European Commission logo
Maak een account aan
Blog
Blog

Uczenie przez zaangażowanie. Co oznacza Service Learning w praktyce?

Service-Learning to forma nauczania/uczenia się, która umożliwia uczenie się od siebie i ze sobą, będąc jednocześnie zaangażowanym społecznie.

ok. 4 minut czytania - polub, linkuj, komentuj!


Jego ogólne zasady zostały przybliżone w artykule Uczenie przez zaangażowanie, czyli czym jest Service-Learning?

Zasadnicze cele uczenia przez zaangażowanie

  1. Wzmocnienie lokalnej demokracji oraz rozwoju społeczeństwa obywatelskiego  uczący się zdobywają kompetencje obywatelskie i społeczne oraz rozwijają poczucie odpowiedzialności społecznej.

  2. Zmiana kultury uczenia się – uczący się samodzielnie planują własne projekty, szacują swe możliwości zaangażowania, omawiają problemy i szukają efektywnych rozwiązań. 

Grupa osób stojących w wodzie ratuje delfina.

Pexels / International Fund for Animal Welfare

Jak to działa? Fazy realizacji projektu

Projekty uczenia przez zaangażowanie rozpoczynają się od diagnozy we własnym środowisku lokalnym, zidentyfikowania głównych wyzwań i problemów. Ta faza jest jedną z najważniejszych w projekcie.

Faza druga realizowana jest w grupach, gdzie opracowuje się pomysły na rozwiązanie jednego ze zdiagnozowanych problemów. Istotna jest tutaj współpraca z partnerami w społeczności (organizacjami pozarządowymi, instytucjami państwowymi, otoczeniem społeczno-gospodarczym), ale także praca zespołowa w grupie.

Równocześnie podczas zajęć z nauczycielem uczestnicy projektu zdobywają wiedzę i umiejętności potrzebne do realizacji projektu i zastosowania tej wiedzy w określonym kontekście. Treści teoretyczne wykorzystywane są bezpośrednio w kontekście problemowym, wypróbowane i sprawdzone pod kątem ich przydatności.

W regularnych odstępach czasu uczący się zastanawiają się nad zdobytym doświadczeniem i wspólnym procesem uczenia się. Stawiają sobie pytania: co udało się osiągnąć? Jak interpretują swoje doświadczenia? Czego dowiedzieli się o sobie i innych? Gdzie mogliby zastosować nabytą wiedzę i umiejętności? Tego rodzaju refleksje mają na celu uświadomienie procesu uczenia się i pozwalają rozpoznać własne możliwości. Dzięki temu uczący się zdobywają zdolność samooceny i zyskują lepszą sprawność działania. To z kolei pomaga kształtować społeczności lokalne w sposób odpowiedzialny i demokratyczny.

Przykłady uczenia przez zaangażowanie

Gdzie? Uniwersytet we Flensburgu

Kto? studenci zarządzania międzynarodowego

Z kim? z małymi inicjatywami gospodarczymi i organizacjami non-profit w środowisku lokalnym

Co? Początkowo uczący się wspierali organizacje charytatywne w mieście. Z tej współpracy wyłoniły się różne projekty. Zespół zebrał 20 000 euro na pomoc dla uchodźców.

Inny zespół opracował koncepcję partnerstwa dla regionalnych przedsiębiorców w celu wsparcia projektów ogrodniczych związanych ze zdrowym żywieniem dzieci.

Rewitalizacja pracy jednego z regionalnych stowarzyszeń poprzez utworzenie nowej struktury stowarzyszenia.

………………………

Gdzie? Universität Witten/Herdecke

Kto? studenci kierunków medycznych

Z kim? z organizacją pozarządową

Co? „Pralnia Lutra” (Luthers Waschsalon): ogólna oferta medyczna dla osób potrzebujących pomocy społecznej. Pralnia jest instytucją dla bezdomnych, którzy mogą tu zrobić pranie, wziąć prysznic i zjeść śniadanie. Z biegiem czasu oferta została uzupełniona o konsultację stomatologiczną i ogólną konsultację lekarską. Ponadto w niektórych częściach miasta działają mobilni lekarze. Usługi świadczone są przez emerytowanych lekarzy na zasadzie wolontariatu, a wspierają ich studenci stomatologii i medycyny na Uniwersytecie Witten/Herdecke.

Nauczanie medyczne odbywa się tutaj we współpracy z pacjentami, możliwa jest samodzielna praca pod bezpośrednim nadzorem. Praktykowana jest ścisła współpraca z pracownikami socjalnymi, dzięki czemu można szybko uzyskać fachową poradę oraz przygotować interdyscyplinarną ofertę pomocy dla potrzebujących.

……………………….

Gdzie? Uniwersytet Sztuk Pięknych w Berlinie

Kto? studenci

Z kim? szkoły podstawowe w środowisku

Co? „Szkoła podstawowa sztuki”: (grund_schule der künste) jest centrum edukacyjnym pod patronatem Uniwersytetu Sztuk Pięknych w Berlinie. Stanowi ona szczególny element berlińskich studiów przygotowujących nauczycieli szkół podstawowych. Umożliwia dzieciom, bez względu na ich pochodzenie społeczne i kulturowe, uczestnictwo w świecie sztuki. „Szkoła podstawowa sztuki” przemieszcza się między uniwersytetem a szkołą, łącząc w ten sposób nauczanie i studia, badania i kształcenie ustawiczne. Sztukę należy rozumieć jako niezbędną podstawę edukacji podstawowej. Mając to na uwadze, uczniowie i nauczyciele w „Szkole podstawowej sztuki” wspólnie z dziećmi i ich nauczycielami odkrywają, w jaki sposób edukacja poprzez sztukę może przyczynić się do odniesienia sukcesu.

Przykłady te pokazują, iż w ramach Service-Learning dochodzi do transferu teorii do praktyki, a to prowadzi do pogłębienia treści przedmiotowych, a także do promocji wielu kluczowych kompetencji. Zaletą stosowania tej metody jest możliwość zastosowania jej w każdej dyscyplinie.

Podsumowując

W dobie wyzwań społecznych przejmowanie odpowiedzialności przez szkoły wyższe nabiera nowego znaczenia. W coraz większym stopniu uczelnie winny spełniać wymóg nauczania ukierunkowanego na działanie i doświadczenie w celu przygotowania studentów do trudnych zadań i nowych sytuacji. Istnieje zatem przestrzeń do tego, aby w przyszłości do programu studiów coraz częściej wdrażane były inicjatywy łączące zaangażowanie obywatelskie z przedmiotami akademickimi. Tymczasem podejścia to jest nadal stosunkowo mało znane i nie było jeszcze szeroko stosowane w rodzimej dydaktyce uniwersyteckiej.


dr hab. Dorota Gierszewski – andragog, wykładowca akademicki, badaczka, trenerka, organizatorka społecznościowa. Pracuje na Uniwersytecie Jagiellońskim. Zainteresowana problematyką nieformalnej edukacji dorosłych, obywatelskości, migracji, międzykulturowości. Ambasadorka EPALE.


Zobacz także:

Weź los w swoje ręce, czyli jak rozwijając kompetencje obywatelskie, zmieniasz przestrzeń lokalną

You can do it! Wszystko jest kwestią motywacji

Login (3)

Commentaar

Dziękuję za to uzupełnienie artykułu z poprzedniego miesiąca. To co do mnie osobiście przemawia, to to, że w tym ciągłym wołaniu o "praktyczność" edukacji zbyt często zwraca się jedynie uwagę na kwestie dotyczące jednostkowego, indywidualistycznego spieniężenia swej właśnie pozyskanej wiedzy (absolwent x, absolwentka y - nabędzie umiejętności pozwalające na rozpoczęcie pracy w miejscu z...). A tutaj jest fajne sprzężenie wiedzy z jej społecznym użyciem. Wykorzystaniem w obszarze usług publicznych i wzmacniania wspólnoty. Ech - kiedyż w Polsce? :)

Login (1)

połączenie wiedzy z jej społeczną wagą jest sednem uczenia przez zaangażowanie.  W prawie każdej sytuacji Service-Learning ważna jest komunikacja i wzajemna wymiana. We współpracy z partnerami istotne jest uwzględnianie potrzeb innych i szukanie kompromisów. Ta wymiana umożliwia wzajemne poznanie się i zrozumienie poglądów innych. Udział w tej formie uczenia się „zmusza” do dbania o innych i uczy, że każdy może być kim chce.

Login (0)

Service-learning bardzo często jest nieuświadomiony. Szczególnie teraz, kiedy angażujemy się w wiele inicjatyw społecznych np. na rzecz uchodźców w instytucjach kultury. Dobrze wiedzieć, jak nazwać pewne działania i zjawiska :)

Login (0)

Users have already commented on this article

Log in of Registreer om te reageren.

Want to write a blog post ?

Don't hesitate to do so! Click the link below and start posting a new article!

Laatste discussies

Wat staat er in de jobomschrijving van de centrumcoördinator?

'It's lonely at the top' voor de directeur van een centrum voor volwasseneducatie. Dat gevoel staat nergens beschreven in vacatures.
Dit is een oproep van om jobomschrijvingen te delen én een uitnodiging om het over het gevoel van eenzaamheid, of andere gevoelens, aan de top van een organisatie te hebben.

Meer

EPALE Discussie: Wat kunnen we doen om de volwasseneneducatie beter te maken voor mensen met een beperking?

In juni richt EPALE de schijnwerpers op hoe mensen met een beperking kunnen bijleren. We horen graag van jou hoe we volwasseneneducatie voor mensen met een beperking kunnen verbeteren. De schriftelijke discussie (in het Engels) zal plaatsvinden op 8 juni om 14 uur (CEST).
Meer