chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE - Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

Blog

Podsumowanie EPALE: Tematem przewodnim września – alfabetyzacja dorosłych

01/02/2018
przez David Mallows
Język: PL
Document available also in: EN DE FR IT ES

/pl/file/literacy-summaryLiteracy Summary

Literacy Summary

Tematem przewodnim EPALE we wrześniu była alfabetyzacja dorosłych. Użytkownicy opublikowali wiele blogów i przesłali wiele materiałów poświęconych koncepcji alfabetyzacji, z naciskiem na jej rolę w edukacji dorosłych. We wrześniu platforma EPALE zorganizowała ożywioną czterodniową dyskusję online poświęconą koncepcji alfabetyzacji dorosłych.

W swoim wpisie na blogu pt. „Czym jest umiejętność czytania i pisania?” uznałem, że ważne jest nakreślenie ram i omówienie, czym umiejętność czytania i pisania jest, a czym nie jest. Wprowadziłem między innymi rozróżnienie między alfabetyzacją (umiejętnością czytania i pisania) a umiejętnościami podstawowymi, które z pewnością obejmują umiejętność czytania i pisania, ale także szereg innych podstawowych umiejętności, takich jak umiejętność rozumowania matematycznego i ICT. Było to także kluczowy temat dyskusji online.

Koordynator tematyczny EPALE, Andrew McCoshan, zamieścił wpis na blogu (Alfabetyzacja i inicjatywa „Ścieżki poprawy umiejętności”), w którym położył nacisk na alfabetyzację, która ma zasadnicze znaczenie w kontekście inicjatywy UE „Ścieżki poprawy umiejętności”. Poprosił nas o zastanowienie się nad czterema kluczowymi obszarami, kiedy myślimy o alfabetyzacji w kontekście ścieżek poprawy umiejętności:

  1. Ocena umiejętności
  2. Oferta edukacyjna
  3. Walidacja
  4. Rozwój

Miejsce alfabetyzacji w ramach inicjatywy „Ścieżki poprawy umiejętności” było przedmiotem żywego zainteresowania uczestników dyskusji online. Podali wiele użytecznych przykładów, w jaki sposób poszczególne kraje zapewniają dorosłym dostęp do szkoleń z zakresu alfabetyzacji. W tym obszarze potrzebne są starannie przemyślane strategie, aby zadbać o zachęcenie do nauki i zapewnienie wsparcia w stawianiu pierwszych kroków dorosłym o niskim poziomie wykształcenia lub mającym trudności ze sprostaniem wymaganiom w tym zakresie w pracy lub w innych dziedzinach życia.

George Zarifis podzielił się swoimi przemyśleniami na temat specyficznych barier, na jakie napotykają kraje w Europie Południowo-Wschodniej przy podejmowaniu starań mających zwiększyć liczbę uczących się dorosłych. Sugeruje, że w większości krajów Europy Południowo-Wschodniej warunki nie sprzyjają zwiększaniu uczestnictwa dorosłych w procesie uczenia się. Większość z nich boryka się – niekoniecznie z tych samych powodów – z zasadniczymi barierami we wdrażaniu polityk mających na celu zwiększenie liczby uczących się dorosłych. Bariery te występują zasadniczo na każdym poziomie edukacji dorosłych, ale najpoważniejsze występują w programach alfabetyzacji osób o niskich kwalifikacjach.

Sylvie Pinchart, dyrektor belgijskiego stowarzyszenia Lire et Écrire Communauté française poprosiła nas o przyjęcie szerszej perspektywy na alfabetyzację niż ma to często miejsce w krajowych i europejskich dokumentach z zakresu polityki. Zauważyła, że alfabetyzacja jest często traktowana jako kwestia zasadniczo ekonomiczna, droga do zatrudnienia, ukierunkowana na podnoszenie „konkurencyjności” i „zdolności do zatrudnienia”. Przypomniała nam, że przyjmowanie nazbyt funkcjonalnego podejścia do alfabetyzacji dorosłych stwarza niebezpieczeństwo utraty szerszego spojrzenia na potrzeby:

Alfabetyzacja nie jest zatem celem samym w sobie. Ludzie zawsze będą dążyć do alfabetyzacji w jakimś celu, zwłaszcza żeby odzyskać prawa społeczne, których są pozbawieni, kiedy mają trudności z pisaniem. Praca na rzecz usamodzielniania ludzi i ich aktywnego angażowania oraz zmiany społecznej skutkującej większą równością oznacza także znajomość praw tych osób, a także systemu sprawiedliwości, opieki zdrowotnej i społecznej, związków zawodowych oraz systemów społecznych, które rządzą społeczeństwem i doprowadzają do wykluczenia.

Wzywa decydentów do uznania, że poprawa alfabetyzacji dorosłych wymaga czasu, a przymus nie ma w takiej działalności racji bytu.

W dniach od 4 do 7 września toczyła się także ożywiona dyskusja online, w której wzięło udział niemal 50 osób z 21 krajów. Dyskusja zaowocowała ponad 35 000 słów, skupiając się na kluczowych koncepcjach związanych z alfabetyzacją i implikacjami organizacyjnymi w kontekście oferty edukacji dorosłych w Europie. Zaczęliśmy od przyjrzenia się samemu pojęciu alfabetyzacji, zanim przeszliśmy do alfabetyzacji w kontekście ścieżek poprawy umiejętności i barier na drodze do skutecznej polityki w tym obszarze. W ciągu całej dyskusji analizowaliśmy definicje alfabetyzacji oraz sposoby, w jakie można byłoby je poszerzyć i opracować bardziej pomocny opis wymagań stawianych dorosłym przez umiejące czytać i pisać środowisko, w którym żyją i pracują. Jeżeli przyjmiemy, że alfabetyzacja nie oznacza po prostu umiejętności czytania i pisania, tylko „zdolność do rozumienia tekstów pisanych, które nas otaczają i tworzenia także własnych tekstów”, wówczas łatwiej nam będzie zrozumieć, do czego potrzebna jest dorosłym alfabetyzacja i opracować program uczenia się, który będzie ich w tym wspierać.

Alfabetyzacja – czyli umiejętność czytania i pisania – jest bezsprzecznie głównym przedmiotem zainteresowania wszystkich edukatorów dorosłych w Europie. Ponadto wraz z podjęciem inicjatywy „Ścieżki poprawy umiejętności”, zadbanie o to, aby umiejętności czytania i pisania dorosłych były wystarczająco dobre, by zapewniać dostęp do dalszej edukacji, ma obecnie wyjątkowo istotne znaczenie. Zasoby zgromadzone przez EPALE we wrześniu 2017 r. stanowią doskonały punkt wyjścia dla koleżanek i kolegów, którzy chcą dowiedzieć się więcej o tym obszarze i nawiązać kontakt z innymi, którzy zajmują się podobną tematyką.


David Mallows od 30 lat zajmuje się edukacją dorosłych jako nauczyciel, szkoleniowiec, menedżer i badacz. Był Dyrektorem Działu Badań w Krajowym Centrum Badań i Rozwoju (NRDC) na rzecz alfabetyzacji dorosłych w UCL Institute of Education w Londynie, a obecnie jest przedstawicielem Europejskiej Sieci Umiejętności Podstawowych (EBSN) w EPALE w charakterze koordynatora tematycznego ds. umiejętności życiowych.

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn Share on email