chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

 
 

Blog

Edukacja dorosłych migrantów: w kierunku nowoczesnego oświecenia

05/06/2018
by Rumen HALACHEV
Język: PL
Document available also in: EN FI SL ET HU DE ES FR IT RO

/pl/file/migrant-education-epale-0Migrant education EPALE

Migrant education EPALE

 

Profesor Katarina Popović podzieliła się swoimi przemyśleniami na temat tego, czym zajmuje się kształcenie dorosłych i co może zrobić więcej, aby wspomóc migrantów przybywających do Europy.

 

Na przestrzeni ostatnich kilku lat migracja wdarła się przebojem na szczyt listy priorytetów edukacji dorosłych. W niezwykle krótkim czasie problem o silnym zabarwieniu politycznym, który spotkał się w najlepszym razie z zainteresowaniem humanitarnym, stał się gorącym tematem w edukacji dorosłych. Społeczność edukacji dorosłych powinna być z siebie dumna – szybka reakcja, stanięcie „po właściwej stronie”, pomaganie ludziom w jednej z najtrudniejszych sytuacji, jaka może się w życiu zdarzyć.

 

Co udało się zrobić?

Organizacje edukacji dorosłych zajęły się nową grupą docelową i otworzyły swoje podwoje przed uczestnikami, oferując wiele kursów, a także dostosowały swoje programy nauczania i formy organizacji. Profesjonaliści ds. edukacji dorosłych uzyskiwali porady i wsparcie za pośrednictwem form nauczania dostosowanych do konkretnych grup migrantów, ich stylów uczenia się, wykształcenia i doświadczeń zawodowych.

Oferowane kursy objęły głównie:

  • kursy językowe, w tym „trochę kultury”, które ułatwią integrację imigrantów i ich wchodzenie na rynek pracy;
  • nowe lub dodatkowe umiejętności wymagane w ramach ich nowych karier i miejsc zatrudnienia;       
  • inicjatywy i programy uznawania dotychczasowych efektów uczenia się i wcześniej nabytych kompetencji.

 

Jakie wady ma takie podejście?

Zasadniczo nie ma nic złego w tego rodzaju działaniach – są konieczne – ale…

 

…są niewystarczające

Działania zorientowane na zatrudnienie to pierwszy krok, ale powinny im towarzyszyć:

a) inne działania edukacyjne – edukacja faktycznie wzmacniająca pozycję i emancypacyjna oraz

b) przedsięwzięcia o szerszym wymiarze społecznym, gospodarczym i kulturowym.

Oczekiwanie, że sama edukacja może rozwiązać wszystkie problemy związane z migrantami to zbyt wiele. Niezależnie od potencjalnej siły edukacji dorosłych, może ona sprawdzić się z powodzeniem jako część wachlarza działań.

 

…takie podejście wydaje się przestarzałe

Tego rodzaju podejście prowadzi do rozwoju starej, paternalistycznej wizji integracji, niezwykle podobnej do asymilacji, w której kultura dominująca kształtuje migrantów jak forma do pieczenia nadaje kształt ciastu. Mniejszy nacisk kładzie się na rozwój nowej tożsamości kulturowej migrantów w ramach dynamicznej wymiany z kulturą przyjmującą.

 

…tego rodzaju integracja jest jednostronna

Od migrantów oczekuje się dostosowania do społeczeństwa przyjmującego, starając się jak najsprawniej osiągnąć z góry nakreślone cele, podczas gdy większość pozostaje dosyć pasywna. Istnieje zapotrzebowanie na działania edukacyjne dla populacji przyjmującej, gdyż może się ona cechować często uprzedzeniami, ksenofobią i wrogością, co prowadzi do izolowania migrantów.

 

Profilaktyka a leczenie      

Nawet jeżeli wszystko uda się przeprowadzić z powodzeniem, edukacja dorosłych może nie wypełnić swojej głównej misji. Pomaganie ludziom w potrzebie – tak; zajmowanie się mniejszościami i wspomaganie ich – tak; praca na rzecz godności ludzi i wspomagania ich włączenia społecznego – tak; zatem czego brakuje?

Edukacja może zrobić wiele, by wspierać ludzi i społeczeństwa w rozwiązywaniu ich problemów, ale jej główne zadanie powinno polegać na zapobieganiu tym problemom – uświadomić ludziom przyczyny problemu, zrozumieć powiązania i tło, zastanowić się nad działaniami i przewidzieć skutki.

Nic w tym zaskakującego, że edukacja dorosłych w Europie zajmuje się migrantami. Jednak niemal żadne działania nie są podejmowane, aby temu problemowi zapobiegać. Nie mam na myśli powstrzymywania migrantów przed przybywaniem do Europy, tylko zapobieganie sytuacjom, które zmuszają ich do opuszczania swoich domów.

 

Czy edukacja dorosłych może zrobić więcej?

Czy edukacja dorosłych może być analityczna, refleksyjna, głęboka i pomocna obywatelom europejskim w „odczytywaniu świata” i zwiększaniu ich aktywności? Oczywiście, że może, choć to niełatwe zadanie. Ale przez to nie staje się mniej ważne. Istnieje wiele obszarów, w których edukacja dorosłych może odegrać krytyczną rolę, która ukierunkowana jest na długofalowe rozwiązanie, a nie tylko na półśrodki:

 

Oświecanie obywateli na temat sytuacji na świecie

Obywatele powinni być informowani na temat sytuacji w krajach pochodzenia imigrantów, przyczyn wojen, konfliktów i biedy oraz wzajemnych powiązań polityki europejskiej i światowej. To edukacja polityczna w swojej najbardziej wartościowej postaci: taka, która pomaga tworzyć obywateli świata. To oznacza, że edukacja dorosłych powinna nie tylko dostarczać informacji i dzielić się wiedzą, ale także powinna pomagać nam unikać wpadania w to, co papież Franciszek nazwał „globalizacją obojętności”.

 

Oświecanie obywateli na temat roli, jaką pełnią ich kraje i przywódcy polityczni na świecie

Edukacja dorosłych powinna uświadamiać Europejczykom rolę, jaką pełnią ich kraje i przywódcy polityczni w świecie polityki. Obywatele powinni aktywnie kontrolować swoje rządy i monitorować politykę prowadzoną w ich imieniu. Kiedy jakiś kraj kupuje lub sprzedaje broń, to zostanie ona gdzieś wykorzystana. Edukacja dorosłych powinna zachęcać ludzi do stawiania pytań – gdzie, dlaczego i jakie będą konsekwencje. W przeciwnym razie istniejące programy dla imigrantów na niewiele się zdadzą – poza garstką szczęśliwców, którzy zmieszczą się w „kwotach imigracyjnych”. Jak zauważył kiedyś Wolfgang Bauer: „Musimy powstrzymać wojny na Bliskim Wschodzie od odzierania Europy z jej koncepcji ludzkości”.

 

Pobudzanie krytycznego myślenia

Humanizm nie wystarczy; edukacja dorosłych powinna wykorzystywać wszelkie sposoby formalnej i pozaformalnej edukacji i kształcenia, aby budować krytyczny stosunek do doniesień medialnych, rozpowszechnionej ksenofobii, nieprzyjaznych interpretacji i populistycznego nadużywania kryzysu migracyjnego. Można się za to zabrać poprzez analizowanie migracji z perspektywy historycznej i jej roli w tworzeniu nowoczesnej cywilizacji, pokazywanie pozytywnego oddziaływania migracji i bogactwa kulturowego, jakie ze sobą niesie. Co ważniejsze, powinna ona oferować wiedzę i wsparcie krytycznego myślenia na temat faktycznych przyczyn problemów, w obliczu których stają obywatele europejscy, aby nie oskarżać imigrantów o „zabieranie miejsc pracy”, „drenowanie budżetów” czy „rujnowanie naszej kultury”...

 

W kierunku nowoczesnego oświecenia

Kto powinien być pociągnięty do odpowiedzialności za niepowodzenia, jakie są korzenie problemów i co możemy z tym zrobić – to pytania stojące przed nowym współczesnym oświeceniem. „Kryzys migracyjny” przypomina nam o tym, że je zaniedbaliśmy...


Katarina Popović jest pracownikiem naukowo-dydaktycznym na Uniwersytecie w Belgradzie, Sekretarz Generalną Międzynarodowej Rady Edukacji Dorosłych, Prezes Serbskiego Towarzystwa Edukacji Dorosłych, członkiem International Adult and Continuing Education Hall of Fame oraz redaktor naczelną czasopisma „Andragogic Studies”.

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Wyświetla 1 - 3 z 3
  • Obrazek użytkownika Filomena Montella
    Condivido pienamente e ho sperimentato quanto sia importante in classe la conoscenza della storia e della cultura di popoli diversi. Nella mia quarta di un istituto alberghiero (corso serale) sono presenti un giovane indiano e un giovane nigerino. Insegnando storia e letteratura italiana ho cercato di trovare collegamenti fra Italia India e Niger, invitando i miei alunni a raccontare la loro esperienza e la loro storia. L'integrazione è stata ricchezza e condivisione. L'inclusione è attiva fra i banchi di scuola  
  • Obrazek użytkownika George Koulaouzides
    Dr. Popovic is once again to the point. Migrants are experiencing what Peter Jarvis has very well described as "disjuncture". Disjuncture is a situation when our biographical repertoire is no longer sufficient to cope automatically with our perception of a real situation. In this case, the learning process that may assist the adult learner to develop new meaning-making skills is that of critical reflection. The process of assimilation is not going to assist the further development of the migrant communities in their host environment. Yes, it will help them survive, but is this the real learning outcome that we expect from our interventions? Take for example language learning. One trend (the most popular) is to teach basic communication skills through artificially designed texts and then let the migrants adjust to the cultural demands of the host country. This is a complete ineffective strategy... The other proposal is not to teach only language but to teach the host language through the use of authentic input in order to start a critical refelction process. To assist migrants to understand the frame of reference that is generated by the culture of the host country, to assist them in finding points of convergence and divergence, to support a process of stochastic skepticism. And at the same time the population of the host country should also have the opprotunity to learn about the culture of the migrants. It has to be a two way process... Normal 0 false false false EL X-NONE X-NONE
  • Obrazek użytkownika Brian Caul
    This is an inspiring blog that all adult educators should read, reflect on, and read again. In particular there is a salutary dissection of integration models that verge on paternalistic assimilation by “passive” hosts. The western white stencil dictates expectations about adaptation regardless of its own prejudices. While acknowledging all the great work going on in adult migrant education, how can we avoid such pitfalls? I look forward to the debate.