chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

 
 

Blog

Kontekstowa alfabetyzacja funkcjonalna

23/09/2015
przez Simon BROEK
Język: PL
Document available also in: EN DE FR IT

/pl/file/embeddedresizedjpgEmbedded learning

Embedded learning

Przegląd literatury OECD poświęcony dorosłym o niskich umiejętnościach czytania, pisania i liczenia odnosi się do barier dyspozycyjnych jako tych najbardziej widocznych, które stają na przeszkodzie dorosłym o niskim poziomie alfabetyzacji w podjęciu uczenia się. Barierą dyspozycyjną określane są wewnętrzne rozterki, czy rozpocząć naukę, często takie jak: „Już raz nie udało mi się w szkole”, „Jestem zbyt stary(-a) na naukę”, „Nie widzę korzyści, jakie miałoby przynieść uczenie się”.

Przegląd OECD wskazuje również na środowisko uczenia się jako jeden z głównych elementów „strategii mobilizacyjnej”, która ma skłonić dorosłych o niskim poziomie alfabetyzacji do podjęcia nauki. Dorośli nie chcą podnosić swoich umiejętności czytania i pisania dla siebie samych, tylko chcą to zrobić, aby móc je wykorzystać w kontekście. Z tego względu kontekstowe programy alfabetyzacji funkcjonalnej i umiejętności podstawowych wydają się sprawdzać w przypadku osób, które nie podejmują dalszej edukacji.

Ten wniosek wyciągnięto już jakiś czas temu, ale nadal nie uzyskał należytego odzwierciedlenia (w polityce). Na przykład w zakresie stwarzania możliwości młodym ludziom wcześnie kończącym naukę. Większość inicjatyw jest ukierunkowana na ponowne sprowadzenie ich do sali lekcyjnej, podczas gdy dla nich to może nie być najlepsza okazja do poczynienia postępów w życiu.

Autorzy raportu w sposób szczegółowy przyjrzeli się przykładom kontekstowych programów uczenia się:

  • Programy alfabetyzacji w rodzinie dokształcają dorosłych w roli rodziców, umożliwiając im podniesienie poziomu alfabetyzacji i umiejętności rodzicielskich, zwłaszcza w odniesieniu do kształtującej się alfabetyzacji ich dzieci.
  • Zajęcia z czytania, pisania i liczenia w miejscu pracy, co zwiększa popularyzację programów alfabetyzacji, gdyż tego typu kursy docierają do osób, które nie są normalnie objęte ustawicznym kształceniem i szkoleniem. Cechy skutecznych kursów w miejscu pracy (tak wiem, to długa lista):
    • Wszyscy interesariusze w przedsiębiorstwie doskonale znają cel kursu;
    • Menedżerowie, od wyższej kadry po kierowników, popierają zajęcia z zakresu umiejętności podstawowych i stwarzają warunki umożliwiające wykorzystanie nowych umiejętności;
    • Firmy szkoleniowe mają bogate doświadczenie w prowadzeniu zajęć z umiejętności czytania, pisania i liczenia w miejscu pracy;
    • Szkoleniowcy mają doświadczenie w programach realizowanych w miejscu pracy oraz posiadają kwalifikacje z zakresu nauczania umiejętności podstawowych;
    • Cel i treść kursu są wyraźnie przedstawione i nie są prezentowane jako ukierunkowane na usuwanie braków pracowników;
    • Uczestnicy biorą w nich udział dobrowolnie, są zmotywowani i zaangażowani;
    • Treść nauczania jest dostosowana do potrzeb uczących się i priorytetów przedsiębiorstwa;
    • Kursy odbywają się w płatnych godzinach pracy;
    • W czasie kursu wykorzystywanych jest wiele metod nauczania, narzędzi i kontekstów;
    • Kurs obejmuje szkolenie w miejscu pracy, jak i poza nim w celu zapewnienia praktyki i możliwości refleksji;
    • Szkoleni pracownicy mają możliwość wykorzystania swoich (podwyższonych) umiejętności w miejscu pracy i dalsze ich doskonalenie w ramach uczenia się formalnego i nieformalnego.

W raporcie nacisk położony został na programy, które są funkcjonalne, ale wyraźnie koncentrują się na akwizycji umiejętności podstawowych. Poza nimi jest przecież wiele innych przykładów kontekstowych, funkcjonalnych programów przyswajania umiejętności podstawowych, które oferują możliwość poprawy tychże umiejętności w ramach programów o charakterze niebezpośrednim. Na przykład za pośrednictwem programów oferowanych przez kluby sportowe, biblioteki i internetowe firmy szkoleniowe czy w ramach prac społeczno-kulturowych. Programy te mogą nie być nawet reklamowane jako programy alfabetyzacji, tylko skupiać się na uzyskiwaniu innych umiejętności, za pośrednictwem których dorośli podniosą także swoje umiejętności podstawowe.

Wnioski jakie możemy wyciągnąć i wprowadzić do naszych praktyk (czy będzie to kształtowanie polityki, opracowywanie programu czy jego realizacja) są takie, że motywując ludzi do uczenia się umiejętności podstawowych w ogóle nie należy na nich skupiać ich uwagi. Powinni raczej koncentrować się na osiąganiu czegoś co naprawdę ma w ich życiu znaczenie!

Mam nadzieję, że raport OECD ponownie pozwoli zaistnieć kwestii kontekstowej alfabetyzacji funkcjonalnej w agendzie na rzecz uczenia się dorosłych.

Simon Broek brał udział w kilku europejskich projektach badawczych poświęconych edukacji, zagadnieniom rynku pracy i działalności ubezpieczeniowej. Pełnił rolę doradcy Komisji Europejskiej, Parlamentu Europejskiego i europejskich agencji w zakresie kwestii dotyczących polityki edukacyjnej, uczenia się przez całe życie i rynku pracy. Jest partnerem zarządzającym w Instytucie Wsparcia Polityki im. Ockhama.

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn