Polaków; są to wciąż głównie osoby dobrze zarabiające, mające doświadczenie i dużą wiedzę na temat finansów i rynków inwestycyjnych.

Warto wspomnieć, że w innych krajach rząd opracowuje narodową strategię edukacji finansowej. Oczywiście strategia nie jest konieczna, ale jest przykładem narzędzia, które pomaga w koordynacji i podnoszeniu jakości działań edukacyjnych.

Kluczowa jest dobra współpraca instytucji publicznych, prywatnych i trzeciego sektora i strategia ogólnopolska w tym pomaga.  

Więcej o finansowym portrecie Polaka można przeczytać w materiale opublikowanym na stronie internetowej: http://edufin.pl/files/PREF_Portret_Finansowy_Polaka.pdf

 

- Jak PREF rozumie edukację finansową?

Na stronie internetowej Partnerstwa mówimy o edukacji finansowej w kilku różnych aspektach.

Po pierwsze jako szerzenie wiedzy, rozwijanie umiejętności i wykształcenie pozytywnych nawyków potrzebnych do umiejętnego zarządzania pieniędzmi, przy uwzględnieniu celów na przyszłość; po drugie jako łączenie elementów edukacji ekonomicznej i krzewienia przedsiębiorczych postaw życiowych - co wiąże się nie tylko z przekazywaniem umiejętności wyboru odpowiednich usług finansowych, ale także z uświadamianiem, dlaczego warto planować swoje finanse.

Ponadto - edukacja finansowa to także większa stabilizacja sytuacji finansowej osób o niskich dochodach, przepustka do dobrego zarządzania posiadanymi środkami finansowymi, odporności na szoki ekonomiczne i trudności finansowe rodziny, oraz długoterminowe planowanie. Jednym z elementów jest umiejętność korzystania z produktów finansowych przez dorosłych i młodzież.

 

- Kto zajmuje się w Polsce edukacją finansową? Kogo i czego trzeba nauczyć w obszarze edukacji finansowej?

Edukacja finansowa powinna być dostępna dla osób w każdym wieku, począwszy od przedszkoli, szkół, poprzez osoby dorosłe i seniorów. Rzecz jasna, czego innego uczymy małe dzieci a czego innego studentów. W przedszkolu możemy rozmawiać o tym, czym jest pieniądz a studentom przedstawiamy, jak zarządzać przychodami. Wiadomo też, że seniorów nie będziemy uczyć jak oszczędzać na emeryturę.

Edukacja finansowa jest włączona w podstawę programową w szkołach (chcielibyśmy, aby tych zagadnień było więcej i aby były realizowane bardziej profesjonalnie), ponadto odbywa się poprzez media (telewizje, gazety, media społecznościowe, blogi), działania edukacyjne i szkoleniowe różnych instytucji i organizacji.

Przykłady popularnych blogów związanych z edukacją ekonomiczną:

http://samcik.blox.pl/html

http://jakoszczedzacpieniadze.pl/

Swoje odrębne programy edukacyjne mają instytucje finansowe np. Ministerstwo Finansów czy Komisja Nadzoru Finansowego, banki poprzez fundacje korporacyjne czy firmy w ramach społecznej odpowiedzialności biznesu. Najczęściej jednak są to działania skierowane do dzieci i młodzieży, to w ogóle grupa najbardziej wdzięczna i ulubiona przez prowadzących edukację.

Projekty edukacji finansowej prowadzą także organizacje pozarządowe, współpracując ze szkołami i przedszkolami, szkoląc nauczycieli, organizując warsztaty dla seniorów, beneficjentów OPS, Klubów Rodziców, itd. itp.

Mamy na rynku wielu graczy, ale wiele działań odbywa sie wyłącznie z doskoku, bez długofalowych planów bądź jest ograniczona ramami projektów. Wyróżniającym się, także poza Polską, źródłem długofalowego finansowania inicjatyw edukacji finansowej jest Narodowy Bank Polski.

Edukacja finansowa nie jest ciągła, nie ma jej standardów, nie jest badana na poziomie ogólnym jej jakość ani potrzeby.

PREF opracowało Katalog kompetencji odbiorców edukacji finansowej dopasowany do wieku i sytuacji materialnej, dostępny tutaj:

http://edufin.pl/files/katalog_kompetencje_finansowe_A.PDF

oraz standardy pracy edukatora edukacji finansowej

http://edufin.pl/files/PREF_standardy_24mar_km.pdf

 

Rzecz jasna trudno wyobrazić sobie jeden wielki projekt edukacyjny obejmujący wszystkie grupy i całą Polskę, jednak, co właśnie robi Partnerstwo,  można pomóc w kontaktach pomiędzy zaangażowanymi graczami, zebrać materiały, pomysły, zaproponować pewne standardy.

W edukacji finansowej osób dorosłych ważne jest nie tyle nabycie wiedzy, co jej praktyczne zastosowanie. Niestety, tak często stosowane wykłady, materiały, spotkania mają bardzo niska efektywność. Kluczowa jest interaktywność, budowanie na doświadczeniu, użyteczność przekazywanych treści.

Edukacja finansowa osób dorosłych to uczenie o oszczędzaniu, racjonalnym gospodarowaniu pieniędzmi, pożyczaniu i inwestowaniu. Pomaga proponowanie prostych, gotowych do codziennego zastosowania zasad, na przykład odkładania 10% zarobków czy chodzenie na zakupy z listą tego, co potrzebne. Uczestnicy szkoleń chętnie dzielą się doświadczeniami, podpowiadają sobie nawzajem, na przykład jak zwalczać tzw. złodziejów pieniędzy. To drobne, nieplanowane a czasem niepotrzebne wydatki - na kawę w drodze do pracy, papierosy.  W trakcie szkoleń czy warsztatów okazuje się, że każda osoba może podać innym podpowiedzi, jak można zaoszczędzić, a z drugiej strony - każda osoba uczestnicząca może wziąć coś dla siebie.

Sprawdza się podejście tzw. ekonomii behawioralnej, która bierze pod uwagę, że ludzie nie zawsze postępują racjonalnie i potrzebują ustalić proste zasady zarządzania finansami, których się będą trzymać.

Wiele organizacji ma materiały, gotowe scenariusze, dotyczące edukacji finansowej. PREF chce stworzyć taką mapę materiałów edukacyjnych, aby więcej osób mogło prowadzić zajęcia tego typu dla swoich podopiecznych.

 

Jakie są najważniejsze wyzwania edukacji finansowej?

Tak, jak wspominałam, w zakresie edukacji finansowej w Polsce brakuje koordynacji działań, strategii dostarczania edukacji dla różnych grup, występuje duże zróżnicowanie jakości edukacji, brak standardów. Do niektórych grup edukacja finansowa po prostu nie dociera lub jest szczątkowa.

Trzeba też wziąć pod uwagę, że szkolenia z zakresu edukacji finansowej nie są szczególnie poszukiwane i oblegane. Często też kwestie związane z finansami są tematem tabu.

Cele Partnerstwa na Rzecz Edukacji Finansowej przedstawione w naszej strategii działania to:

  • zwiększenie powszechnej świadomości znaczenia edukacji finansowej jako podstawowej i niezbędnej kompetencji obywatela;
  • zwiększenie liczby i jakość programów edukacyjnych dla dzieci, młodzieży i dorosłych, w tym szczególnie dla grup zagrożonych wykluczeniem społecznym, ekonomicznym, w tym osób o niskich dochodach;
  • doprowadzenie do koordynacji działań różnych podmiotów związanych z edukacją
    finansową, w tym sektora publicznego, prywatnego i pozarządowego.

Zakładamy, że jednym z efektów pracy PREF będzie stworzenie międzysektorowej grupy roboczej, a docelowo wypracowanie narodowej strategii edukacji finansowej.

 

- Jak można włączyć się w działania Partnerstwa?

Członkiem Partnerstwa może zostać organizacja, instytucja, fima lub osoba fizyczna, posiadająca udokumentowane doświadczenie w prowadzeniu regularnych działań z zakresu edukacji finansowej w okresie ostatnich dwóch lat (z pominięciem działań mających na celu jedynie promocję własnej marki lub produktów), popierająca wizję i misję PREF oraz wyrażająca gotowość do współpracy, m.in. uczestnicząc regularnie w spotkaniach PREF, przestrzegająca standardów edukacji finansowej określonych przez PREF.

PREF jest też otwarty na współpracę ze wszystkimi podmiotami związanymi z edukacją finansową. Zapraszamy na nasze spotkania i do odwiedzenia strony internetowej:

http://edufin.pl/index.php/partnerstwo-na-rzecz-edukacji-finansowej

Chcemy być pierwszym źródłem informacji dla osób, które zaczynają działania w zakresie edukacji finansowej. Na naszej stronie, poza informacjami na temat Partnerstwa znajduje się także wybór materiałów związanych z edukacją finansową.

 

=====================================================================

Najbliższe spotkanie w ramach PREF odbędzie się 4 lipca 2017 r. w Warszawie przy ul. Wareckiej 4/6 i będzie poświęcone edukacji finansowej osób o niskich dochodach.

Udział w spotkaniu jest bezpłatny, wymagana rejestracja poprzez formularz: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc4YDV3CjQoJXx53bwuGpgqihgWdqJn...

Program spotkania:

9:45 - 10:00 REJESTRACJA UCZESTNIKÓW I POWITALNA KAWA

10:00 – 10:20 ROZPOCZĘCIE SPOTKANIA

  • Przywitanie gości
  • Cele spotkania i agenda
  • Przedstawienie się uczestników spotkania

Prowadzi: Fundacja Innowacja i Wiedza

 10.20- 10.30 DZIAŁANIA PARTNERSTWA NA RZECZ EDUKACJI FINANSOWEJ W 2017

Kim jesteśmy i jakie mamy plany na najbliższy rok? – przedstawienie PREF i działań w 2017 roku Prowadzi: Microfinance Centre

10:30 - 12:30 DOBRE PRAKTYKI W PRACY Z OSOBAMI O NISKICH DOCHODACH KRÓTKIE PREZENTACJE ZAPROSZONYCH ORGANIZACJI

  • ZWIĄZEK BIUR PORAD OBYWATELSKICH– „Każdy klient jest inny”
  • STOWARZYSZENIE POMOCY I INTERWENCJI SPOŁECZNEJ – „Samotne mamy na drodze do niezależności”
  • OŚRODEK POMOCY SPOŁECZNEJ DZIELNICY BEMOWO, MAŁGORZATA ŁAGOWSKA – „Osoby bezdomne i korzystające z instytucji pomocowych” Dyskusja Prowadzi: Fundacja Innowacja i Wiedza

 

12:30 – 12.45 ZAPRASZAMY NA KAWĘ I PRZEKĄSKI

12:45 - 13:30 PRZEGLĄD NARZĘDZI DO PRACY Z OSOBAMI O NISKICH DOCHODACH

Uczestnicy spotkania zaprezentują swoje narzędzia wykorzystywane w codziennej pracy z beneficjentami. Podczas dyskusji będziemy starali się dopasować narzędzia do poszczególnych grup odbiorców bazując na tych, które są dostępne oraz włączając je do mapy narzędzi tworzonej przez PREF. Będzie też okazja do zaproponowania nowych pomysłów na narzędzia, metody i formy pracy z osobami o niskich dochodach.

Prowadzi: Fundacja Wspomagania Wsi

 13:30 - 14:15 PRZERWA NA DOŁADOWANIE BATERII – LUNCH

14:15 - 16:00 PRZEGLĄD PRACY GRUP ROBOCZYCH PREF

  • Mapa narzędzi edukacyjnych: FWW i WIB
  • Postęp prac nad tworzeniem portalu PREF – Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego Standardy programów edukacji finansowej – Microfinance Centre
  • Przygotowanie do seminarium - FIIW

 

Kontakt: Organizator spotkania: Magdalena Hojnor, magda.hojnor(at)fiiw.pl, tel. 22 225 25 48 Koordynator PREF 2017: Ewa Bańkowska ewa[at]mfc.org.pl, tel. 22 622 34 65 wew. 210

======================================================================

Wydarzenie jest dofinansowane ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich oraz ze środków z Samorządu Województwa Mazowieckiego

Daria Sowińska-Milewska - z wykształcenia nauczycielka polskiego (w stanie uśpienia), od początku pracy zawodowej związana z edukacją dorosłych i organizacjami pozarządowymi, prezeska Stowarzyszenia Trenerów Organizacji Pozarządowych. Ambasadorka EPALE.

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Wyświetla 1 - 3 z 3
  • Obrazek użytkownika Dorota Szczepan-Jakubowska

    „51 % Polek i Polaków ocenia swoją wiedzę finansową jako małą lub bardzo małą, tylko 10 % Polaków i Polek oszczędza!” W tej kwestii statystyki nas nie oszczędzają. Przede wszystkim nie wiemy, jak gospodarować pieniędzmi, jak je inwestować. Nadal nie rozumiemy umów bankowych i ubezpieczeniowych, nawet wykształceni ludzie. Dręczy mnie pytanie: jaką naukę wyciągnęli nasi partnerzy w drodze do rozwoju finansowego czyli bankierzy z kryzysu finansowego? Czy nie potrzebują bardziej świadomych partnerów, aby wzmocnić samokontrolę? Inna sprawa to zwykłe oszustwa i nasza na nie podatność. Często słyszymy w formie sensacji informacje o próbach naciągnięcia lub oszukania seniorów i nie tylko. Winni jesteśmy często sobie sami: nie mamy nawyku kontrolowania naszych finansów. Sposobów  żerowania na naszej naiwności, nieuwadze czy roztargnieniu jest wiele. Wspieranie Polaków w rozwijaniu przydatnych nawyków finansowych jest z niezbędne, a zarazem rewolucyjne pomaga i ułatwia życie ludziom w każdym wieku. Dlatego tak cieszy popularność blogów typu Jak oszczędzać pieniądze. Rozmowy o pieniądzach i oszczędzaniu zaczynają wchodzić do popkultury.”

     

     

  • Obrazek użytkownika Monika Gromadzka

    Tak się składa, że akurat uczestniczyłam w części wspomnianego przez Panią Ewę programu (tylko części, bo potem zawirowania życiowe uniemożliwiły ukończenie kursu) i szczerze powiem, to była bardzo dobra inwestycja. Zmieniłam podejście do "wartości" pieniądza, ale też do "wartości" własnej pracy. Teraz informacji ułatwiających mi zarządzanie moimi finansami poszukuję zazwyczaj na blogach.  Cały czas jednak uważam i wszystko analizuję, bo zdaję sobie sprawę, że często i na blogu może być coś, co zostało odpowiednio opłacone. Dlatego niezmiernie się cieszę, że powstają inicjatywy typu PREF. Edukacja finansowa powinna być dostępna na każdym etapie kształcenia, aby w dorosłość wchodził człowiek, który w pewnym stopniu będzie już świadomy mechanizmów rynkowych.

  • Obrazek użytkownika Ewa Nowak-Koprowicz

    Przyłączając się do postulatów Autorki zachęcam do lektury wywiadu z Izabelą Kaźmierczak oraz Ewą Tyralik o realizowanym przez nie programie rozwojowym dla kobiet zatytułowanym "Jestem bogata". Warto sięgnąć do tej rozmowy, zwłaszcza że wiele w niej refleksji na temat podejścia Polek i Polaków do pieniędzy, ich postrzegania oraz postrzegania ludzi pieniądze posiadających. Jak wskazują w rozmowie Kaźmierczak i Tyralik: "ludzie boją się nie tylko ubóstwa, obawiają się również bogactwa." Wywiad dla Wysokich Obcasów przeprowadziła Monika Stelmach (8.10.2016): http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,53664,20797983,jestem-bogat...