Blog
Blog

Cyfrowy obywatel w bibliotece czyli dlaczego warto poznać portale e-administracji

Korzystanie z internetu wpływa na łatwość komunikacji, zdobywania wiedzy i informacji, a także załatwianie spraw urzędowych.

ok. 5 minut czytania - polub, linkuj, komentuj!


Biblioteki to miejsca w których od wielu lat prowadzone są inicjatywy związane z przeciwdziałaniem wykluczeniu i rozwijaniem kompetencji cyfrowych Polaków. Bibliotekarze prowadzą kursy komputerowe, konsultacje indywidualne dotyczące korzystania z różnego rodzaju urządzeń, a także warsztaty z kodowania i programowania dla różnych grup wiekowych. Egalitarność biblioteki sprawia, że dzięki takim inicjatywom wiele osób uzyskuje łatwy dostęp do nowej wiedzy i umiejętności. Jednym z obszarów cyfrowego działania, któremu warto w bibliotece poświęcić trochę czasu jest korzystanie z szeroko rozumianych e-usług, w tym również (a może szczególnie) usług e-administracji

grafika przedstawiająca ankietę satysfakcji

Korzystanie z e-usług w Polsce każdego roku staje się coraz bardziej powszechne. Dotyczy to różnych obszarów życia - od robienia zakupów, planowania podróży poprzez komunikację aż do tzw. e-administracji. Ostatni rok naznaczony pandemią i lockdownami spowodował wzrost użytkowników, którzy swoje sprawy załatwiają przez Internet. Dotyczy to również kontaktów z urzędami. W 2019 roku nieco ponad 4 miliony Polaków posiadało Profil Zaufany. W 2020 roku założyło go kolejne 4 miliony. Jednak pomimo znacznego wzrostu zainteresowania tą sferą cyfryzacji, wciąż ponad 57 % Polaków w wieku 16-74 lata nie korzysta z internetowych ułatwień. Dlaczego tak się dzieje? Co możemy w tej sprawie zrobić? Czy w ogóle warto?

Według badań GUS w 2020 r. osoby korzystające z usług e-administracji stanowiły 41,9 % populacji osób w wieku 16–74 lata i w porównaniu z poprzednim rokiem było to o 1,5 % więcej. Z e-usług najwięcej osób korzysta w dużych miastach to - 53,4% mieszkańców. Najmniejszy udział osób korzystających z usług e-administracji wystąpił na obszarach wiejskich, gdzie tak naprawdę kontakty osobiste z urzędami są utrudnione i rozwiązania cyfrowe wydają się szczególnie potrzebne. 

E-administracja - co to takiego?

Pod pojęciem usług e-administracji kryje się cała gama możliwości. Obejmuje ono korzystanie ze stron i narzędzi cyfrowych związanych m.in z:

  • obowiązkami obywatelskimi (np. składanie deklaracji podatkowych, zmiana miejsca zameldowania), 
  • prawami (np. pomocy społecznej), 
  • oficjalnymi dokumentami (np. dowodami osobistymi, aktami urodzenia),
  • publicznymi usługami edukacyjnymi (np. bibliotekami, informacją i rekrutacją do szkół lub uniwersytetów), 
  • publicznymi usługami zdrowotnymi

Dlaczego nie wszyscy korzystają z rozwiązań cyfrowych?

Stosunkowo niska popularność usług e-administracji związana jest z dwoma głównymi powodami:

  • niskimi kompetencjami cyfrowymi w tym nieumiejętnością obsługi narzędzi i portali,
  • niskim poziomem wiedzy o sposobie funkcjonowania tego rodzaju usług.

Pomimo znaczenia kompetencji cyfrowych zarówno w życiu zawodowym jak i prywatnym w naszym kraju wciąż większość osób posiada takie umiejętności na poziomie niskim (31,5 %) lub podstawowym (24,1 %). Dane te pokazują jak ważna jest edukacja i wsparcie osób doświadczających cyfrowego wykluczenia. Nieumiejętność obsługi wiąże się bardzo często z niewiedzą dotyczącą sposobu funkcjonowania różnych usług cyfrowych. Niewiedza powoduje strach i nieufność. Prowadząc warsztaty z kompetencji cyfrowych dotyczących korzystania z e-administracji, spotykam się często z następującymi opiniami:

Nie założę konta na platformie rządowej bo nie chcę im podawać swoich danych.

Boję się, że jak będę kontaktować się urzędem przez internet to moje dane wyciekną.

Nie wiem od czego zacząć korzystanie z usług urzędowych, gubię się w tym co trzeba zrobić.

Podobnych obaw, i utrudnień można podać jeszcze wiele. Dlatego też warto zacząć działania edukacyjne nie tyle od samego “klikania” na poszczególnych portalach, ale od pokazania jak działają, i do czego mogą nam się przydać. Ważne jest, aby uświadomić ludzi, że tak naprawdę ich dane, są już na platformach urzędowych a oni podają je jedynie po to aby potwierdzić swoją tożsamość. 

E-administracja - portale i narzędzia które warto znać

Najpopularniejszymi portalami, które pozwalają na załatwianie spraw i kontakty z urzędami, a także monitorowanie naszych składek, czy stanu zdrowia są:

  • Profil zaufany (narzędzie, od którego wszystko się zaczyna)

Profil Zaufany to bezpłatne narzędzie, dzięki któremu możemy załatwiać sprawy urzędowe online, bez wychodzenia z domu. Pozwala on założyć konta na większości portali administracji publicznej. Dlatego, aby móc korzystać z pozostałych usług trzeba zacząć od potwierdzenia swojej tożsamości za pomocą tego narzędzia.

  • ePUAP (elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej) 

To ogólnopolska platforma, która pozwala nam na kontakt z różnymi urzędami przez internet. Posiadając konto na ePUAP możemy np. załatwić sprawę w Urzędzie Stanu Cywilnego, Urzędzie Skarbowym, czy urzędzie Gminy. Wnioski na ePUAP podpisujemy PROFILEM ZAUFANYM.

  • IKP - Internetowe Konto Pacjenta 

To miejsce gdzie znajdują się nasze dane medyczne. Znajdziemy na nim: e-recepty, e-skierowania (na leczenie specjalistyczne i do szpitala); historię lekarskich, informację o zwolnieniach lekarskich (e-zwolnienie), informacje o przepisanych lekach (razem z dawkami), a także wynik testu na koronawirusa, czy informacje o kwarantannie. 

  • Platforma Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS) 

To narzędzie, które ułatwia dostęp do usług świadczonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jednym z jego najważniejszych elementów jest portal PUE, dzięki któremu możemy załatwić większość spraw przez internet i uzyskać dostęp do swoich danych z ZUS. To właśnie na tej platformie możemy potwierdzić czy pracodawca płaci nam składki, albo wyliczyć sobie prognozowaną wysokość emerytury. 

Rozwój i coraz większa dostępność technologii oraz urządzeń cyfrowych zdecydowanie może ułatwić nam codzienne funkcjonowanie. Korzystanie z internetu wpływa na łatwość komunikacji, zdobywania wiedzy i informacji, a także załatwianie spraw urzędowych. Oczywiście e-administracja w Polsce wciąż wymaga wielu ulepszeń i wprowadzenia prostszych rozwiązań. Jednak w erze cyfrowej ta forma kontaktu pozwala na łatwiejsze załatwianie spraw i dostęp do naszych danych.

Jakie są wasze doświadczenia w tym temacie? Zapraszam do podzielenia się w komentarzach.


Monika Schmeichel-Zarzeczna – historyk sztuki, trenerka, bibliotekarka. Zawodowo związana z MBP w Lublinie. Zajmuje się prowadzeniem działań wykorzystujących nowe technologie w edukacji, pisaniem projektów oraz wspieraniem rozwoju osób z różnych grup wiekowych i społecznych. Członkini Stowarzyszenia LABiB, ambasadorka EPALE, stypendystka Ministra KiDN. Prowadzi portal bibliotekaaplikacji.com


Interesujesz się edukacją osób dorosłych w bibliotekach? Szukasz inspiracji, sprawdzonych metod prowadzenia szkoleń i niestandardowych form?

Tutaj zebraliśmy dla Ciebie wszystkie artykuły na ten temat dostępne na polskim EPALE! 

Zobacz także:

“Biblioteka dostępna” - rozmowa z Martą Piasecką

Trendy w bibliotece - jak odpowiadamy na zmieniającą się rzeczywistość?

Biblioteki cyfrowe - sprawdzona wiedza na wyciągnięcie ręki

Darmowe narzędzia ułatwiające pracę zdalną

  

Login (0)

Users have already commented on this article

Chcesz zamieścić komentarz? Zaloguj się lub Zarejestruj się.

Want to write a blog post ?

Don't hesitate to do so! Click the link below and start posting a new article!

Najnowsze dyskusje

Dyskusja EPALE na temat społeczności uczących się na obszarach wiejskich

Nie przegap kolejnej dyskusji EPALE w środę, 8 czerwca!

Więcej

Dyskusja online na temat kultury w czasach kryzysu

W czwartek 28 kwietnia 2022 r., między godz. 10.00 a 16.00, na EPALE odbędzie się transmitowana na żywo dyskusja online na temat kultury w czasach kryzysu.

Więcej

Edukacja w sytuacji kryzysowej: konsekwencje wojny w Ukrainie.

W czwartek 17 marca 2022 r. w godz. 10.00-16.00 EPALE będzie gospodarzem dyskusji online, podczas której omówimy edukację kryzysową oraz jaką rolę może odegrać kształcenie dorosłych w radzeniu sobie ze skutkami konfliktów i sytuacji kryzysowych.

Więcej