Blog
Blog

A jednak się da! Czyli o współpracy lokalnej

O rozwiązaniach w zakresie prowadzenia działań edukacyjno-kulturalnych, które sprawdzają się w Słowenii.

ok. 5 minut czytania - polub, linkuj, komentuj!

Współautorka: Agnieszka Dadak


W sierpniu 2021 r. zespół złożony z przedstawicieli kadry edukacji osób dorosłych trzech organizacji edukacyjnych (Fundacji Alternatywnych Inicjatyw Edukacyjnych – FAIE, Stowarzyszenia Działań Lokalnych SPICHLERZ i Stowarzyszenia Podkultura) uczestniczył w mobilności edukacyjnej w Słowenii. Organizacją przyjmującą był JSKD (Javni Sklad Republiki Slovenije za Kulturane Dejavnosti).

Chcielibyśmy podzielić się wrażeniami i doświadczeniami z tego wyjazdu, który został dofinansowany ze środków programu Erasmus+ na lata 2014-2020 w ramach projektu: „Współtworzenie jako wsparcie edukacji przez całe życie”.

Grupa osób odgrywająca scenę na rynku miasta

Źródło: archiwum projektu

Mieliśmy okazję zapoznać się z doświadczeniami JSKD w zakresie działań edukacyjno-kulturalnych, jakie ten podmiot prowadzi na terenie całej Słowenii. Jest organizacją publiczną, która działa pod nadzorem Ministerstwa Kultury. W Ljubljanie znajduje się centrala, a na terenie kraju w 10 regionach działa 59 biur terenowych. W strukturach JSKD funkcjonuje 9 wydziałów merytorycznych: muzyki i tańca historycznego, tańca współczesnego, tańca ludowego, muzyki instrumentalnej, muzyki chóralnej, literatury, teatru, sztuk wizualnych i filmu. Wszystkie te obszary dotyczą sztuki amatorskiej, nieprofesjonalnej oraz prowadzonych działań edukacyjnych z każdej dziedzin.

JSKD współpracuje jako organizacja parasolowa z kilkoma tysiącami różnorodnych stowarzyszeń i grup, umożliwiając kadrze tych podmiotów podnoszenie kompetencji jako edukatorów i menadżerów działań edukacyjno-kulturalnych. Zapewniają także niezbędną pomoc w procesie sieciowania od poziomu lokalnego do międzynarodowego. Świadczą tego typu usługi w zakresie rozwijania wielopłaszczyznowych interakcji między organizacjami sektora edukacji, kultury, lokalnymi społecznościami i instytucjami publicznymi. JSKD tworzy także materiały i programy edukacyjne i szkoleniowe przeznaczone dla mentorów, nauczycieli, animatorów, liderów grup kulturowych, umożliwia rozwój osobisty i integrację kulturową oraz podnosi kompetencje, umiejętności i zdolności osób dorosłych.

Po spotkaniu w siedzibie głównej odwiedziliśmy kilka miejsc, z których korzysta JSKD, m.in. zrekonstruowaną bibliotekę słoweńskiego poety Tomaža Šalamuna, jedną z sal wystawienniczo-warsztatowo-widowiskowych, przeznaczoną m.in. dla rezydencji artystycznych, a także miniscenę teatralną. Zapoznaliśmy się również z problemami, z jakimi wiąże się organizowanie działalności edukacyjno-kulturalnej. Wyzwania te są podobne do polskich. Działania są w większości oparte o montaż finansowy. Istnieje ciągła potrzeba dostosowywania oferty edukacyjnej i kulturalnej do szybko zmieniających się potrzeb i oczekiwań odbiorców. Niektóre ośrodki oferują nawet 125 różnego typu zajęć/wydarzeń w skali roku, czego mieliśmy się okazję dowiedzieć podczas wizyty w biurze terenowym w Koprze.

Badania prowadzone przez JSKD wykazują także, że konieczne jest wydzielenie nowego obszaru działań kreatywnych – multimedialnych. Sytuacja epidemiczna COVID-19 jeszcze bardziej nasiliła ten trend. Bardzo interesującym rozwiązaniem jest obowiązek zapisany w przepisach prawnych dotyczący wspierania w konkretny sposób działań kulturalno-edukacyjnych przez poszczególne jednostki administracji lokalnej.

Sala wystawiennicza, w której znajdują się różne prace artystyczne

Źródło: archiwum projektu

Podczas spotkania w Koprze była okazja do poznania pracy tamtejszego biura terenowego. Poznaliśmy zasady współpracy na poziomie lokalnym, która w dużej mierze oparta jest o zasadę „win-win”. Administracja publiczna udostępniła w tym przypadku do prowadzenia działań edukacyjno-kulturalnych przestrzeń zlokalizowaną w starym magazynie portowym. Może być ona zarówno salą szkoleniową, ciekawą przestrzenią wystawienniczą, jak i miniteatrem. Jednocześnie bogata oferta wydarzeń powoduje, że do Kopru przyjeżdżają zainteresowane osoby, które przynoszą jako „turyści kulturowi” dochody do budżetu. Biuro terenowe wspiera także lokalne podmioty w zakresie edukacji związanej np. z zarządzaniem, komunikacją, budowaniem oferty edukacyjno-kulturalnej czy prawa i możliwości pozyskiwania finansowania.

Kultura staje się działem gospodarki, która w realny sposób wspiera funkcjonowanie lokalnej społeczności. Udostępniona przestrzeń przyciąga zarówno artystów nieprofesjonalnych, jak i profesjonalistów. W ramach opracowywanych programów współpracy na poziomie lokalnym (realnie negocjowanych, dyskutowanych, projektowanych wspólnie przez przedstawicieli różnych podmiotów i środowisk) artyści są angażowani jako edukatorzy prowadzący zajęcia dla osób dorosłych w różnych wieku.

Współpraca z lokalną administracją przynosi możliwość pozyskiwania środków europejskich i dostęp do dodatkowych kanałów promocyjnych i komunikacyjnych. Ponadto powoływana jest osoba odpowiedzialna za działania kulturalne. To powoduje, że zawsze jest z kim rozmawiać po drugiej stronie. Władze lokalne zauważają realne korzyści z wykorzystania współpracy z podmiotami z III sektora, którzy działają w sposób bardziej elastyczny. Obie strony dyskursu instytucjonalnego zgadzają się co do faktu, że edukacja i kultura to nie tylko czyste przekazanie wiedzy lub umiejętności z danej dziedziny, ale także kształtowanie człowieka jako świadomego członka społeczności (w tym europejskiej) w pełni gotowego do współtworzenia z uczącymi się pochodzącymi z innych grup społecznych, niezależnie od dzielących ich na początku barier i stereotypów (idea Grundtviga i model współtworzenia).

Na koniec chcielibyśmy podzielić się bardzo ciekawym doświadczeniem jako edukatorzy. Mieliśmy okazję brać udział w nieformalnej edukacji filmowej, uczestnicząc bezpośrednio jako „aktorzy” w produkcji filmowej. To niezwykle inspirujące doświadczenie dla edukatora, gdy nagle znajduje się po drugiej stronie – w miejscu, gdzie zwykle jest osoba edukowana. Takie doświadczenie buduje u edukatorów większy poziom zrozumienia odczuć, jakie towarzyszą osobie uczącej się. Nagle okazało się, jak ważne jest zaufanie w stosunku do reżysera, operatora, scenarzysty. W jaki sposób należy ukształtować indywidualną przestrzeń edukacyjną, tak aby stojąc przed kamerą, móc zachować spokój i być w stanie przyswajać przekazywaną wiedzę i praktyczne wskazówki.

Często zdarza się, że jako edukatorzy zbyt długo pozostajemy po „naszej stronie”. Zbyt rzadko staramy się zrozumieć motywację i odczucia osób edukowanych, po prostu realizując program merytoryczny zajęć edukacyjnych. Tymczasem należy wdrażać zasadę „współtworzenia”, tak aby przestrzeń edukacyjna, w której znajdują się wszyscy uczestnicy procesu edukacyjnego, dawała poczucie swobody i wyzwalała kreatywność.


Zobacz także:

Budowa sieci współpracy – nowe narzędzie dla menadżera projektów międzynarodowych

Edukacja i Kultura – „wespół w zespół”

Lousada – małe laboratorium sieciowania

Edukacja dorosłych – droga do aktywności i zrównoważonego rozwoju

Login (2)

Users have already commented on this article

Chcesz zamieścić komentarz? Zaloguj się lub Zarejestruj się.

Want to write a blog post ?

Don't hesitate to do so! Click the link below and start posting a new article!

Najnowsze dyskusje

Dyskusja EPALE na temat społeczności uczących się na obszarach wiejskich

Nie przegap kolejnej dyskusji EPALE w środę, 8 czerwca!

Więcej

Dyskusja online na temat kultury w czasach kryzysu

W czwartek 28 kwietnia 2022 r., między godz. 10.00 a 16.00, na EPALE odbędzie się transmitowana na żywo dyskusja online na temat kultury w czasach kryzysu.

Więcej

Edukacja w sytuacji kryzysowej: konsekwencje wojny w Ukrainie.

W czwartek 17 marca 2022 r. w godz. 10.00-16.00 EPALE będzie gospodarzem dyskusji online, podczas której omówimy edukację kryzysową oraz jaką rolę może odegrać kształcenie dorosłych w radzeniu sobie ze skutkami konfliktów i sytuacji kryzysowych.

Więcej