Przejdź do treści
Blog
Blog

Doradca zawodowy w świecie VUCA – gra w pojedynkę nie jest łatwa

O realiach pracy, potrzebie współpracy i (samo)kształcenia ustawicznego doradców – rozmowa z twórcami sopockiego systemu doradztwa

ok. 6 minut czytania - polub, linkuj, komentuj!


Doradztwo zawodowe, rozumiane tradycyjnie, to wsparcie w procesie podejmowania decyzji edukacyjnych i zawodowych. Większość z nas od razu myśli o wyborze szkoły, kierunku studiów, zawodu, pierwszej pracy. Słusznie. Jednakże doradztwo obejmuje wszystkie etapy edukacji, i to począwszy od etapu przedszkolnego. To także oferta dla osób dorosłych, w różnym wieku, w różnych momentach ich życia. Doradztwo ewoluuje wraz z wiekiem i zmianą potrzeb człowieka. W końcu karierę zawodową nie tylko planujemy, ale też nią zarządzamy, o czym pisała już na EPALE Małgorzata Rosalska w artykule pt.: Planowanie to nie wszystko. Karierą można też zarządzać.

Doradcy pracują w różnych realiach i mierzą się z wieloma wyzwaniami. Pracują w rzeczywistości VUCA, tj. w świecie niepewnym, nieprzewidywalnym, zmiennym, takim, w którym często nie da się wykorzystywać starych, znanych i lubianych rozwiązań. Powinni zatem przyglądać się własnym kompetencjom i zasobom oraz podpatrywać, jak pracują i myślą inni doradcy.

O pracy doradców porozmawiałam z ekspertami ze świata biznesu i edukacji, odpowiedzialnymi za budowanie, wdrażanie do systemu oświaty i rozwijanie Sopockiego Modelu Doradztwa Zawodowego.

 Trzy kobiety siedzą przy stole. Pracują na laptopach i rozmawiają ze sobą.

Photo by CoWomen on Unsplash

Działacie w bardzo złożonej rzeczywistości. Wydaje się zatem, że promowanie postaw ukierunkowanych na współpracę jest kluczowe w rozwoju doradztwa.

Anna Dukowska, konsultant powiatowy ds. doradztwa edukacyjno-zawodowego, CKU w Sopocie: Doradztwo jako komponent szkoły powinno płynnie wcielać się w jej DNA. Właścicielem procesu doradztwa zawodowego jest dyrektor szkoły, który odpowiada za cele i sposoby przeprowadzenia całego procesu. A kto realizuje działania poza doradcą? Wszyscy nauczyciele prowadzący zajęcia, pedagog, psycholog. Doradca jest członkiem zespołu, który buduje oraz realizuje wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego, współpracując z innymi, bo efektywne doradztwo zawodowe to działania przekrojowe, obejmujące wszystkie przedmioty.

 

Ostatnie dwa lata waszej pracy nad budowaniem systemu doradztwa pokazują, że jeżeli możecie liczyć na innych i potraficie sprawnie współdziałać, tak naprawdę zyskujecie więcej.

Damian Orzeł, koordynator ds. szkolnictwa, Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna sp. z o.o.: Dokładnie tak. Wewnątrzszkolny system doradztwa musi działać również w oparciu o współpracę z zewnętrznymi interesariuszami. Katalog instytucji jest bardzo szeroki. Począwszy od pracodawców, poprzez instytucje otoczenia biznesu, NGO, poradnie psychologiczno-pedagogiczne, po szeroko rozumiane jednostki rynku pracy. Konieczność budowania sieci to mocny filar doradztwa. Dialog i stałe współdziałanie bezpośrednio przekłada się na jakość doradztwa zawodowego w szkole. Musimy odejść od jednoosobowej odpowiedzialności. Klucz do sukcesu to dobry zespół i przychylność interesariuszy.

 

To, jakie kompetencje powinien mieć doradca zawodowy określa dokument Informacja o zawodzie. Doradca zawodowy – zawód 242304. Należy przyznać, że profil kompetencji kluczowych dla zawodu jest bardzo bogaty.

Agnieszka Marusiak, doradczyni zawodowa, trenerka szkoleń miękkich, etatowo związana z Centrum Rozwoju Talentów w Gdańsku: Wysoką jakość doradztwa zawodowego może zapewnić kompetentny, zaangażowany doradca. Co to dokładnie oznacza? W pracy doradczej potrzebne są konkretne umiejętności, wiedza, ale też predyspozycje i tzw. „smykałka” do pracy z drugim człowiekiem. Wykształcenie to nie wszystko. Warto pamiętać o ustawicznym rozwoju oraz o aktualizowaniu wiedzy czy obserwowaniu dynamiki i trendów na runku pracy. Aby rozwijać w innych kompetencje przyszłości, takie jak kreatywność i myślenie krytyczne, czy rezyliencję (zwinność adaptacyjną, stanowiącą połączenie elastyczności myślenia, zdolności regeneracyjnych i radzenia sobie ze stresem), sami także jako doradcy zawodowi powinniśmy te kompetencje w sobie pielęgnować.

 

Powszechnym problemem w szkołach jest to, że doradcy mają konieczne uprawnienia, ale nie zostali wyposażeni w odpowiednie materiały dydaktyczne, które często są bardzo drogie. Na rynku komercyjnym jest sporo narzędzi związanych z rozwojem kariery. Czy są one niezbędne?

Katarzyna Brachowska-Przeniosło, psycholog, trener i konsultant biznesu, wykładowca USWPS, Grupa NAVIGO: Wiele z dostępnych narzędzi jest naprawdę fantastycznych. Życzylibyśmy sobie, aby nauczyciele używali takich narzędzi, jak pracownicy działów HR w dużych firmach np. materiałów do motywowania swoich pracowników. Tylko to może spowodować, że zajęcia z doradztwa będą mogły odpowiadać aktualnym trendom na rynku pracy. Ważne jest tylko by adoptować dostępne narzędzia diagnostyczne do naszego rynku i możliwości edukacyjnych. W Sopocie udało się pozyskać biznesowych partnerów oraz pozyskać dofinansowanie na stworzenie biblioteki narzędzi doradczych dla doradców pracujących w szkołach. Na szczęście rozporządzenie daje szeroką autonomię i swobodę w doborze sposobu realizacji zajęć i narzędzi. Oczywiście nie możemy przy tym zapominać, że najważniejszą techniką pracy doradcy jest rozmowa i największe znaczenie odgrywają nasze umiejętności pracy z drugim człowiekiem.

 

Ludzie biznesu twierdzą często, że szkoły i biznes to dwa odmienne światy, w których ceni się inne wartości, zaś największą bolączką szkolnictwa jest nastawienie na pracę odtwórczą, podczas gdy to kreatywność leży u podstaw przedsiębiorczości i sukcesu w biznesie.

Magdalena Wójtowicz, wiceprezes zarządu Gdańskiej Fundacji Przedsiębiorczości, Inkubator STARTER: Brak u pracowników oraz młodych osób rozpoczynających karierę zawodową umiejętności poszukiwanych na rynku pracy pokazuje niedopasowanie kształcenia do zmieniających się wymagań ze strony pracodawców. Z raportu ManpowerGroup wydanego w 2020 roku wynika, że 70% polskich przedsiębiorców ma problem z niedoborem pracowników o odpowiednich umiejętnościach. Uzupełnienie luk kompetencyjnych ma zatem kluczowe znaczenie dla przyszłej sytuacji pracodawców oraz kondycji ich przedsiębiorstw. Doradztwo zawodowe w modelu sopockim to przede wszystkim praca zespołowa i budowanie środowiska sprzyjającego wzmacnianiu przedsiębiorczych i kreatywnych postaw poprzez zwiększenie współpracy edukacji z biznesem i zaangażowanie przedsiębiorców w edukację zarówno formalną, jak i pozaformalną. Współpraca przedstawicieli tych dwóch odmiennych światów oraz ciągła wymiana doświadczeń to klucz do realnego wsparcia  uczniów w kreowaniu swojej ścieżki zawodowej.

 

Powiecie coś o waszej inspiracji dobrymi praktykami?

Anna Dukowska, konsultant powiatowy ds. doradztwa edukacyjno-zawodowego, CKU w Sopocie: Mocno nastawiamy się na rozwiązania innowacyjne i dobre praktyki. W ramach budowania systemu doradztwa w mieście stworzona została Sopocka Sieć Doradztwa Zawodowego, „Przystanek Praca” cykl spotkań zawodoznawczych, program warsztatów z doradztwa zawodowego w firmie symulacyjnej oraz Program: „Szkolni Ambasadorzy Doradztwa Zawodowego”, w ramach którego uczniowie testują, co działa, a co nie. Mamy też niedawno stworzoną „Bibliotekę narzędzi doradczych”, dzięki której możliwa będzie wymiana materiałów i tworzenie profesjonalnego warsztatu pracy przez doradców.

 

Analiza prowadzonych przez Was działań pokazuje, że doradztwo zawodowe wraz z jego wdrażaniem wygląda inaczej w każdej szkole. Sporo jest więc jeszcze do zrobienia. Ważne, by w większym stopniu pracować nad wzmacnianiem prestiżu szkolnego doradcy, przeciwdziałaniem zjawisku osamotnienia nauczycieli doradztwa zawodowego w realizacji działań doradczych czy odejściem od myślenia „10 godzin” (realizacji określonej w przepisach minimalnej liczby 10 godzin w całym okresie nauczania, jak jest w przypadku szkół ponadpodstawowych; większość doradców podkreśla, że to stanowczo za mało).

To wszystko pokazuje, że wielu doradcom zawodowym może być trudno odnaleźć się w świecie VUCA, pełnym zmienności, niepewności, złożoności i niejednoznaczności. Obserwujemy coraz większe zróżnicowanie oferty edukacyjnej, setki kierunków studiów, rozwój nowoczesnych technologii, pojawianie się nowych zawodów, oczekiwań pracodawców co do kompetencji pracowników czy nowe formy świadczenia pracy (np. praca zdalna). Wymagania doradców odnośnie (samo)kształcenia ustawicznego są spore. Mam nieodparte wrażenie, że wraz z szybkimi zmianami, w tym w zakresie rozwoju nowych technologii, pojawia się zagubienie i tęsknota za prostotą. Zaczynamy poszukiwać kontaktu z drugim człowiekiem. Warto wsłuchać się w innych, w siebie, nasze intuicje i pasje. Być może to jest właściwa droga do zrozumienia i odnalezienia swojego miejsca w obecnej rzeczywistości, także w pracy doradcy. Wszak doradca powinien dawać siłę, motywację do działania, budować osobiste zaufanie do siebie, ale też zaufanie do kompetencji własnych i kompetencji innych.


 

Sylwia Kurszewska zawodowo związana z Centrum Kształcenia Ustawicznego w Sopocie, w którym koordynuje działania zespołu ds. projektów międzynarodowych, podejmującego inicjatywy na rzecz różnych grup społecznych. Edukatorka. Prezes Stowarzyszenia „Praca-Edukacja-Zdrowie”, działającego dla wykluczonych społecznie lub zagrożonych takim wykluczeniem. Ambasadorka EPALE.


Jesteś zainteresowany rozwojem pracowników i doradztwem zawodowym? Szukasz inspiracji, sprawdzonych metod i niestandardowych form?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na ten temat dostępne na polskim EPALE! 

    

Zobacz także:

Czas na fotografię

Nagranie webinarium EPALE: Szkoły dla dorosłych a środowisko lokalne

Czy dorosłym potrzebna jest edukacja obywatelska? Co pokazuje nam czas pandemii i towarzyszące mu protesty obywateli na świecie?

Edukacja dorosłych w okresie pandemii

Projekt „Digital Second Chance Opportunities” w świetle problemu przedwczesnego kończenia nauki

PODCAST EPALE: Edukacja dorosłych w CKU - Sylwia Kurszewska


Źródła:

Login (1)

Users have already commented on this article

Chcesz zamieścić komentarz? Zaloguj się lub Zarejestruj się.

Want to write a blog post ?

Don't hesitate to do so! Click the link below and start posting a new article!

Najnowsze dyskusje

Dyskusja EPALE: Aktywne starzenie się i życiowe zmiany

W jaki sposób edukacja międzypokoleniowa może pomóc w aktywnym starzeniu się i życiowych zmianach?

Więcej

Dyskusja EPALE: Blended learning w edukacji dorosłych

W czwartek 26 listopada 2020 r., od godz. 10.00 do 16.00, EPALE będzie gospodarzem internetowej dyskusji na temat blended learning w edukacji dorosłych. Dyskusja będzie miała zupełnie nowy format, zaczynając od 30-minutowej transmisji na żywo, której towarzyszyć będzie rozmowa w formie komentarzy na platformie.

Więcej

Dyskusja EPALE: Integracja społeczna starzejącego się społeczeństwa i edukacja międzypokoleniowa

W środę 28 października, od godziny 10.00, EPALE będzie gospodarzem internetowej dyskusji na temat integracji społecznej starzejącego się społeczeństwa i edukacji międzypokoleniowej. Komentarze będą otwarte 19 października, aby uczestnicy mogli się przedstawić i zamieścić swoje uwagi z wyprzedzeniem. Dołącz do dyskusji!

Więcej