chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE - Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

Blog

Metodologia Feuersteina w szkołach drugiej szansy – przykłady dobrych praktyk

17/11/2020
przez Ewa DUDA
Język: PL

ok. 6 minut czytania - polub, linkuj, komentuj!


W ramach kontynuacji prezentacji przykładów dobrych praktyk w szkołach drugiej szansy w niniejszym artykule przedstawię, jak metodologia nauczania może wpłynąć na sukces edukacyjny uczących się dorosłych.

          

Każdy, kto zetknął się ze szkołą drugiej szansy (w Polsce to najczęściej Centra Kształcenia Ustawicznego dla Dorosłych) potrafi dostrzec, jak trudnym wyzwaniem dla nauczycieli jest praca w tym zróżnicowanym środowisku. Jak nauczyć polskiego, matematyki czy fizyki, jak wydaje się, że duża część słuchaczy nie próbuje myśleć? Jednym z pomysłów przyświecających kadrze pedagogicznej, jak podołać temu wyzwaniu, jest implementacja innowacyjnych metod nauczania czy stosowanie nietypowych podejść pedagogicznych, które mogą zmienić sposób funkcjonowania słuchaczy w szkole. Przykładem jest zastosowanie metodologii Feuersteina, opracowanej pierwotnie z myślą o osobach wolno uczących się, jak również jako strategia nauki na niskich poziomach zaawansowania. Metoda ta została stworzona w Izraelu przez pracowników Instytutu Feuersteina, kierowanych przez psychologa dr. Reuvena Feuersteina. Jest ona unikalną techniką edukacyjną, mającą na celu zwiększenie zdolności uczenia się korzystających z niej osób, a przez to zwiększenia ich zdolności poznawczych i funkcjonalnych [1], czyli metoda uczenia sposobów uczenia się.

  

Photo by Brett Jordan on Unsplash

    

Zgodnie z teorią Strukturalnej Modyfikowalności Poznawczej R. Feuersteina nie można z góry określić, jakie są ograniczenia danego słuchacza w jego możliwościach uczenia się. Każdy z nas „jest modyfikowalny”, bowiem jesteśmy otwarci na nieustające interakcje z otaczającym nas środowiskiem i przez całe życie podatni na znaczące zmiany struktur poznawczych. Do struktur tych należą między innymi: regulowanie uwagi, systematyczne poszukiwanie, precyzyjne postrzeganie, przyswajanie słownictwa do precyzyjnego nazywania obiektów, ich położenia oraz cech charakterystycznych, integracja informacji, definiowanie problemu, spontaniczne porównywanie, stawianie hipotez i planowanie, rozpoznawanie podobieństw i różnic. Nauczyciele mają wpływ na znaczącą modyfikację funkcji poznawczych poszczególnych słuchaczy poprzez pośredniczącą interwencję w uczenie się. Zmiana strukturalna / stworzenie nowych struktur poznawczych to coś więcej niż tylko wzrost treści, wiedzy czy nabytych umiejętności [2].

            

Budowanie struktur poznawczych wyższego rzędu odbywa się dzięki doświadczaniu upośrednianego uczenia się (Mediated Learning Experience, MLE), różniącego się zasadniczo od uczenia poprzez stymulację lub dawanie bezpośrednich instrukcji [3]. Nauczyciel, pełniący rolę mediatora, dostosowuje bodźce pochodzące ze środowiska edukacyjnego, wybierając odpowiednie, zwiększając bądź zmniejszając ich siłę, kontrolując kolejność. Nauczyciel staje się aktywnym uczestnikiem zachodzącej interakcji bodziec-słuchacz-reakcja, działając w ramach pośredniej interwencji, przekazując bodźce w szczególny sposób. Jest gotowy do inicjowania sytuacji edukacyjnej i sprawnego reagowania na niewłaściwy jej przebieg, motywuje słuchaczy, potrafi wykorzystać informację (nie tylko werbalną) przekazywaną przez słuchacza, dostosowuje swoje działania do aktualnych potrzeb i sprawności uczącego się, podtrzymuje aktywność uczestnika zajęć. W centrum uwagi stawia zachodzące procesy, prowadzące do nabywania wiedzy, umiejętności i kompetencji. Co więcej, w metodzie doświadczania upośrednianego uczenia się istotną rolę pełni transmisja kulturowa. Rozumienie rzeczywistości przez pryzmat kulturowo-społeczny, budowanie środowiska uczenia się opartego na wartościach dziedzictwa kulturowego, wspomaga szybszy rozwój struktur poznawczych słuchaczy.

         

Kolejnym założeniem metody doświadczania upośrednianego uczenia się jest wykorzystywanie emocji w trakcie uczenia się. Skuteczność podejmowanej interwencji opiera się na jednoczesnemu łączeniu nastawienia na rozwój procesów intelektualnych i procesów emocjonalnych. Wykonywane ćwiczenia powinny być istotne z osobistego punktu widzenia, aby słuchacze wykonywali je z zaangażowaniem, nie mogą być tylko sztucznymi zadaniami z podręcznika.

        

Zgodnie z teorią Feuersteina celem uczenia się nie powinno być nabywanie wiadomości, lecz umiejętność radzenia sobie w sytuacji edukacyjnej, umiejętność dostrzeżenia problemu i znalezienia sposobu na jego rozwiązanie. Budowanie struktur poznawczych, które są niezbędne do satysfakcjonującego funkcjonowania w życiu nie kończy się z chwilą opuszczenia murów szkolnych. Nauczyciel jest osobą wspierającą proces uczenia się, inicjującą, kierunkującą i wzmacniającą zaangażowanie, a nie wykładowcą relacjonującym zawartość podstawy programowej. Ta zmiana postrzegania sposobu kształcenia w szkołach dla dorosłych nie jest łatwa, ale jak pokazuje doświadczenie praktyków - satysfakcjonująca.

       


dr inż. Ewa Duda – matematyk, wykładowca akademicki. Pracownik Katedry Społecznych Podstaw Rozwoju Oświaty Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie. Wieloletni nauczyciel i koordynator projektów unijnych w Centrum Kształcenia Ustawicznego. Ambasadorka EPALE.
                 

Zobacz także:
Skuteczne zapamiętywanie: koncepcja skryptów poznawczych

Rekrutacja na studia w czasie korona-wirusa

Nowoczesne technologie informacyjno-komunikacyjne w edukacji: przydatne narzędzia dla nauczycieli

Gdy szkolna klasa staje się kawiarnią: tak też można (się) uczyć. Metoda World Café

Jak motywować do nauki, czyli kilka słów o sztuce w szkole dla dorosłych


         
Bibliografia:

[1] http://www.feuerstein-dynamic-assessment.com/feuerstein-institute/the-method/ dostęp z dn. 16/11/2020.

[2] Lebeer, J. (2016). Significance of the Feuerstein approach in neurocognitive rehabilitation. NeuroRehabilitation, 39(1), 19–35. doi:10.3233/nre-161335.

[3] Feuerstein, R., Feuerstein, R. S., Falik, L.H., & Rand, Y. (2006). Creating and Enhancing Cognitive Modifiability: The Feuerstein Instrumental Enrichment Program. Jerusalem: International Centre for the Enhancement of Learning Potential.

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn Share on email
Refresh comments Enable auto refresh

Wyświetla 1 - 1 z 1
  • Obrazek użytkownika Maria Immacolata Giannuzzi
     Metodo eccezionale, dovrebbe essere diffuso e utilizzato in tutte le scuole. Lo utilizzo con giovani e adulti da anni.