chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektronisch platform voor volwasseneneducatie in Europa

 
 

Blogs

Bildung en de school van de toekomst

26/10/2015
door Jumbo KLERCQ
Taal: NL

Het Platform Onderwijs2032 vindt dat de school van de toekomst een vaste kern van basiskennis en-vaardigheden moet bevatten. Naast taal- en rekenvaardigheden (inclusief kernen van de vakken Nederlands, Engels en wiskunde) denkt men daarbij aan digitale vaardigheden, maatschappelijke sociale vaardigheden en essentiële kennis van de wereld (natuur & technologie, mens & maatschappij, taal & cultuur). De goede lezer herkent hierin zowel de roep om key competences als de nadruk op de zogenaamde 21st century skills. Het onderwijs krijgt van het Platform echter wel meer ruimte om daar zelf invulling aan te geven en men is benieuwd naar wat u hiervan vindt. Voor wie dat wil: u kunt reageren op http://onsonderwijs2032.nl, als u tenminste een account aanmaakt en inlogt.

Tegen de achtergrond van dit voorlopig advies is het de moeite waard om nog eens terug te kijken naar de uitzending van het tv-programma Filosofisch Kwintet dat op 28 juni werd uitgezonden. Clairly Polak debatteert hier met vier flosofen over het onderwerp van de terugkerende vraag naar Bildung, of anders gezegd, de creatieve en intelectuele vorming van het individu. In dit gesprek worden een aantal behartenswaardige opmerkingen over leren gemaakt, die we helaas weinig terug horen en zien in tal van actuele beleidsnota's over educatie.

 

/nl/file/foto2filosofischkwintetjpgfoto2_filosofisch_kwintet.jpg

 

Zo wordt er gezegd dat leren sterk afhankelijk is van het vermogen om jezelf te kunnen verwoorden en je actief te verhouden tot de wereld om je heen. Bildung gaat daarbij verder dan het simpelweg aanleren van vaardigheden. Iets leren verwoorden is iets anders dan leren communiceren. Een begrip zonder ervaring is leeg. Bildung is het je eigen maken, het internaliseren van competenties. Juist in een samenleving waarin het (vaak digitale) beeld meer zeggingskracht heeft dan het woord en het schrift, is aanschouwing zonder begrip blind. Met de ontwikkeling van je eigen taal en je eigen begrippenkader wordt het mogelijk beelden te benoemen en woorden te geven aan wat de wereld om je heen waarneemt. Het gaat minder om de vraag naar wat je er zelf van denkt of wat je er bij voelt, maar meer om wat je waarneemt, wat er gebeurt, in welke volgorde en welk patroon of structuur je daarin herkent.


/nl/file/figuur1subjectiveringpngfiguur1_subjectivering.png

 

Zowel in educatie als bij Bildung is altijd de verhouding tussen individu en cultuur aan de orde. Volgens één van de gespreksdeelnemers, Liesbeth Noordegraaf-Eelens, filosoof en econoom aan de Erasmusuniversiteit in Rotterdam, gaat het daarbij om drie te onderscheiden processen die van belang zijn, namelijk:  socialiseren, kwalificeren en subjectiveren. Bij socialiseren gaat het om een gedeeld referentiekader waarin iemand word ingewijd. Kwalificeren betreft de kwaliteiten die daarvoor nodig zijn. Bij subjectiveren gaat het om hoe het individu zich verhoudt tot het geleerde, de persoonlijke verdieping en reflectie. Juist in dat laatste onderscheidt Bildung zich volgens mij van het momenteel zo in zwang zijnde instrumentele leren, waarin alle aandacht uit gaat naar het aanleren van vaardigheden, 21ste eeuws of niet.

Subjectivering in de zin van 'waar je zelf staat' en 'hoe je dat onder woorden brengt'. Aandacht voor je eigen verbeelding, deze serieus nemen en verder ontwikkelen. Sociale fantasie, zoals Negt dat noemt. De hernieuwde vraag naar Bildung roept op tot leren kijken en waarnemen, in plaats van doorgaan met leren lezen. Anders leren kijken.

Omgaan met beeldtaal en verbeelding, zou juist daarvoor niet meer ruimte en aandacht moeten komen in de school van de toekomst? 

 

Terugkijken:​

http://tvblik.nl/het-filosofisch-kwintet/bildung

 

Verder lezen:​

http://reinswart.blogspot.nl/2015/06/het-filosofisch-kwintet-over-bildung.html

http://debildungsacademie.nl
 

 

 

 

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn