chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

 
 

Blog

O jakości edukacji pozaformalnej. Czym jest ZSK i ECVET – część 2

19/03/2018
by Agata Poczmańska
Język: PL

Jak wspierana jest wysoka jakość kwalifikacji rynkowych? 

Jakość kwalifikacji w ZSK jest rozpatrywana w dwóch kontekstach: po pierwsze, treści opisu kwalifikacji i sposobu, w jaki została ona wypracowywana; po drugie walidacji, a dokładniej sposobu jej przeprowadzenia. Aspekty te wyjaśnia poniższy schemat.

Schemat 1. Jakość kwalifikacji w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji 

/pl/file/jakosc-kwalifikacjiJakość kwalifikacji

Źródło: Mała encyklopedia Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji, IBE, Warszawa 2017, s. 22.

Transparentność na rzecz jakości

Zapewnianiu jakości kwalifikacji w ZSK sprzyja także transparentność, która niewątpliwie leży u podstaw ZSK (wynika też z założeń systemu ECVET, co wyjaśniamy poniżej). Transparentność ta ma dwa wymiary: pojedynczych kwalifikacji i całego systemu.

->Transparentność całego systemu

Opisy wszystkich kwalifikacji oraz informacje o instytucjach nadających te kwalifikacjesą powszechnie dostępne on-line w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji (ZRK).[1]Ten aspekt jest niezmiernie istotny z punktu widzenia koncepcji akumulowania i przenoszenia osiągnięć, czyli systemu ECVET. Dlaczego? Ponieważ tylko wtedy, gdy dysponujemy wiedzą o dostępnych na rynku kwalifikacjach i ich składowych (zestawach efektów uczenia się), możemy świadomie budować nasze „portfolio” kwalifikacji. Dodatkowo, dostęp do informacji o wymaganiach dotyczących walidacji dla poszczególnych kwalifikacji, ułatwia nam weryfikację, czy dysponujemy odpowiednią wiedzą, umiejętnościami i kompetencjami społecznymi, aby uzyskać daną kwalifikację, a jeśli nie, to czego nam jeszcze brakuje.

-> Transparentność pojedynczych kwalifikacji

Kwalifikacje w ZSK są opisane przy pomocy efektów uczenia się uporządkowanych w zestawy, które w sposób przejrzysty pokazują, co potrafi osoba posiadająca daną kwalifikację, a tym samym, czego trzeba się nauczyć, żeby daną kwalifikację uzyskać. To zwraca uwagę na dwa aspekty transparentności poszczególnych kwalifikacji:

  • Każda kwalifikacja opisana jest w klarowny sposób przy użyciu języka efektów uczenia się.

Efekty uczenia się muszą być formułowane w sposób mierzalny, umożliwiający sprawdzenie, czy dany efekt został osiągnięty, a także w sposób zrozumiały i jednoznaczny, co ma zapobiegać różnemu interpretowaniu wymagań określonych dla danej kwalifikacji – dzięki temu wyniki walidacji przebiegających w różnych instytucjach powinny być porównywalne.

  • Każda kwalifikacja opisana jest według tego samego schematu, tj. przy użyciu tych samych kategorii informacji o kwalifikacji.

M.in. nazwa kwalifikacji, wyodrębnione zestawy efektów uczenia się, możliwości wykorzystania kwalifikacji, orientacyjny nakład pracy niezbędny do uzyskania kwalifikacji.

W strukturze opisu kwalifikacji istotne jest pogrupowanie efektów uczenia się w spójne zestawy, których etapowe potwierdzanie jest dopuszczalne.

Umożliwienie uzyskiwania zestawów pojedynczo jest kluczowym elementem uelastyczniania ścieżek uczenia się, które są postulowane w ramach systemu ECVET - jego podstawą jest elastyczne uzyskiwanie kwalifikacji. Czemu jest to aż tak istotne?

Po pierwsze chodzi o to, aby zdobycie potrzebnych na rynku pracy kompetencji było możliwe jak najszybciej – jeśli kluczowe są tylko niektóre kompetencje zawarte w konkretnym zestawie, możliwe jest skupienie się właśnie na nic, bez konieczności uzyskiwania jednocześnie całej kwalifikacji (co byłoby bardziej czasochłonne i najczęściej bardziej kosztowne).  

Po drugie, proces uczenia się i zdobywania kwalifikacji staje się dzięki temu zindywidualizowany – oferta edukacyjna dostosowuje się do bieżących potrzeb danej osoby.  

Po trzecie, umożliwia to uelastycznienie procesu zdobywania kwalifikacji. Dziś możemy potwierdzić jeden zestaw, a za jakiś czas kolejny – taka potrzeba może wynikać nie tylko z konieczności dostosowania się do potrzeb pracodawców, ale też sytuacji życiowej osoby, która chce się uczyć i rozwijać będąc osobą dorosłą.

/pl/file/kwalifikacjaKwalifikacja

Jakie korzyści płyną z ZSK dla podmiotów edukacyjnych i instytucji certyfikujących?

Zakłada się, że funkcjonowanie ZSK w Polsce przyniesie wiele korzyści różnym grupom. Najbardziej oczywistymi beneficjentami systemu wydają się być osoby uczące się oraz pracodawcy. Jest jednak jeszcze jedna grupa, która z pewnością skorzysta na istnieniu i skali stosowania ZSK (w tym wypełnianiu systemu coraz większą liczbą kwalifikacji rynkowych). Są to podmioty, które na co dzień zajmują się kształceniem osób dorosłych, potwierdzaniem uzyskanych przez nich efektów uczenia się oraz wydawaniem dokumentów to potwierdzających (np. certyfikatów). Są to m.in. firmy szkoleniowe, instytucje przeprowadzające specjalistyczne egzaminy, organizacje prowadzące certyfikację w danej branży. Jakie możliwości daje takim podmiotom ZSK?

Po pierwsze, podmioty te mogą opracowywać programy kształcenia (szkolenia, kursu itp.) w oparciu o klarownie określone efekty uczenia się. Lista efektów uczenia się wymaganych do uzyskania danej kwalifikacji znajduje się w tzw. opisie kwalifikacji. Co istotne, opisy wszystkich kwalifikacji rynkowych są publicznie dostępne we wspominanym już rejestrze kwalifikacji. Efekty uczenia się określone dla danej kwalifikacji mogą więc stanowić punkt wyjścia do opracowania programu kształcenia. Niewątpliwie ułatwia i uwiarygadnia to pracę podmiotów edukacyjnych.

Po drugie, ustawa o ZSK daje podmiotom prywatnym możliwość zgłaszania własnych propozycji kwalifikacji rynkowych. Zgodnie z ustawą, wniosek o włączenie kwalifikacji do ZSK może złożyć każdy „podmiot prowadzący zorganizowaną działalność w obszarze gospodarki, rynku pracy, edukacji lub szkoleń” (art. 14, ust. 1). Daje im to realną możliwość kształtowania systemu, a przez to współtworzenia go w sposób adekwatny do potrzeb rynku pracy (dla każdej zgłaszanej kwalifikacji jest wykazywane zapotrzebowanie, a w drodze konsultacji, stwierdzane jest, czy specjaliści z danej branży popierają włączenie kwalifikacji w proponowanym kształcie). Miano instytucji, która zgłosiła kwalifikację i zainicjowała jej funkcjonowanie w systemie może stawiać taki podmiot na pozycji eksperckiej.

Po trzecie, firmy prywatne mogą ubiegać się o uzyskanie uprawnień instytucji certyfikujących dla kwalifikacji włączanych do ZSK. Nadawanie kwalifikacji, która przeszła niełatwą procedurę i objęta jest zewnętrznym systemem zapewniania jakości, może mieć pozytywny wydźwięk marketingowy i zwiększyć atrakcyjność oferty firmy.

Zapewnienie wysokiej jakości oferty edukacyjnej dla rozwoju osób dorosłych poprzez uczenie się nie jest zadaniem łatwym. Jednak rozwiązania i narzędzia wprowadzone w wyniku  wdrożenia Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji w Polsce zdecydowanie to ułatwiają. Bardzo istotne jest, że procedury i zasady wynikające z funkcjonowania ZSK są ściśle powiązane z systemem ECVET. Dzięki temu można liczyć na uelastycznienie ścieżek uczenia się.

[1] Zintegrowany Rejestr Kwalifikacji: https://rejestr.kwalifikacje.gov.pl

Zobacz także:

O jakości edukacji pozaformalnej. Czym jest ZSK i ECVET – część 1

Interesujesz się walidacją lub zintegrowanym systemem kwalifikacji?
A może szukasz możliwości podniesienia swoich kwalifikacji?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na ten temat opublikowane na polskim EPALE!

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn