chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

 
 

Blog

Językowe ABC, czyli poziomy kompetencji

23/08/2019
przez Paweł Nowak
Język: PL

Jakiś czas temu pisałem o tym, że nie warto fetyszyzować pojęcia „native speakera”. Chodzi w skrócie o to, że można się językiem posługiwać w sposób w pełni płynny i komunikatywny, oraz, co najważniejsze, skuteczny (np. w pracy, w sytuacjach społecznych itp.) nigdy nie osiągając poziomu rodzimego użytkownika. W dzisiejszym świecie intensywnej migracji można znaleźć wielu ludzi sukcesu, którzy mieszkają poza krajem swojego urodzenia i są właśnie w takiej sytuacji. Przywiązywanie nadmiernej wagi do tego, żeby „mówić jak Anglik” albo „nauczyć się niemieckiego perfekt” może zniechęcać i odstraszać od nauki, zwłaszcza dorosłych, którzy często słyszą, że czego by nie robili, i tak jest już za późno na rozpoczynanie nauki.

Nie znaczy to jednak, że nie powinniśmy dążyć do podnoszenia swoich kompetencji językowych – wręcz przeciwnie! A żeby to robić z głową, dobrze mieć świadomość drogi, jaka stoi przed nami, kiedy rozpoczynamy przygodę z nauką języka. Innymi słowy, dobrze jest rozumieć terminy, jakie stosuje się na określenie różnych poziomów kompetencji językowej.

Oczywiście może nam się wydawać, że określenia takie jak „początkujący” czy „średniozaawansowany” są dosyć oczywiste, ale czy na pewno tak jest? Co ważniejsze, specjaliści od edukacji językowej używają tych terminów w sposób dość precyzyjny. Warto się z tym podejściem zaznajomić. A robiąc to, niemal na pewno zapoznamy się też z „językowym ABC”, czyli skalą CEFR – najbardziej obecnie rozpowszechnionym systemem oceny poziomu językowego.

/en/file/american-12096051280jpgamerican-1209605_1280.jpg

CEFR to Common European Framework of Reference for Languages, czyli Europejski System Opisu Kształcenia Językowego, opracowany i przyjęty przez Radę Europy. Wyróżnia o trzy zasadnicze poziomy (A, B i C), z których każdy podzielony jest na dwa podpoziomy oznaczone cyferkami 1 i 2. Innymi słowy, jest to skala od A1 do C2 (dokładniej rzecz biorąc, A1, A2, B1, B2, C1, C2).

Cechą charakterystyczną skali CEFR jest to, że przynależność do danego poziomu definiuje się nie poprzez wynik uzyskany w jakimś teście gramatycznym, liczbę znanych słów czy czas spędzony na nauce języka (chociaż oczywiście te czynniki są w jakiś sposób skorelowane z poziomem). Podstawą skali CEFR są tak zwane deskryptory, czyli zdania opisujące, co osoba na danym poziomie umie zrobić.

Aby to zrozumieć, przyjrzyjmy się wszystkim poziomom po kolei.

Na pierwszy ogień poziom A, czyli „użytkownik początkujący”.

A0. Zaraz, coś tu się nie zgadza – przecież nie wspominaliśmy wcześniej o A0? Nie bez powodu, A0 nie jest oficjalnie częścią skali CEFR – jest to nieoficjalne określenie używane przez edukatorów językowych na określenie uczniów/kursantów, którzy są całkowicie początkujący, nigdy nie uczyli się danego języka. Nie ma więc problemu z deskryptorami – takie osoby nic jeszcze nie umieją!

A1. Osoba na tym poziomie zna podstawowe zwroty dotyczące życia codziennego i potrafi formułować pytania na ten temat. Potrafi uczestniczyć w rozmowie, pod warunkiem, że rozmówca mówi wolno, wyraźnie i jest gotowy do niesienia pomocy.

A2. Osoba na tym poziomie potrafi porozumiewać się w prostych i rutynowych sytuacjach komunikacyjnych w zakresie tematów znanych i typowych. Potrafi w prosty sposób mówić o sobie, swoim otoczeniu oraz swoich potrzebach.

Poziom B to „użytkownik średniozaawansowany” lub „samodzielny”.

B1. Osoba na tym poziomie potrafi poradzić sobie z większością sytuacji komunikacyjnych, które mogą mieć miejsce podczas podróży do regionu, w którym w danym języku się mówi. Potrafi tworzyć proste i spójne wypowiedzi na interesujące ją tematy. Rozumie główne wątki przekazu dotyczące znanych jej spraw.

B2. Osoba na tym poziomie rozumie główne wątki przekazu w złożonych tekstach na tematy konkretne i abstrakcyjne. Potrafi rozmawiać swobodnie z rodzimym użytkownikiem języka. Potrafi wypowiadać się w przejrzysty sposób w szerokim zakresie tematów.

Popularny certyfikat Cambridge First Certificate in English (FCE) nazywa się teraz B2 First i potwierdza znajomość języka angielskiego właśnie na tym poziomie.

I wreszcie poziom C, czyli „użytkownik zaawansowany”.

C1. Osoba na tym poziomie rozumie szeroki zakres trudnych, złożonych tekstów, w tym znaczenia ukryte i wyrażone pośrednio. Potrafi wypowiadać się płynnie i spontanicznie w kontaktach społecznych i zawodowych. Potrafi formułować jasne, szczegółowe i dobrze skomponowane wypowiedzi.

C2. Osoba na tym poziomie może zrozumieć praktycznie wszystko, co usłyszy lub przeczyta, także w niestandardowych odmianach języka. Potrafi wyrażać się płynnie, spontanicznie i precyzyjnie, subtelnie różnicując odcienie znaczeniowe.

Certyfikaty Cambridge Advanced (CAE) i Proficiency (CPE) nazywają się teraz odpowiednio C1 Advanced i C2 Proficiency.

Warto zauważyć, że dopiero poziom C2 jest zbliżony do poziomu native speakera. (Ściślej biorąc, wykształconego native speakera – z pewnością znajdziemy Anglików, którzy na teście C2 Proficiency polegną, zwłaszcza jeśli posługują się na co dzień niestandardową odmianą angielszczyzny). Ale jeśli wczytamy się dobrze w deskryptory poziomów niższych, z pewnością zauważymy, że opisują one osoby, które z powodzeniem mogą używać danego języka w wielu sytuacjach, osobistych, zawodowych, społecznych. Warto zwłaszcza zwrócić uwagę na poziomy B1 i B2, czyli „użytkownika samodzielnego” (czyż nie jest to o wiele lepsze i bardziej optymistyczne określenie niż „użytkownik średniozaawansowany”?)

Nie jest moim celem zniechęcanie kogokolwiek do podnoszenia swoich kompetencji językowych. Ale nie każdy musi stawiać sobie od razu za cel osiągnięcia „biegłości”, definiowanej jako poziom native speakera czy choćby C2. Zwłaszcza jeśli stawianie sobie takich celów miałoby zniechęcać do rozpoczynania nauki w ogóle.

Więcej o skali CEFR można przeczytać tutaj:

http://jows.pl/content/europejski-system-opisu-kształcenia-językowego-0

dr Paweł Nowak -  absolwent językoznawstwa na Uniwersytecie Harvarda, tytuł doktora językoznawstwa uzyskał na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkley, członek Phi Beta Kappa Society. Współwłaściciel i dyrektor metodyczny szkoły Eklektika specjalizującej się w szkoleniach językowych dla firm. Pracował również jako konsultant w McKinsey & Co, Speech Project Manager w Google Polska oraz tłumacz dla Domu Inwestycyjnego Bre Banku.

  

Zobacz też:

10 źródeł, z których warto korzystać przy przygotowywaniu materiałów do nauki języka dla dorosłych

Jak powstrzymać letnie zapominanie w nauce języka

Mówić jak Anglik, czyli o fetyszu native speakera

Kto szybciej uczy się języków?

     

Jesteś zainteresowany edukacją językową? Szukasz inspiracji, sprawdzonych metod i niestandardowych form?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na ten temat dostępne na polskim EPALE! 

Tagi:
Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn