EPALE - Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

ok. 7 minut czytania - polub, linkuj, komentuj!

Chmura internetowa to najprościej mówiąc sieć serwerów, które znajdują się w różnych miejscach na świecie i mogą przechowywać dane cyfrowe. Serwery są odpowiednio zabezpieczone i połączone ze sobą w taki sposób, aby awarie nie groziły utratą plików użytkowników. Dzięki serwerom zdalnym mamy dostęp do różnego rodzaju aplikacji, wirtualnych dysków czy innych usług. Korzystanie z chmury bardzo ułatwia pracę, przede wszystkim dlatego, że dane nie są gromadzone na konkretnym urządzeniu i dzięki temu mamy do nich dostęp właściwie z każdego miejsca na ziemi, w którym jest internet. Nie musimy obawiać się utraty efektów swojej pracy w wyniku np. uszkodzenia komputera, dodatkowo, jeśli podróżujemy nie ma potrzeby zabierania ze sobą sprzętu, ponieważ aby mieć dostęp do zasobów wystarczy login i hasło do chmury. Plusem pracy w chmurze jest również możliwość współdzielenia materiałów z innymi osobami - członkami zespołu czy odbiorcami. 

Najpopularniejsze chmury w sieci

Chmury obliczeniowe możemy podzielić na 4 kategorie - publiczne, prywatne, hybrydowe i społecznościowe. Najwięcej użytkowników korzysta z chmur publicznych oferowanych przez gigantów branży IT, wśród których najpopularniejsze to:

• Google Drive/ Google Cloud storage - chmura od Google

• OneDrive/Azure - chmura od Microsoft

• iCloud - chmura od Apple

• Amazon Drive/ Amazon Web Service - chmura od Amazon

Co ważne, chmury publiczne to nie tylko wolne przestrzenie na wirtualnych dyskach ale również rozbudowane pakiety aplikacji, z których możemy korzystać po założeniu konta. Przykładowo posiadając konto Microsoft mamy bezpłatny dostęp do narzędzi typu Teams czy Skype. Jeśli pracujemy w instytucji edukacyjnej możemy otrzymać bezpłatny dostęp do całego pakietu Office 365 i zintegrowanych aplikacji umożliwiających prowadzenie nauki zdalnej. Równie duże możliwości daje korzystanie z chmury Google. Po założeniu konta otrzymujemy dostęp do wielu narzędzi - dokumentów, wirtualnych tablic, kalendarzy, notatek, map, kreatorów stron www czy wirtualnych spacerów. Analogiczne narzędzia znajdziemy dzięki iCloud, która dedykowana jest urządzeniom Apple.

Google na każdą okazję

Każdy z użytkowników wybiera sobie chmurę, która najbardziej odpowiada jego potrzebom. Ponieważ od kilkunastu lat najczęściej korzystam z usług dostarczanych przez Google, to właśnie o nich chciałabym napisać nieco szerzej. 

Narzędzia przydatne w codziennej pracy

Najczęściej korzystanie z usług Google rozpoczynamy od wyszukiwarki, przeglądarki Chrome i poczty Gmail. Są to popularne narzędzia, które zna właściwie każdy użytkownik sieci. Kiedy mamy już pocztę, możemy używać znacznie większej ilości aplikacji, takich jak np. dokumenty tekstowe, arkusze lub prezentacje, które są odpowiednikiem popularnych pakietów biurowych Office czy OpenOffice znanych każdemu, kto choć przez chwilę używał w swojej pracy komputera. Co ważne, przenosząc swoje biuro do chmury, możemy pracować nad treściami zespołowo. Jeśli udostępnimy dokument innym osobom mamy możliwość tworzenia i poprawiania go symultanicznie. Nie ma potrzeby drukowania lub przesyłania sobie kolejnej wersji. Wszystko jest dopracowywane w jednym pliku w czasie rzeczywistym, przy automatycznym zapisie, co znacznie przyśpiesza i ułatwia wykonywanie zadań. Dla osób, które pracują koncepcyjnie lub projektowo przydatne będzie również narzędzie Jamboard - wirtualny flipchart, na którym możemy zrobić burzę mózgów czy opracować strategię działania. Obok dokumentów możemy współdzielić również kalendarz, który pomaga zorganizować pracę. Jeśli jesteśmy przyzwyczajeni do robienia notatek możemy wykorzystać aplikację Keep. Pracując w zespole rozproszonym dobrze jest organizować spotkania online w formie wideo. Większość chmur ma swoje komunikatory, w przypadku Google jest to aplikacja Meet, która pozwala spotkać się całemu zespołowi, przeprowadzić szkolenie czy prezentację. W tym narzędziu mamy np. możliwość pracy w grupach, przesyłania plików i dzielenia się widokiem ekranu. Jeśli chcemy poznać opinię zespołu na jakiś temat, przeprowadzić rejestrację na wydarzenie bądź zbadać potrzeby swoich użytkowników mamy dostęp do narzędzia Forms, w którym możemy tworzyć ankiety lub formularze zgłoszeniowe. Do wzmocnienia komunikacji wewnętrznej albo do przesyłania np. materiałów szkoleniowych czy projektowych można również w prosty sposób stworzyć witrynę internetową w aplikacji Sites. 

Narzędzia wspierające marketing i monitorowanie aktywności w sieci

Google jako jeden z liderów branży IT ma dostęp do ogromnej ilości informacji o użytkownikach korzystających z Sieci. Z części algorytmów monitorujących aktywność mogą korzystać również użytkownicy chmury. Przykładowo jeśli skonfigurujemy usługę Google Analytics możemy generować raporty i monitorować aktywność na naszej stronie www. Dowiemy się wtedy jacy użytkownicy wchodzą na naszą stronę (ile mają lat, jaką płeć, w jakim regionie mieszkają), skąd do nas trafili, jakie treści najbardziej ich interesują. Dzięki temu mamy możliwość dostosowania witryny do preferencji użytkowników. Jeśli chcemy otrzymywać powiadomienia o tym, czy ktoś w sieci napisał o naszej instytucji, inicjatywie, projekcie, możemy skorzystać z Google Alerts. Wystarczy że wejdziemy na stronę i ustawimy alert na konkretne hasło np. nazwę instytucji czy tytuł organizowanego przez nas wydarzenia. Jeśli w sieci pojawi się artykuł, lub komentarz zawierający wpisane hasło otrzymamy powiadomienie z linkiem na e-mail. Nieco inaczej działa narzędzie pod nazwą Google Trends. Aplikacja pozwala sprawdzić jak często użytkownicy wyszukują dane hasło w wyszukiwarce Google. Dzięki temu możemy sprawdzić np. jak często wyszukiwana była nazwa naszej organizacji. Wpisując konkretne hasło generujemy wykres dotyczący np. jednego roku, na którym zawarte są informacje, o tym jacy użytkownicy, z jakich miast, województw, jak często wpisywali je w wyszukiwarkę. 

Aplikacje do działań edukacyjnych i kulturalnych

W zasobach Sieci znajdziemy całą paletę różnego rodzaju aplikacji wspierających proces edukacyjny czy urozmaicających działania kulturalne. Wiele spośród nich również należy do Google. Warto tutaj wspomnieć np. narzędzia Earth czy znane wszystkim Maps. Dzięki nim mamy dostęp do widoku właściwie całej naszej planety zarówno z kosmosu jak i z “ulicy”. Dzięki temu możemy np. pokazać interesujące miejsca na Ziemi. Dodatkowo aplikacja Maps pozwala na tworzenie spersonalizowanych map, które można dzielić i uzupełniać z innymi użytkownikami. Przykładowo można podczas spotkania online zaznaczyć miejsca, z których łączą się uczestnicy. Z powyższymi narzędziami związana jest bardzo ciekawa Aplikacja pod nazwą Tour Creator, która umożliwia tworzenie wirtualnych spacerów opartych o zdjęcia sferyczne lub panoramiczne. Do stworzenia spaceru możemy wykorzystać zdjęcia z bazy Google Street View lub użyć własnych fotografii. Po ukończeniu wirtualną wycieczkę można odbyć zarówno przy użyciu komputera, smartfonu jak i okularów do VR. 

Do urozmaicenia wszelkiego rodzaju działań można też wykorzystać zasoby zawarte w Google Art&Culture i Google Experiments. Są to bazy wiedzy i eksperymentalnych aplikacji dotyczących kultury, sztuki, ale również Sztucznej Inteligencji czy cyfrowego dobrostanu. 

Czym płacimy za “Darmowe Aplikacje”?

Wszystkie narzędzia, o których wspomniałam powyżej, dostępne są dla użytkowników bezpłatnie. Nie musimy za nie płacić gotówką czy przelewem, co nie znaczy, że są całkowicie darmowe. Za korzystanie z usług chmurowych i nie tylko bardzo często płacimy inną równie wartościową w cyfrowym świecie walutą - swoimi danymi. Przy każdej aplikacji, z której korzystamy w sieci akceptujemy warunki korzystania z niej i dostęp do konkretnych danych. Dotyczy to zarówno Google, Microsoftu, Amazona, Apple i narzędzi każdej innej firmy działającej na rynku IT. Wiele osób akceptuje wszystkie warunki bez wcześniejszego przeczytania. Warto jednak korzystać z narzędzi świadomie i wiedzieć na co się godzimy uruchamiając kolejne narzędzie. Przykładowo czy wiecie co wie o Was Google gdy korzystacie z jego aplikacji?

• potrafi rozpoznać Wasz głos (jeśli korzystacie z Google Voice),

• wie jakie macie smart-urządzenia w domu,

• wie jaką drogą najczęściej jeździcie do pracy, którędy biegacie i jeździcie na rowerze (Google Maps)

• ile ważycie, ile kroków dziennie robicie (Google Fit),

• jakie sklepy odwiedzacie,

• jakie płatności wykonujecie w tych sklepach, jaką kartą płatniczą,

• jakiej muzyki słuchacie i jakie filmy lubicie oglądać (YouTube)

• z kim się kontaktujecie, co piszecie w wiadomościach lub na czacie,

• jaki jest Wasz rozkład dnia, jakie macie zdjęcia, filmy, pliki i dokumenty na dysku w chmurze, co piszecie w notatkach,

• jakie e-maile wysyłacie, jakie aplikacje macie na swoim smartfonie,

• jakie aktualności lubicie przeglądać i o której godzinie,

• jakie macie hasła i zakładki w przeglądarce internetowej

Aby sprawdzić te wszystkie informacje wystarczy skorzystać z narzędzia My Activity i zobaczyć co wie o Was Google. Można tam również ograniczyć pobieranie różnych danych przez aplikacje i ustawić czas kiedy będą one usuwane. 

Jak widać praca w chmurze daje wiele możliwości i zdecydowanie ułatwia funkcjonowanie we współczesnym cyfrowym świecie. Ważne jest aby korzystać z narzędzi świadomie i dbać o to co udostępniamy. Jeśli chcecie poznać bliżej któreś z narzędzi pojawiających się w artykule dajcie znać w komentarzach. Zapraszam również do podzielenia się waszymi doświadczeniami w pracy w chmurze.

Monika Schmeichel-Zarzeczna – historyk sztuki, trenerka, bibliotekarka. Zawodowo związana z MBP w Lublinie. Zajmuje się prowadzeniem działań wykorzystujących nowe technologie w edukacji, pisaniem projektów oraz wspieraniem rozwoju osób z różnych grup wiekowych i społecznych. Trenerka w ogólnopolskich programach tj. „Lekcja:Enter”, „Bardzo Młoda Kultura”, „Biblioteka Online”, „Re- Animuj się!”. Członkini Stowarzyszenia LABiB, ambasadorka EPALE, stypendystka Ministra KiDN. Realizuje autorski projekt “Biblioteka Aplikacji”, którego celem jest wsparcie pracowników instytucji kultury w nauce korzystania z narzędzi cyfrowych potrzebnych do działań organizacyjnych, edukacyjnych lub animacyjnych. 

Zobacz także:

Publikowanie w sieci - do czego służą i jak działają licencje Creative Commons? Cz.1

Jak tworzyć i publikować materiały, z których odbiorcy będą chcieli korzystać? - praktyczne zastosowanie licencji Creative Commons cz.2

Co wypada wiedzieć o prawie autorskim?

Pokolenie cyfrowe - jak świat zmienił młodych i jak oni zmienią świat

Biblioteki cyfrowe - sprawdzona wiedza na wyciągnięcie ręki

Darmowe narzędzia ułatwiające pracę zdalną