chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

 
 

Blog

Udane rozwiązania dotyczące wolontariatu i edukacji liberalnej w Lelystad w Holandii

16/01/2019
przez Linda JUNTUNEN
Język: PL
Document available also in: FI EN SV FR DE IT NL ES PT CS

/pl/file/epalekslannika2jpgepale_ksl_annika2.jpg

Odbyta przeze mnie praktyka obserwacyjna typu „job shadowing” w ramach programu Erasmus +oraz mobilności w październiku 2018 r. spełniła moje oczekiwania. Z praktyk jako pamiątkę przywiozłam bagaż wiedzy o czynnikach leżących u podstaw udanego wolontariatu, metodach pracy i systemie ocen, formach zachęcania do wolontariatu, inkluzywnym procesie decyzyjnym i pomiarze ocen oddziaływania

Miło było wrócić do kraju, w którym wcześniej studiowałam. Tym razem tydzień upłynął pod znakiem wolontariatu i edukacji liberalnej. Głównym celem mojej wizyty było Welzijn Lelystad (Welfare Lelystad), organizacja koordynująca usługi miasta z zakresu dobrostanu, integracji i kultury, jak i działalność organizacji pozarządowych i wolontariuszy.  Pracownicy i wolontariusze Lelystad Welzijn zorganizowali dla mnie bogaty tygodniowy program, podczas którego mogłam śledzić różne formy wolontariatu oraz spotykać się i rozmawiać z wolontariuszami i ich podopiecznymi. Po różnych miejscach przemieszczaliśmy się bardzo sprawnie w holenderskim stylu, na rowerze. Do mojej dyspozycji miałam przepiękny różowy rower z logo Welzijn Lelystad.

W ciągu tygodnia zadawałam wiele trudnych pytań, ponieważ chciałam zrozumieć, jakie czynniki przyczyniły się do tego, że już na pierwszy rzut oka wolontariat w Welzijn Lelystad świetnie prosperował, promując dobrobyt, pogłębiając spójność społeczną i umiejętności wszystkich stron zaangażowanych.

Integracja społeczna poprzez wolontariat

Już na początku mogłam obserwować współprace grupy imigrantów ubiegających się o holenderskie obywatelstwo z FlevoMeer – biblioteką Welzijn Lelystad i Holenderską Radą Azylantów. Istotne dla tej grupy była partycypacja, nauka i integracja.

Udział w zajęciach organizowanych przez grupę może mieć w zależności od indywidualnej sytuacji uczestnika charakter jednorazowy lub może trwać nawet rok. Miejscem spotkań grupy organizowanych raz w miesiącu jest biblioteka. Grupa odwiedza miejsca w mieście, zapoznając jej członków z działalnością różnych podmiotów społecznych.

Kolejnym celem działalności jest zapoznanie się z wartościami i zwyczajami holenderskiego społeczeństwa oraz z wyzwaniami i niespodziankami codziennego życia, jednocześnie je wyjaśniając. Mogłam obserwować, jak uczestnicy rozwiązywali test z poruszanych na spotkaniach tematów i podpisywali deklarację, w której zobowiązywali się do przestrzegania wartości holenderskiego społeczeństwa.  Na koniec otrzymali oni certyfikaty, przybliżające ich o kolejny krok do otrzymania holenderskiego obywatelstwa.  

Pełna współpraca między pracownikami a wolontariuszami

Już pierwsza wizyta pokazała mi, jak ważną rolę odgrywają wolontariusze i jak doskonała jest ich współpraca z pracownikami.  To skłoniło mnie do przemyśleń – w jaki sposób udało im się to osiągnąć? Pierwszym rozwiązaniem umożliwiającym aktywny udział wolontariuszy jest możliwość wykorzystywania przez wielu Holendrów skróconego tygodnia pracy. Czterodniowy tydzień pracy jest standardowo stosowany, tak więc piąty dzień można poświęcić na wolontariat. 

Jednego popołudnia miałam okazję obserwować współpracę pomiędzy biblioteką Welzijn Lelystad a Huis voor Taal (Dom językowy), gdzie wolontariusze prowadzili naukę języka holenderskiego tzw. „step in”, a uczestnicy byli podzieleni na grupy na podstawie poziomu językowego. Podopieczni mogli przynieść różne formularze i dokumenty i otrzymać pomoc w ich wypełnianiu i zrozumieniu.

Obserwowałam zajęcia holenderskiej grupy konwersacyjnej, podczas których na początku rozmawiano na aktualne tematy, a potem uczestniczy ćwiczyli nowe słownictwo za pomocą gier fabularnych i innych metod funkcjonalnych. Wspaniale było zobaczyć, jak entuzjastycznie do zajęć podchodziła ich prowadząca. Powiedziała mi, że wiedzę na temat stosowania metod funkcjonalnych nabyła w trakcie szkolenia językowego. Z dumą pokazała mi dwie walizki pełne materiałów i gier, z których grupa mogła korzystać.

Nauczycielka była szczególnie ceniona w organizacji za jej szerokie doświadczenie i wiedzę. Fakt, że był ona woluntariuszką, nie miał szczególnego znaczenia, ponieważ nie ma wyraźnej różnicy pomiędzy wolontariuszami a pracownikami, jeśli chodzi o prowadzenie zajęć. Znajduje to również odzwierciedlenie w tym, że wszyscy wolontariusze mają dokładnie tak samo wyglądające identyfikatory ze zdjęciem, jak pracownicy. Oprócz tego otrzymują bezpłatną kartę biblioteczną i mają przydzielony niewielki budżet.

Wzięłam też udział w zajęciach jako Finka nieznająca języka, która niedawno przyjechała do Holandii. Z początku było to trochę trudne, ale grupa gimnazjalistek odbywająca praktyki w Huis voor Taal wpadła na pomysł, aby wykorzystać do nauki rysunki i w ten sposób mogłam szybko nauczyć się słówek z języka niderlandzkiego. Nie mam wątpliwości, iż te dziewczynki kiedyś zostaną wspaniałymi wolontariuszkami. Było też dla mnie jasne, że dziewczynki wiedziały, że w przyszłości chciałyby pracować z imigrantami.

Wolontariat remedium na wykluczenie społeczne

Innym aspektem tej szerokiej współpracy między organizacjami Lelystad jest zaangażowanie osób zagrożonym wykluczeniem społecznym wolontariatem, aby mogły one spróbować swoich sił w roli wolontariuszy. Podczas mojego pobytu miałam okazję zapoznać się z działalnością organizacji KWINTES, która udostępnia osobom poddającym się rehabilitacji psychiatrycznej miejsce do spotkań i oferuje zajęcia z wolontariuszami. Zajęcia tematyczne obejmują gotowanie (co oznacza, że w centrum można zjeść lunch za przystępną cenę), jest pchli targ, prowadzone są warsztaty ceramiczne i artystyczne oraz produkcja i sprzedaż wyrobów poligraficznych. Odwiedziliśmy również centrum recyklingu De Groene Sluis, którym praktycznie zarządzają wyłącznie wolontariusze decydujący każdego roku o przeznaczeniu zebranych środków. Zaletami tych organizacji jest świadczenie usług tzw. niskoprogowych i budowanie różnych form partycypacji i spójności społecznej na przedmieściach. 

IDO jest wspólnym centrum różnych parafii Lelystad udostępniającym miejsce spotkań i oferującym szereg możliwości pracy jako wolontariusza m.in. przy przygotowaniu posiłków. W centrum można też upolować okazje na pchlim targu, uzyskać porady obywatelskie i zjeść codziennie serwowany lunch za jedyne dwa euro.

Najbardziej wzruszającym elementem mojej wizyty było chyba spotkanie w centrum IDO z nowym wolontariuszem, emerytowanym konduktorem i jego mentorką, byłą pracownicą banku. Nowy wolontariusz, cierpiący z powodu złego stanu zdrowia psychicznego, nie pracuje od ponad dziesięciu lat. Ostatnie lata spędził, grając w gry komputerowe. W rezultacie jego codzienny rytm został zakłócony, pojawił się lęk przed poznawaniem nowych ludzi i strach przed wychodzeniem z domu.

Pracownik Welzijn Lelystad zasugerował mu współpracę z mentorką, który zachęciłaby go do wolontariatu i wspierała go w tej roli.  Obecnie pracuje on jako wolontariusz w recepcji IDO trzy godziny tygodniowo. Na tyle pozwala mu stan jego zdrowia i siły. W przyszłości ma nadzieję, że będzie mógł coraz więcej udzielać się w wolontariacie. Wolontariat umożliwił mu rozwój kompetencji społecznych i przeciwstawienie się lękom w bezpiecznym środowisku. Przyznał też, że był naprawdę bliski odwołania naszego spotkania. Nie brał udziału w takim spotkaniu od dziesięciu lat, ale podczas rozmowy szeroko się uśmiechał, mimo skrępowania mówił płynnie po angielsku i analizował swoją sytuację i relacje z instruktorem. Powiedział, że podobała mu się nasza rozmowa na temat choroby, relacji z mentorką i wolontariatu i z chęcią przeglądał zdjęcia z Finlandii na moim telefonie komórkowym. Mam szczerą nadzieję, że jego związek z mentorką przyniesie korzyści, a dzięki wolontariatowi stanie się ponownie aktywnym obywatelem.

Sekret sukcesu wolontariatu

Dyrektor wykonawczy Welzijn Lelystad i dyrektor ds. opieki społecznej zgodnie twierdzą, że u podstaw sukcesu wolontariatu i współpracy w wymiarze ponadorganizacyjnym leżą dorastanie w Lelystad, kształcenie ustawiczne, troska o innych oraz dynamiczne relacje sąsiedzkie.

Wszyscy uczestnicy projektu, w tym pracownicy miasta, wolontariusze, stowarzyszenia i przedstawiciele władz lokalnych wykorzystują swój potencjał do budowania sieci współpracy, która ma umożliwić mieszkańcom Lelystad aktywne zaangażowanie się w życie społeczności tak długo, jak to możliwe. Każdy z mieszkańców posiada cenne umiejętności, zdolności i kompetencje, które mogą przynieść korzyści innym mieszkańcom lub społeczeństwu.

Organizacja prowadzi rejestr wolontariuszy, do którego może zgłosić się każdy zainteresowany wolontariatem. Wolontariat jest ważną częścią działalności miasta, dlatego też z każdym wolontariuszem podpisywana jest umowa, zawierająca zakres i wymiar wykonywanych prac. Ponadto raz w roku przeprowadzana jest z wolontariuszami rozmowa oceniająca, a rada złożona z wolontariuszy bierze udział w corocznej ocenie pracowników i działalności organizacji. Wolontariusze są również zaangażowani w proces decyzyjny we wszystkich obszarach administracyjnych metodą socjokracji.  Metodę wykorzystuje się na wszystkich poziomach organizacji. Takie podejście zwiększyło poziom zaangażowania wolontariuszy i ich satysfakcji oraz przyniosło poprawę w jakości i ciągłości świadczonych usług.

Otwarta i zachęcająca do współpracy atmosfera oraz możliwość pomocy i uczenia się na wyzwaniach dnia codziennego

Podczas mojej wizyty miałam okazję spotkać się z Fundacją EDOS, jednym z partnerów Centrum Opintokeskus Sivis w projekcie Improving Validation in the Voluntary Field. Tematem naszych owocnych rozmów były dobre praktyki w uznawaniu kompetencji wolontariuszy i ich wkładu. Podzielili się ze mną wiedzą na temat szkoleń i udzielili przydatnych wskazówek dotyczących dostępnych materiałów.

Mogłam też śledzić codzienne życie w miejscowym ośrodku STIP Oud-West. Znajdujący się na lokalnym osiedlu STIP jest ośrodkiem prawie wyłącznie prowadzonym przez wolontariuszy, świadczącym usługi niskoprogowe mieszkańcom, którzy mogą zgłosić się po poradę i pytaniami na każdy temat Zazwyczaj mieszkańcy potrzebują pomocy przy wypełnianiu oficjalnych formularzy lub ich tłumaczeniu. W przypadku eksmisji potrzebna jest pomoc w zakwaterowaniu, a w przypadku rozwodu pomoc w negocjowaniu warunków opieki nad dziećmi. Niektórzy szukają przyjaźni, inni pomocy prawnej lub w codziennych sprawach, takich jak zakupy, wychowywanie dzieci, własne problemy zdrowotne lub dotyczące najbliższych osób.

Wolontariusze pracują w ośrodku z profesjonalistami, dzięki czemu udzielają oni odpowiedzi na pytania im znane, a bardziej wymagające pytania kierują do specjalistów. Usługi poradni matki i dziecka, biura pośrednictwa pracy i usług społecznych dostępne są kilka razy w tygodniu.

Wolontariat przyciąga ludzi, ponieważ STIP jest dobrze zarządzany, a jego działalność dobrze zorganizowana. Pracownicy znają swoje obowiązki i otrzymują przeszkolenie pod kątem powierzanych zadań. Nowi wolontariusze rozpoczynają swoje zadania w parze z doświadczoną osobą, dopóki nie zdobędą wystarczających kompetencji do samodzielnego wykonywania pracy. Kiedy zapytałam wolontariuszy bezpośrednio, co motywuje ich do pracy, odpowiedzią była otwarta i zachęcająca atmosfera ośrodka, wiele możliwości pomagania innym i poznawania nowych rzeczy oraz rozwój osobisty.   

Z każdym dniem doceniałam coraz więcej wszystko, co robił zespół w Welzijn Lelystad. Personel wyraźnie włożył wiele wysiłku w zorganizowanie mojej wizyty. W ciągu tygodnia nauczyłam się wielu rzeczy i zamierzam wykorzystać moje doświadczenia w przyszłości.

Annika Tahvanainen-Jaatinen

Ośrodek nauki Opintokeskus Sivis

Niniejszy artykuł jest częścią serii artykułów na temat doświadczeń edukacyjnych w dziedzinie edukacji dorosłych w kontekście europejskim.  Nasz projekt ERASMUS+ KA1 nosi nazwę „European Educational Know-how Supporting Civil Society”.

WRÓĆ DO STRONY GŁÓWNEJ BLOGA

/pl/file/voittajapngvoittaja.png

Niniejszy wpis blogowy został wybrany przez fiński zespół EPALE za najbardziej wyróżniający się tekst promujący wolontariat w ramach kampanii „Głos wolontariatu” przeprowadzonej w grudniu 2018 roku.

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Wyświetla 1 - 1 z 1
  • Obrazek użytkownika Anna Kirstinä
    Onnittelut hienosta tunnustuksesta! :) Tämä kirjoitus on todella hyvä ja mielenkiintoinen pohdinta vapaaehtoistyöstä.