Przejdź do treści
Blog
Blog

Edukacja w konsultacjach

Dobrze zaprojektowane konsultacje społeczne sprzyjają tworzeniu sytuacji edukacyjnych, podczas których mieszkańcy uczą się diagnozy zastanej rzeczywistości, analizy problemów, projektowania celów, dialogowania, a także nabywają wiedzę z konkretnego tematu, którego konsultacje dotyczą. Uczą się też czegoś bardzo ważnego- brania współodpowiedzialności za miejsce, w którym żyją, za, brzmiące dla niektórych górnolotnie, wspólne dobro.

Na stronie www.samorzad.lex.pl czytamy, że „Konsultacje społeczne są jedną z form dialogu społecznego (…) i określane są jako dwukierunkowa komunikacja administracji publicznej z partnerami społecznymi, prowadzona w celu uzyskania opinii na temat proponowanych przez administrację rozwiązań. Służą one uspołecznieniu procesu podejmowania ważnych dla społeczeństwa decyzji – często decyzji nieodwracalnych.” 

Samorządy mogą przeprowadzić konsultacje na różnorakie sposoby, od zebrania opinii mieszkańców poprzez ankiety i sondaże, po angażujące warsztaty, spotkania dyskusyjne czy spacery badawcze. I chociaż metody aktywne wymagają od samorządów dużego wysiłku organizacyjnego i merytorycznego, a także wewnętrznej zgody na zmianę przekonania, że to urzędnicy są ekspertami i wiedzą więcej od mieszkańców, to organizatorzy konsultacji coraz częściej sięgają po takie metody. Czasem urzędników wspierają w tym programy organizacji pozarządowych, jak chociażby „Przestrzeń dla partycypacji”, realizowany przez Pracownię Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia” wspólnie z Fundacją Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych, Fundacją Napraw Sobie Miasto, Pracownią Zrównoważonego Rozwoju oraz Związkiem Miast Polskich, w ramach którego samorządy dostają wsparcie (finansowe i merytoryczne) w konsultowaniu dokumentów planistycznych przy aktywnym udziale mieszkańców, na zorganizowanie i przeprowadzenie samego procesu konsultacji (www.partycypacjaobywatelska.pl) . To najczęściej organizacje pozarządowe dbają, aby proces konsultacji uwzględniał szeroką partycypacje mieszkańców, one mogą być także inicjatorami albo gospodarzami konsultacji (co też zdarza się coraz częściej).

 

 

Wracając do strony edukacyjnej konsultacji społecznych. Co to znaczy dobrze zaprojektować konsultacje, aby były one jak najbardziej uczące? Można do nich podejść, jak do każdego szkolenia i tak je skonstruować, aby wziąć pod uwagę zasady efektywnego uczenia się osób dorosłych. A ludzie uczą się efektywnie gdy m.in:

  • wiedzą po co to robią, mają sprecyzowany cel,
  • czują się bezpiecznie
  • nowa wiedza nawiązuje do znanych im obszarów, mogą czerpać ze swojego doświadczenia
  • mają możliwość pracy we własnym tempie
  • uwzględnia się ich preferowany styl uczenia się.
  • widzą korzyści z przyswajanej wiedzy
  • mają poczucie wpływu na proces uczenia się

 

Znajomość celu. Konsultacje zawsze powinny mieć określony cel, najczęściej jest to poznanie opinii mieszkańców na dany temat, czasem ujawniany jest też cel edukacyjny, np. pokazanie mieszkańcom jak wygląda proces przygotowania dokumentów planistycznych i na jakim etapie mogą się oni włączyć w jego tworzenie. Ważne, aby cel był jasny od samego początku i jeśli zaplanowaliśmy cykl warsztatów lub innych form konsultacji- za każdym razem artykułowany.

Znajomość celu zapewnia też kolejny warunek efektywnej edukacji, jakim jest poczucie bezpieczeństwa. O ten element możemy zadbać także:

  • dając uczestnikom/czkom dość czasu na przyswojenie nowych treści

- program spotkań nie może być zbyt przeładowany, lepiej na jednym spotkaniu zająć się jednym- dwoma tematami, niż próbować załatwić wszystko na raz. Uczestnicy powinni mieć czas na dyskusje, na pracę we własnym tempie.  

  • podkreślając sukcesy/postępy pracy grupowej

- projektując warsztaty konsultacyjne warto wprowadzać takie formy pracy grupowej, aby sprzyjały konstruktywnej pracy/wymianie zdań.

  • tworząc pozytywne środowisko pracy, zwracając uwagę na:

- aranżację przestrzeni zachęcającą do interakcji- układ stolików, użycie map, zdjęć itp.

- proponowanie zadań, które pozwalają uczestnikom/czkom oswoić się z grupą,

- udzielanie pozytywnych informacji zwrotnych, docenianie wysiłku, podkreślanie osiągnięć,

- dbanie o dobre relacje między osobami biorącymi udział w spotkaniach warsztatowych,

Doświadczenie. Ludzie uczą się efektywnie, gdy kiedy wykorzystywana jest ich dotychczasowa wiedza i umiejętności. Z mojego doświadczenia w prowadzeniu konsultacji wynika, że duża cześć mieszkańców i mieszkanek ma ogromną wiedzę o miejscu w którym mieszkają, a nawet jeśli nie jest to wiedza merytoryczna, to jest to umiejętność formułowania własnych wniosków, oczekiwań itp.  Organizując konsultacje zadbajmy, aby ich uczestnicy mogli, np. w kontekście planowania przestrzennego pracować na mapach, w konkretnym, znanym im terenie lub bazując na wiedzy, która jest im bliska.  

Aby uwzględnić preferowany styl uczenia się uczestników/czek warto stosować różnorodne metody angażujące. Świetnie sprawdzają spacery badawcze, czyli konsultacje w terenie, czy dyskusje prowadzone metodami world cafe, open space i innymi, (więcej o aktywnych metodach konsultacji www.partycypacjaobywatelska.pl – techniki).

Poczucie wpływu na proces uczenia. Tu wiele zależy od uważności moderatora, który może reagować, gdy widzi, że proces „nie idzie”, a czasem wystarczy, że zapyta uczestników, w jaki sposób woleliby pracować, zająć się tematem?

I na koniec korzyści (w kontekście edukacji), czasem uświadomione sobie przez uczestników później lub pozostające jedynie na poziomie samozadowolenia. Ważnym zadaniem organizatorów/ prowadzących jest więc uświadomienie uczestnikom korzyści z udziału w konsultacjach. Pokazanie tego wszystkiego, o czym wspomniałam na początku.

I już zupełnie na koniec (edukacyjnie, bo przy edukacji jesteśmy) siedem zasad konsultacji, które sformułowano w 2012 r. pod auspicjami Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji, a które są warunkiem udanych konsultacji społecznych, Zwróćcie zwłaszcza uwagę na zasadę responsywności, bez spełnienia której konsultacje nie przekładają się na rzeczywistą wartość edukacyjną.

 

1 • DOBRA WIARA

Konsultacje prowadzone są w duchu dialogu obywatelskiego. Strony słuchają się nawzajem, wykazując wolę zrozumienia odmiennych racji.

2 • POWSZECHNOŚĆ

Każdy zainteresowany tematem powinien móc dowiedzieć się o konsultacjach i wyrazić w nich swój pogląd.

3 • PRZEJRZYSTOŚĆ

Informacje o celu, regułach, przebiegu i wyniku konsultacji muszą być powszechnie dostępne. Jasne musi być, kto reprezentuje jaki pogląd.

4 • RESPONSYWNOŚĆ

Każdemu, kto zgłosi opinię, należy się merytoryczna odpowiedź w rozsądnym terminie, co nie wyklucza odpowiedzi zbiorczych.

5 • KOORDYNACJA

Konsultacje powinny mieć gospodarza odpowiedzialnego za konsultacje tak politycznie jak organizacyjnie. Powinny one być odpowiednio umocowane w strukturze administracji.

6 • PRZEWIDYWALNOŚĆ

Konsultacje powinny być prowadzone od początku procesu legislacyjnego. Powinny być prowadzone w zaplanowany sposób i w oparciu o czytelne reguły.

7 • POSZANOWANIE INTERESU OGÓLNEGO

Choć poszczególni uczestnicy konsultacji mają prawo przedstawiać swój partykularny interes, to ostateczne decyzje podejmowane w wyniku przeprowadzonych konsultacji powinny reprezentować interes publiczny i dobro ogólne.


Monika Hausman-Pniewska – trenerka i animatorka, od wielu lat związana z sektorem pozarządowym i edukacją dorosłych, zwłaszcza tą pozaformalną i nieformalną, w działaniu. Jest wiceprezeską Stowarzyszenia Trenerów Organizacji Pozarządowych STOP. Pracuje w Federacji Organizacji  Socjalnych Województwa Warmińsko-Mazurskiego FOSa w Olsztynie. Ambasadorka EPALE.

   

Interesujesz się edukacją osób ze specjalnymi potrzebami? Zajmujesz się animacją społeczną?A może koordynujesz działania wolontariuszy? Szukasz inspiracji, sprawdzonych metod i niestandardowych form?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na ten temat dostępne na polskim EPALE! 

      

Zobacz także:

JOBfirma, jako edukacyjne narzędzie inkluzji społecznej

JAK UCZY SIĘ SPOŁECZNOŚĆ? OBSZARY REWITALIZOWANE

Przychodzi dorosła osoba do doradcy zawodowego

Pociąg do Niemiec

Zagrajmy w domowy budżet

Login (1)

Users have already commented on this article

Chcesz zamieścić komentarz? Zaloguj się lub Zarejestruj się.

Inna wersja językowa?

Ten dokument jest również dostępny w innych wersjach językowych. Wybierz z listy.

Want to write a blog post ?

Don't hesitate to do so! Click the link below and start posting a new article!

Najnowsze dyskusje

Dyskusja EPALE: Blended learning w edukacji dorosłych

W czwartek 26 listopada 2020 r., od godz. 10.00 do 16.00, EPALE będzie gospodarzem internetowej dyskusji na temat blended learning w edukacji dorosłych. Dyskusja będzie miała zupełnie nowy format, zaczynając od 30-minutowej transmisji na żywo, której towarzyszyć będzie rozmowa w formie komentarzy na platformie.

Więcej

Dyskusja EPALE: Integracja społeczna starzejącego się społeczeństwa i edukacja międzypokoleniowa

W środę 28 października, od godziny 10.00, EPALE będzie gospodarzem internetowej dyskusji na temat integracji społecznej starzejącego się społeczeństwa i edukacji międzypokoleniowej. Komentarze będą otwarte 19 października, aby uczestnicy mogli się przedstawić i zamieścić swoje uwagi z wyprzedzeniem. Dołącz do dyskusji!

Więcej

Dyskusja EPALE: Zapewnienie edukacji w zakresie podstawowych umiejętności

Podstawowe umiejętności są przekrojowe. Są one istotne nie tylko dla edukacji, ale także dla polityki zatrudnienia, zdrowotnej, społecznej i środowiskowej.  Dyskusja online odbędzie się na tej stronie w dniach 16-17 września w godzinach 10:00-16:00 CET i będzie moderowana przez koordynatorów tematycznych EPALE Gracielę Sbertoli (sekretarza generalnego EBSN) i Tamása Harangozó.

Więcej