chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

 
 

Blog

"Cyfroinnowacyjni-nieprzeciętni" - międzynarodowy projekt edukacyjny

15/11/2017
przez Stefan CIĘŻKOWSKI
Język: PL

Projekt "Cyfroinnowacyjni-nieprzeciętni", zrealizowany w ramach programu Erasmus+ Edukacja dorosłych, wychodził naprzeciw zidentyfikowanym potrzebom ludzi starszych. Problem cyfrowego świata jako bariery zwiększającej międzypokoleniową odległość, wymagający pilnego rozwiązania, został dostrzeżony na poziomie organizacji partnerskich. W projekcie wzięli udział słuchacze Uniwersytetów Trzeciego Wieku z partnerskich organizacji z Czech, Polski, Portugalii, Słowacji i Turcji. Główna grupa docelowa składała się z seniorów w wieku 50-80 lat z twórczym spojrzeniem na rzeczywistość, zainteresowanych aktywnym udziałem w realizacji projektu. W każdej organizacji była to 20-osobowa grupa osób starszych (razem 100 osób). Zaangażowana kadra to kolejna grupa uczestników (ok. 40 osób). Działania projektowe koncentrowały się na wdrażaniu własnych programów w nauczaniu dorosłych w ramach tzw. „klas ćwiczeń”, w których realizowano, różne od tradycyjnych schematów lekcyjnych, nowatorskie modele zajęć edukacyjnych. Wymienione działania były przedmiotem konfrontacji, dyskusji, polemik, analiz i konferencji, które w rezultacie przełożyły się na wypracowanie nowych form i sposobów przekazywania wiedzy. Wypracowane wnioski i metody wdrażane w organizacjach partnerskich miały charakter innowacyjny dla całego projektu.

Każda organizacja, w zależności od wielu zewnętrznych czynników określających początkowy stan zaawansowania uczestników projektu, realizowała zadania własnymi metodami. One też były głównymi rezultatami i produktami projektu. Na etapie wstępnym określono jedynie rodzaj działania i narzędzia do wykorzystania w kolejnych procesach edukacyjnych. Grupa docelowa zdobyła podstawowe umiejętności praktyczne z zakresu algebry, geometrii, nowych mediów, teleinformatyki, języka angielskiego, języka ojczystego, podstaw ekonomii i przedsiębiorczości oraz bezpiecznego i ekologicznego użytkowania sprzętu gospodarstwa domowego. Kadra uzyskała kompetencje w obszarze metodycznym i zarządzaniu zasobami organizacji. Zadanie trudne, ale wykonalne. To my z dumą nazywamy siebie „cyfroinnowacyjnymi”, a naszych słuchaczy „nieprzeciętnymi”, bo już wiemy, że w czasie minionych lat projektowych,  zdobyli nieprzeciętne i pożądane umiejętności bezpiecznego poruszania się po „nowym cyfrowym świecie”.

Głównym celem projektu było rozwijanie umiejętności w zakresie ICT i umiejętności społecznych seniorów. Zakładane cele w pełni zostały zrealizowane. Kadra projektowa w sposób odpowiedzialny, z wielką starannością i zaangażowaniem realizowała założone działania. Szczególną rolę do spełnienia mieli koordynatorzy z poszczególnych organizacji partnerskich. Umiejętność negocjowania, przekonywania i wprowadzania projektowej idei we własnych środowiskach była cennym darem gwarantującym sukces budowanym na miarę lokalną, regionalną, a nawet międzynarodową. Wymienione kompetencje przełożyły się na osiągnięcie wszystkich zakładanych celów. Jednym wielu było zrekrutowanie 20-osobowych grup docelowych i powołanie tzw. ”klas ćwiczeniowych”, które funkcjonowały przez cały czas projektu. Zrealizowane zostały  wszystkie działania związane z nauczaniem w obszarach informatyczno-komputerowym, matematycznym, ekonomicznym, językowym (język angielski i ojczysty), ćwiczenia pamięci i zachowania bezpieczeństwa w gospodarstwie domowym. Wszystkie zajęcia miały wymiar praktyczny.

Nauczyciele realizowali projektowe zadania w oparciu o własne metody nauczania. Podstawowym zadaniem nauczycieli było odejście od klasycznych sposobów przekazywania wiedzy. Tablica i kreda odeszły w zapomnienie. Kadra nauczająca dysponowała tablicami interaktywnymi współpracującymi z programami multimedialnymi. Studenci-słuchacze na bieżąco, za pomocą popularnych portali społecznościowych, kontaktów mailowych, sms-ów i telefonów, utrzymywali kontakt z nauczycielami.

Wszelkie zajęcia odbywały się na zasadzie  wymiany poglądów, dyskusji. Zachowana była interakcja pomiędzy nauczającymi a osobami uczącymi się. Zajęcia z wymienionych zagadnień odbywały się systematycznie, zgodnie z przyjętym harmonogramem zadań projektowych i były prowadzone przez wykwalifikowanych nauczycieli. W kilku przypadkach prowadzenie zajęć powierzano słuchaczom posiadających odpowiednie kompetencje zawodowe. W celu rozszerzenia praktycznej wiedzy wśród osób uczących się, organizacje w miarę potrzeb dokonywały zakupów niezbędnych urządzeń i narzędzi, m.in. kamerek internetowych, kalkulatorów do nauki matematyki, programów multimedialnych do nauki języka angielskiego.

Jednym ze zrealizowanych działań były wycieczki edukacyjne. Ich celem było pokazanie zdobyczy technicznych w świecie technologii komputerowo-cyfrowych. Studenci-słuchacze uczestniczyli w pokazach wirtualnej rzeczywistości, zwiedzali muzea techniczne, uczestniczyli w pokazach wykorzystania technologii cyfrowej w życiu codziennym. W Słowacji - wycieczka do muzeum w Bańskiej Bystrzycy, spotkanie z wykładowcami szkół zawodowych i technicznych. Wycieczki edukacyjne polskiej grupy do Zielonej Góry i Wrocławia, zwiedzanie muzeów techniki przez słuchaczy grupy partnerskiej w Ankarze, wycieczka edukacyjna do Lizbony w portugalskiej organizacji oraz kilkukrotny udział w pokazach technicznych nowinek w czeskiej Pradze.

Wszystkie organizacje wyposażyły uczestników w pomocnicze materiały dydaktyczne, koszulki z logo i nazwą projektu. Działania projektowe upowszechniane były za pomocą wielu narzędzi: portali społecznościowych, na stronach internetowych, na platformie EPALE, w mediach lokalnych i regionalnych. Organizowane były konferencje, wystawy fotograficzne, happeningi, pokazy umiejętności, okolicznościowe spotkania z udziałem władz oświatowych i samorządowych. Powstały ulotki, foldery, biuletyny w formie elektronicznej i papierowej, banery, filmy, prezentacje.

W trakcie międzynarodowych spotkań projektowych  uczestnicy wymieniali się doświadczeniami w nauczaniu osób dorosłych. Efektem tych działań jest duża ilość materiałów dydaktycznych w formie opisów, konspektów, prezentacji multimedialnych. Podczas międzynarodowych szkoleń uczestnicy poznawali różne przykłady, narzędzia, materiały, technikę itp. Istotne było także interdyscyplinarne podejście - uczestnicy mieli możliwość poznania sposobów łączenia różnych przedmiotów i treści nauczania.

Projekt wywarł silny wpływ na inne grupy, takie jak koordynatorzy, menedżerowie, administratorzy i nauczyciele. Umiejętności menedżerskie i koncepcyjne innych pracowników zostały wzmocnione dzięki pracy nad zadaniami w środowisku międzynarodowym. Kadra otrzymała wysokiej jakości informacje na temat wdrażania nowych programów i metod nauczania w edukacji seniorów w czasie zrealizowanych konferencji i innych działań upowszechniających w Polsce, Czechach, Portugalii, Słowacji i Turcji.

Na poziomie osobistym możliwość spotkania się z innymi uczestnikami, dzielenia się z nimi pomysłami, wychodzenia poza własne granice myślenia i działania - wszystkie te fakty przyczyniły się do ogólnego rozwoju i wewnętrznej motywacji do przyszłego uczenia się. Uczestnicy wykazywali generalnie większą ciekawość, gotowość do odkrywania i pozyskiwania nowych impulsów oraz większą odwagę w przejmowaniu kontroli nad własnym życiem.

Najważniejszym osiągnięciem projektu był zrealizowany nowy dwuletni program nauczania osób dorosłych w każdej partnerskiej organizacji. Stuosobowa grupa seniorów w pięciu klasach eksperymentalnych nazwanych "klasami ćwiczeń" miała okazję wziąć udział w ciekawych wykładach i zajęciach praktycznych. Program obejmował dziewięć tematów: język narodowy (10 lekcji), język angielski (61 lekcji), ICT (61 lekcji), nowe media (15 lekcji), algebra (15 lekcji), geometria (10 lekcji), ekonomia (10 godzin ), bezpiecznie w domu (10 lekcji), ćwiczenia pamięci (16 lekcji). Dzięki tym kursom rozwinęły się cyfrowe, komunikacyjne i społeczne umiejętności dorosłych uczestników projektu. Spoiwem tych działań było opanowanie prostych i bardziej zaawansowanych umiejętności z zakresu technologii informatycznych, w tym nowych mediów. Praktyczne umiejętności narzędziami cyfrowymi, były skuteczne w podejmowaniu codziennych czynności komunikacyjnych, bankowych, urzędowych. Ćwiczenia pamięci - charakteryzujące się powtarzalnością działań skutkowały rutynowym podejmowaniem wymienionych działań z wykorzystaniem dostępnych narzędzi cyfrowych.

Aby zapewnić ciągłość i stabilność działań związanych z nauczaniem, już etapie aplikacji wprowadzono szereg rozwiązań mających wpływ na ogólne samopoczucie słuchaczy. Rok szkolny rozpoczynał się zgodnie z uniwersyteckim obyczajem. Zimowa sesja egzaminacyjna i podsumowanie półrocznego uczenia się  oraz konferencja z okazji zakończenia roku. Wszystkie te działania miały uroczystą oprawę. W dużych ośrodkach akademickich, w tych okolicznościowych spotkaniach brał udział rektorat i przedstawiciele władz lokalnych. W trakcie tych spotkań dyplomami i wyróżnieniami celebrowano słuchaczy i nauczycieli. Przedstawiciele władz uczelnianych i lokalnych otrzymywali sporą dawkę informacji o działaniach projektowych.

Niezwykle istotnym elementem był tzw. „czynnik ludzki”, reagującym na wszelkie przejawy indolencji ze strony kadry kluczowej lub dydaktycznej. Choć takie przypadki pojawiały się niezwykle rzadko, reagowano sprawnie i zgodnie z normami obowiązującymi w lokalnych środowiskach. Stąd m.in. działania o charakterze integracyjnym: okolicznościowe spotkania świąteczne, biesiadne, taneczne, teatralne. Ponadto, wspólny udział w spektaklach teatralnych, koncertach muzycznych, odpoczynek i relaks pod namiotami.  Dodatkowo słuchacze mieli możliwość realizowania się w ramach wielu zajęć fakultatywnych o charakterze artystycznym i sportowym. To z kolei wyzwalało nowy rodzaj aktywności poprzez role przyjmowane przez wszystkich słuchaczy. Pojawiły się osoby określone typem organizatora, przewodnika, dominatora, nawigatora i innych.

W ramach  projektu zorganizowano cztery intensywne spotkania projektowe dla nauczycieli i jedno szkolenie dla personelu dydaktyczno-administracyjnego. Szkolenie odbyło się na Słowacji, a uczestnicy rozwijali umiejętność korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnej niezbędnej do ich pracy (uczestnicy otrzymali praktyczną wiedzę i umiejętności wykorzystania aplikacji Moodle w nauczaniu dorosłych). Spotkanie projektowe w Polsce pozwoliło uszczegółowić i dokładnie omówić wszystkie działania obejmujące zasady koordynowania, wydatkowania dofinansowania, promocji i upowszechniania projektu. W Czechach odbyło się spotkanie warsztatowe z udziałem nauczycieli informatyki. W Portugalii - wymiana doświadczeń, warsztaty, szkolenia dla nauczycieli języków obcych i języka ojczystego. W Turcji - warsztaty i wymiana doświadczeń nauczycieli matematyki i ekonomii. Dzięki tym spotkaniom 60 wykładowców zajmujących się edukacją seniorów rozwinęło swoje umiejętności pedagogiczne, dydaktyczne, komunikacyjne i międzykulturowe. Działania te były weryfikowane poprzez indywidualne raporty i sprawozdania ewaluacyjne nauczycieli. Inną ważną zaletą były i są  możliwości wykorzystywania przez zainteresowane osoby powstałych w ramach projektu nowatorskich metod nauczania dorosłych. Materiały w różnej formie: opisy, konspekty, prezentacje multimedialne, nagrania video - zawierają doświadczenia nauczycieli oraz rekomendacje, mogące dostarczyć wiele cennych informacji  o  przydatnych i sprawdzonych sposobach  w nauczaniu osób dorosłych.

Wśród wielu zdefiniowanych i zrealizowanych rezultatów wymienić trzeba przede wszystkim broszurę w j. angielskim poświęconą metodom nauczania osób dorosłych, którą opracował Miroslav Gecovic z UTW Zvolen (Słowacja). Efektem są także zaktualizowane strony internetowe i społecznościowe organizacji partnerskich, 10 wycieczek tematycznych, 10 wystaw fotograficznych opisujących działania projektowe, 15 konferencji (inauguracje, okresowe podsumowania, zakończenia projektu, rozdanie dokumentów Europass-Mobilność uczestnikom szkoleń i międzynarodowe spotkania projektowe), profil projektu na Facebooku oraz inne materiały reklamowe - artykuły z czasopism i stron internetowych edukacyjnych, wywiady w radio, ulotki i plakaty, narzędzia do zarządzania - formularze monitorowania, umowy, arkusze robocze pracowników, raporty z monitoringu itp. Osiągnięceim projektu są także „gorące punkty” w czterech regionach UE (miejsca, w których zaczęły działać punkty hot spot), czyli w Zvoleniu, Almeirim, Ankarze i Pradze. W Lubsku proces legislacyjny pomiędzy operatorami a urzędami realizującymi strategię bezpłatnego dostępu do Internetu ciągle jeszcze trwa.

W czasie trwania projektu jego koordynator (emerytowany nauczyciel), zainspirowany „pospolitym  edukacyjnym ruszeniem” wśród słuchaczy i kadry nauczycielskiej, ukończył roczną Lubuską Akademię Rozwoju - rodzaj studiów podyplomowych obejmujących zagadnienia związane z funkcjonowaniem UE, a w szczególności najnowszą wiedzę o teorii i praktyce wynikającej z realizacji Strategii Rozwoju Województwa Lubuskiego oraz płynących z tego tytułu korzyści dla samorządów i organizacji pozarządowych.

Zrealizowany projekt był kontynuacją projektu dofinansowanego w ramach programu Grundtvig. Poprzedni projekt wprowadzał kadrę w świat nowych kompetencji i umiejętności, które z powodzeniem zostały wykorzystane w nauczaniu osób dorosłych - seniorów. Kadra projektu pozyskała umiejętności dzielenia się wiedzą z osobami starszymi, co dla wielu było dużym wyzwaniem. Nauczyciele na co dzień pracujący z dziećmi i młodzieżą musieli opracować i przyswoić nowe sposoby nauczania seniorów. Ważnym elementem była umiejętność przekazu informacji, empatia, właściwy klimat nie tylko dydaktycznych spotkań, a przede wszystkim otwarcie na indywidualne potrzeby słuchaczy. Do nowego projektu zrealizowanego w ramach programu Erasmus+ przystąpiło pięć organizacji partnerskich, z których cztery współpracowały przy projekcie Grundtviga. Bardzo dobra znajomość funkcjonowania organizacji partnerskich, pozwoliła na wdrożenie projektu wymagającego wymienionych wcześniej kompetencji zarówno organizacyjnych, jak i w obszarze nauczania dorosłych. Przyjęto zasadę, że do nowego projektu rekrutowane będą osoby o słabych umiejętnościach komputerowych, językowych, matematycznych i poprzednio nie uczestniczące w innych działaniach projektowych.

 

Poniżej informacje wspomagające percepcję stosowanych w projekcie metod, zasad, sposobów uznanych w projekcie jako nowatorskich i skutecznych metod nauczania osób dorosłych (seniorów):

Materiały video potwierdzające działania projektowe

http://www.utwlubsko.com.pl/utw/?page_id=6089

http://www.utwlubsko.com.pl/utw/?page_id=5048

Metody nauczania (PDF)

http://www.utwlubsko.com.pl/utw/?page_id=5678

Koordynator projektu: Stefan Ciężkowski z małej miejscowości Lubsko w woj. lubuskim, może udzielić wszelkich informacji, wspomóc i poradzić, jak praktycznie zrealizować projekt o podobnej tematyce.
Zapraszam do dyskusji, rozmów, jeśli bedę mógł komukolwiek pomóc, będzie to mój sukces.

kontakt: stifc@poczta.onet.pl
facebook:www.facebook.com/stefan.ciezkowski

 

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Wyświetla 1 - 1 z 1
  • Obrazek użytkownika Maria Jedlińska
    Ciekawy projekt włączający seniorów w cykl nauczania prowadzony na wielu płaszczyznach: od nabywania podstawowych umiejętności informatycznych, matematycznych przez językowe po obywatelskie i ekonomiczne. Szerokie spektrum działań.
    Myślę, że takie podejście byłoby trudne do realizacji bez wcześniej zdobytego doświadczenia wynikającego z udziału w projekcie Grundtviga. Jego długofalowość ma bardzo ważny aspekt - integrację grupy trenerów i osób starszych, beneficjentów. Bez dobrej współpracy partnerów projektu, znajomości wzajemnych możliwości i oczekiwań, koordynacja byłaby utrudniona.
    Doświadczenia zdobywane w projektach międzynarodowych są bezcenne i przekładają się na każde późniejsze działania edukacyjne, niezależnie od ich poziomu.