chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

 
 

Blog

Bezpieczni na starcie. Zdrowi na mecie – czyli czego warto uczyć się w kontekście wydłużającego się życia zawodowego

28/06/2017
by Ewa Nowak-Koprowicz
Język: PL

Europa, w tym populacja pracowników, starzeje się

Populacja pracowników w Europie starzeje się. Zgodnie z prognozami[1] w wielu krajach, w 2030 roku, co najmniej 30% całkowitej siły roboczej będą stanowili pracownicy w wieku 55-64 lat[2]. Dłuższe życie zawodowe staje się faktem również ze względu na podnoszony ustawowy wiek emerytalny.

Cel: wzrost zatrudnienia do 75% ludności w wieku pomiędzy 20 a 64 rokiem życia

Równocześnie zmiany demograficzne uznano za jedno z głównych wyzwań, przed którymi stoi Europa. Aby mu sprostać w ramach polityki Unii Europejskiej, w strategii „Europa 2020”, określono wymierny cel w zakresie zatrudnienia w UE tj. do 2020 roku musi być zatrudnionych 75% ludności w wieku pomiędzy 20 a 64 rokiem życia. A w dokumencie „Strategiczne ramy UE dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2014–2020” odniesiono się bezpośrednio do kwestii starzenia się siły roboczej i wskazano konkretne środki służące promowaniu i wymianie dobrych praktyk, dotyczących sposobów poprawy bezpieczeństwa pracy.

Wyzwanie: dłuższe życie zawodowe

Mając świadomość, że praca korzystanie wpływa na zdrowie fizyczne i psychiczne oraz na samopoczucie człowieka[3], może mieć działanie terapeutyczne (na przykład niwelować niepożądane skutki zdrowotne związane z bezrobociem)[4] należy również uwzględniać, że dłuższe życie zawodowe jest wyzwaniem. Wyzwaniem w obliczu m.in.:

  1. zmieniającego się świata pracy (wraz z elastycznym czasem pracy, elastycznym środowiskiem pracy);
  2. dłuższego okresu narażenia na zagrożenia w pracy;
  3. wyższego odsetka starszych pracowników, co w praktyce oznacza więcej osób cierpiących na przewlekłe problemy zdrowotne, a tym samym pojawienie się konkretnych potrzeb;
  4. większej podatności na pewne zagrożenia zawodowe u starszych pracowników;
  5. wzrastającego znaczenia zapobiegania niezdolności do pracy, rehabilitacja i powrót do pracy;
  6. problemu dyskryminacji ze względu na wieku[5].

Właściwe warunki pracy: dobry kierunek do zapewnienia lepszej jakości życia zawodowego i dobrego samopoczucia w pracy

Miejsca pracy powinny być bezpieczne i przyjazne pracownikom. Na zagadnienie bezpiecznego i zdrowego środowiska pracy jako niezbędnego obszaru do zwiększenia potencjału i zaangażowania pracowników oraz konkurencyjności przedsiębiorstw zwrócono również uwagę w strategii „Europa 2020”[6]. Skuteczne zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy (BHP) jest korzystne dla pracowników, przedsiębiorstw i całego społeczeństwa. Wskutek presji i wymagań związanych ze współczesnymi miejscami pracy można łatwo stracić z oczu znaczenie bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia i lekceważyć tę kwestię jako „obciążenie administracyjne”. Aby zapobiec nasileniu występowania problemów zdrowotnych postulowane jest podjęcie wysiłków służących zapewnieniu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przez całe życie zawodowe.

Holistyczne podejście: Kampania informacyjna „Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie”

Dlatego też, w obliczu powyżej przedstawionych wyzwań związanych ze starzeniem się pracowników, pomysł Europejskiej Agencji Zdrowia i Bezpieczeństwa w Pracy z siedzibą w Bilbao (EU-OSHA) - nastawiony na wsparcie skierowane do pracowników, kadry kierowniczej i pracodawców - nie koncentruje się na jednej grupie wiekowej, ale dotyczy osób w każdym wieku. Kampania informacyjna pt. „Zdrowe i bezpieczne miejsce pracy” na lata 2016-2017 – gdyż o tym pomyśle mowa – prowadzona jest, przez EU-OSHA, pod hasłem „Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie”[7]. Rozpoczynając od wspomnianego hasła towarzyszącego kampanii i kolejno poprzez każde działanie organizatorzy inicjatywy zwracają uwagę na znaczenie stosowania podejścia holistycznego, zgodnego z cyklem życia człowieka. Jak wskazują - promowanie zdrowia i bezpieczeństwa wśród młodych pracowników oraz kształtowanie dobrych warunków pracy, sprzyjają zrównoważonej pracy przez cały okres trwania życia zawodowego i zapewniają zdrowe starzenie się.

Kampania informacyjna pt. „Zdrowe i bezpieczne miejsce pracy” na lata 2016-2017 koncentruje się w sposób szczególny na:

  1. promowaniu zrównoważonej pracy i zdrowego starzenia się oraz podkreślaniu znaczenia profilaktyki zdrowotnej w całym życiu zawodowym;
  2. zapewnieniu zarówno pracodawcom, jak i pracownikom informacji i praktycznych narzędzi do zarządzania bezpieczeństwem pracy w kontekście starzejącej się siły roboczej;
  3. ułatwianiu wymiany informacji i upowszechnianiu najlepszych praktyk w tej dziedzinie.

Praktyczny wymiar kampanii: wsparcie środkami i narzędziami

W praktyce oznacza to, że pracownicy, pracodawcy, organizacje otrzymują środki i narzędzia, w tym m.in.:

  1. e-przewodnik na temat zarządzania BHP w kontekście starzejącej się siły roboczej - narzędzie zawiera informacje i pomoce dotyczące miejsc pracy w zakresie zarządzania BHP w kontekście starzenia się pracowników. E-przewodnik ma na celu zwiększenie świadomości i wiedzy w zakresie starzenia się pracowników, samego procesu starzenia się i jego konsekwencji w miejscach pracy oraz wzbogacony jest o praktyczne wskazówki dotyczące radzenia sobie z wyzwaniami w tym zakresie. Ponadto w e-przewodniku zprzedstawiono informacje dotyczące: zarządzania wiekiem; oceny ryzyka uwzględniającej aspekt wieku; promowania zdrowia w miejscu pracy oraz innych tematów mających istotne znaczenie dla pracodawców, specjalistów ds. BHP, pracowników kadrowych i pracowników. E-przewodnik zawiera także studia przypadków oraz słowniczek z objaśnieniami często stosowanych terminów. Dostęp do e-przewodnika.
  2. moduł oceny ryzyka uwzględniającej aspekt wieku i różnorodności w interaktywnym narzędziu do oceny ryzyka online (OiRA) - Ocena ryzyka to ważny, pierwszy krok w procesie zapobiegania wypadkom przy pracy i złemu stanowi zdrowia. System OiRA, czyli interaktywne narzędzie online do oceny ryzyka, ułatwia ten proces, poczynając od identyfikacji zagrożeń w miejscu pracy, poprzez proces wdrażania działań zapobiegawczych, aż po monitorowanie i raportowanie zagrożeń. OiRA zapewnia wiedzę i zasoby konieczne, aby mikro- i małe organizacje mogły we własnym zakresie dokonywać oceny ryzyka. Narzędzia OiRA są oferowane bezpłatnie w sieci, łatwo dostępne i proste w użyciu. Oprogramowanie OiRA, opracowane przez EU-OSHA w 2009 roku i wdrożone rok później, opiera się na holenderskim narzędziu oceny ryzyka o nazwie RI&E, które cieszy się dużym powodzeniem i jest szeroko stosowane. Aktualne informacje (partnerzy, narzędzia OiRA) znajdują się na stronie.
  3. wsparcie informacyjne podczas spotkań bezpośrednich – konferencje, seminaria i szkolenia związane z tematyką kampanii, m.in. podczas Europejskich Tygodni Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (najbliższy w październiku 2017 roku). Informacje o konferencjach w ramach polskiej odsłony kampanii prezentowane są przez Krajowy Punkt Centralny w Polsce, czyli Centralny Instytut Pracy – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie na portalu.
  4. Konkurs Dobrych Praktyk pt. „Zdrowe i bezpieczne miejsce pracy” - jeden z kluczowych elementów w kalendarium kampanii. Celem konkursu jest zwrócenie uwagi na przykłady zastosowania przez organizacje innowacyjnych praktyk w zakresie bezpieczeństwa i zdrowia w miejscu pracy. W zgłoszeniach do konkursu należało wykazać m.in.: zaangażowanie kierownictwa w promowanie zdrowych miejsc pracy dla osób w każdym wieku oraz udział pracowników w tych działaniach; uwzględnienie różnorodności pracowników; pomyślne wdrożenie rozwiązania w miejscu pracy; dającą się wykazać poprawę bezpieczeństwa i stanu zdrowia; trwałość wprowadzonego rozwiązania – czy będzie aktualne przez dłuższy okres czasu; możliwość zastosowania podobnych praktyk w innych organizacjach o różnej wielkości i z różnych sektorów. Zgłoszenia zbierały i nominowały zwycięzców na szczeblu krajowym instytucje w ramach sieci krajowych punktów centralnych EU-OSHA, a laureaci przechodzili do konkursu ogólnoeuropejskiego.

W przypadku polskiego finału krajowego etapu konkursu laureatami zostali: I miejsce - Cemex Polska Sp. z o.o.; II miejsce - EmiTel Sp. z o.o.; III miejsce - Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej, Zakład Opieki Zdrowotnej Medycyny Pracy Służby Więziennej w Szczecinie. Ponadto jury zdecydowało się przyznać dodatkowe wyróżnienia dla: Dell Products Poland Sp. z o.o.; GlaxoSmithKline Pharmaceuticals S.A.; Orange Polska S.A. A do europejskiego etapu konkursu zostali nominowani: Cemex Polska Sp. z o.o. w kategorii „Organizacja zatrudniająca powyżej 100 pracowników” oraz Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej, Zakład Opieki Zdrowotnej Medycyny Pracy Służby Więziennej w Szczecinie - w kategorii „Organizacja zatrudniająca do 100 pracowników”. Bliższe informacje o nagrodzonych dobrych praktykach.

Dodatkowe narzędzia

Ponadto w ramach kampanii można pozyskać informacje o innych narzędziach, które umożliwiają uwzględnienie na poziomie organizacyjnym czynników związanych z wiekiem i są m.in.:

  1. profilowanie pod względem wieku/analiza struktury wiekowej – pozwala ocenić wiek pracowników organizacji teraz i w przyszłości na poziomie organizacji, działu lub zespołu. Jest pomocne w przewidywaniu tendencji i planowaniu kadrowym;
  2. ocena kompetencji – polega na zidentyfikowaniu braków w zakresie umiejętności i kompetencji pracowników na potrzeby zarządzania wydajnością lub rozwojem zawodowym i stanowi podstawę szkoleń dostosowanych do indywidualnych potrzeb. W przypadku starszych pracowników może to oznaczać dostosowanie umiejętności do nowych technologii, ułatwienie przesunięć na stanowiskach pracy w obrębie organizacji lub zapewnienie innych możliwości zawodowych;
  3. wskaźnik zdolności do pracy – został opracowany przez Fiński Instytut Medycyny Pracy (FIOH) dla celów pomiaru zdolności do pracy poszczególnych pracowników. Oparty jest na samoocenie pracownika za pomocą kwestionariusza i ma na celu określenie rodzajów działań niezbędnych do przeciwdziałania spadkowi zdolności do pracy;
  4. narzędzia w dziedzinie transferu wiedzy, takie jak budowanie zespołów mieszanych pod względem wieku lub systemy opieki pedagogicznej i coachingu – pomagają organizacji zachować zgromadzoną cenną wiedzę specjalistyczną i doświadczenie starszych pracowników;
  5. rotacja i przenoszenie pracowników – można je wykorzystywać w celu ograniczenia wymogów związanych z pracą i zmniejszenia obciążenia pracą, a także zapewnienia starszym pracownikom możliwości kontynuowania pracy na stanowisku odpowiednim do ich zdolności.

Zaproszenie: Weź udział w kampanii informacyjnej „Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie”

Do wzięcia udziału w kampanii  zaproszone zostały organizacje publiczne i prywatne, dowolnej wielkości, reprezentujące wszystkie sektory, a także osoby fizyczne, w tym: pracodawcy z sektora publicznego i prywatnego; menedżerowie, kadra kierownicza i pracownicy; związki zawodowe oraz społeczni inspektorzy pracy; specjaliści BHP, pracownicy działów kadr; organizacje pracodawców; stowarzyszenia zawodowe; podmioty świadczące usługi w zakresie szkolenia i kształcenia; instytucje zajmujące się zapobieganiem wypadkom i ubezpieczeniami w kontekście bezpieczeństwa pracy.

Kampania obecnie jest na finiszu, jednak zainteresowani pozyskaniem bliższych informacji, w tym chętni do włączenia się w kampanię, proszeni są o kontakt z: Krajowym Punktem Centralnym Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy w Warszawie (CIOP-BIP) - ​telefon: (22) 623 36 77; ​e-mail: wikli@ciop.pl.

Informacja: Niniejsze opracowanie powstało na bazie materiałów, działającej od 1994 roku, Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA). Agencja stawia sobie za cel uczynienie Europy bezpieczniejszym, zdrowszym i wydajniejszym miejscem pracy. Warto włączyć się w te działania.

Ewa Nowak-Koprowicz – związana z Wyższą Szkołą Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie. W zakresie zainteresowań zawodowych współpracę z sieciami informacji europejskiej łączy z obszarem zarządzania zasobami ludzkimi. Ambasadorka EPALE.


[1] Ilmarinen, J., „Wspieranie aktywnego starzenia się w miejscu pracy”, EU-OSHA – Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy. Dokument dostępny pod adresem: https://osha.europa.eu/pl/publications/articles/promoting-active-ageing-in-the-workplace/view

[2] Zwiększenie poziomu zatrudnienia i wydłużenie okresu aktywności zawodowej są ważnymi celami polityki krajowej i europejskiej od końca lat 90. XX wieku. Wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 55–64 lat wzrósł w krajach UE-28 z 39,9% w 2003 roku do 50,1% w 2013 roku. Wciąż jednak kształtuje się poniżej wskaźnika zatrudnienia osób w wieku 22–64 lat. Średni wiek dezaktywizacji zawodowej wzrósł z 59,9 lat w 2001 roku do 61,5 lat w 2010 roku. Szerzej: https://osha.europa.eu/pl/themes/osh-management-context-ageing-workforce

[3] „Healthy workplace framework and model: background and supporting literature and practices”, Światowa Organizacja Zdrowia, 2010. Dokument dostępny pod adresem: http://www.who.int/occupational_health/healthy_workplace_framework.pdf

[4] Waddell, G. i Burton, A. K., „Is work good for your health and well-being?”. Brytyjskie Ministerstwo Pracy i Emerytur, TSO, Londyn, 2006. Dokument dostępny pod adresem: https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/fil...

[5] Więcej informacji na temat problemu dyskryminacji ze względu na wiek na poziomie miejsca pracy będzie można znaleźć we wspólnym sprawozdaniu EU-OSHA, Europejskiej Fundacji na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy (Eurofound), Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE) oraz Europejskiego Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego (Cedefop), które zostanie opublikowane w 2017 r.

[6] „Program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia: europejski wkład w pełne zatrudnienie”, Komisja Europejska, 2010. Dokument dostępny pod adresem: http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=958

[7] Kampanię poprzedził pilotażowy projekt Parlamentu Europejskiego na lata  2013–2015 pt. „Bezpieczniejsze i zdrowsze warunki pracy dla osób w każdym wieku” przeprowadzony przez EU-OSHA. Celem projektu było zbadanie już istniejących polityk i strategii oraz poprawa ich realizacji, ożywienie wymiany dobrych praktyk, a także wspomaganie kształtowania przyszłej polityki w kontekście starzejącej się siły roboczej. Projekt pokazał znaczenie podejścia holistycznego, zgodnego z cyklem życia, tj. korzyści wynikających z objęcia lepszą profilaktyką zdrowotną wszystkich pracowników, w celu zapewnienia zdrowego starzenia się oraz zrównoważonego życia zawodowego. Udowodnił także duże znaczenie prowadzenia oceny ryzyka z uwzględnieniem różnorodności pracowników i dostosowanie miejsc pracy do indywidualnych potrzeb pracowników. W projekcie wykazano również, że istotne jest wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw w kwestii zarządzania bezpieczeństwem pracy w aspekcie starzejącej się siły roboczej. Wyniki tego projektu są podstawą kampanii „Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie”.

 

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Wyświetla 1 - 3 z 3
  • Obrazek użytkownika Dorota Szczepan-Jakubowska

    Kiedyś BHP to było coś przenudnego, ale za to obowiązkowego. Jakież było moje zdziwienie, gdy zwiedzałam jedną z fabryk i BHP-owiec opowiadał o tym, jak bezpieczeństwo zadecydowało o kształcie linii produkcyjnej, o rozwiązaniach socjalnych, w zasadzie o kulturze firmy. Sam szef BHP jest kluczową osobą w fabryce. W BHP chodzi zatem nie tylko o noszenie kasków – chodzi i myśl organizacyjną, o jakość życia ludzi w pracy, o poczucie bezpieczeństwa, o kulturę firmy.  O zdrowie rozumiane szeroko, nie tylko jako zapobieganie wypadkom.

    Zainteresowało mnie narzędzie na stronie http://eguides.osha.europa.eu/PL_pl/select-your-profile. Pozwala ono sprawdzić jak wygląda dbanie o zdrowie w różnych krajach europejskich np. jakie „dobre praktyki” można zastosować, co jest ważne i gdzie można szukać więcej informacji. Mamy do wyboru korzystać z manuala z perspektywy: pracodawcy, pracownika, menadżera ds. HR i lekarza. Przydatne do pracy warsztatowej z ludźmi np. w tematyce stresu i dbania o siebie.

  • Obrazek użytkownika Ewa Nowak-Koprowicz

    A propos materiałów dla pracodawców warto wspomnieć również, że EU-OSHA unowocześniła stronę internetową dotyczącą narzędzia do oceny ryzyka zawodowego on-line OiRA (Online interactive Risk Assessment), o którym to narzędziu m.in. wspomniano powyżej.

    Narzędzie OiRA uwzględnia potrzeby różnych sektorów, stanowiąc pomoc dla pracodawców w przeprowadzaniu obowiązkowych ocen zagrożeń zdrowia i bezpieczeństwa pracowników. Strategiczne dokumenty krajowe i europejskie podkreślają znaczenie rozwoju prostych narzędzi, jak OiRA, dla ułatwienia wypełnienia obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz promowania kultury bhp.

    Jak informuje, Małgorzata Sikorska z Ośrodka Enterprise Europe Network przy Fundacji Rozwoju Przedsiębiorczości, ambasadora bezpieczeństwa i zdrowia w pracy - Planowana jest debata, która wskaże sposoby na upowszechnienie i pełniejsze wykorzystanie tych narzędzi.

    Nowy film animowany Napo Risky business promuje wykorzystanie narzędzia OiRA:
    https://www.napofilm.net/en/napos-films/napo-risky-business
    Napo i …ryzykowne sytuacje Więcej informacji: https://oiraproject.eu https://twitter.com/search?f=tweets&vertical=default&q=%23OiRAtools&src=...

  • Obrazek użytkownika Maria Idźkowska

    Witam i dziękuję bardzo za interesujący materiał, który dotyczy tak istotnych kwestii bezpieczeństwa. Na ogół zagadnienia te nie są chętnie podejmowane przez pracowników - dopóki się coś nie stanie. Zamieszczone w artykule dodatkowe materiały znacznie wzbogacają wiedzę o tym, jak funkcjonować w życiu zawodowym, aby jak najdłużej zachować zdrowie, a więc co mogę zrobić, aby zdrowo się zestarzeć? W sposób ciekawy zasygnalizowała Pani znaczenie zdrowego stylu życia w oparciu o publikację - e-przewodnik na temat zarządzania BHP w kontekście starzejącej się siły roboczej. Aktualne i na czasie, godne szerokiego rozpropagowania, wszak dotyczy to szerokigo grona osób aktywnych zawodowo. Sądzę także, że materiał ten powinien także zainteresować pracodawców z uwagi na większy komfort zdrowotny swoich pracowników.