chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektronisch platform voor volwasseneneducatie in Europa

 
 

Blogs

Werkervaring voor leerlingen met geestelijke gezondheidsproblemen

30/11/2018
by NSS EPALE Nederland
Taal: NL
Document available also in: EN

Blog door Anne Unfried

 

Door de internationalisering van de arbeidsmarkt worden interculturele vaardigheden en kennis van buitenlandse talen steeds belangrijker. Een van de belangrijkste manieren om die interculturele vaardigheden te verwerven, is werken in het buitenland. Daarom – en met het oog op het huidige integratiedebat – is het essentieel dat stagiairs van instanties voor arbeidsintegratie gebruik kunnen maken van dit soort leermogelijkheden.

Leerlingen van het Euro-BBW hadden altijd al de mogelijkheid om desgewenst in een ander land stage te lopen, maar hebben vaak niet het zelfvertrouwen en de ervaring om zo'n verblijf in het buitenland zelfstandig tot een succes te maken. Al onze leerlingen hebben een (latente) psychische stoornis en/of een lichamelijke handicap en hebben behoefte aan een zekere mate van veiligheid en ondersteuning ter plaatse. Onzekerheid en nieuwe, stressvolle situaties kunnen zonder professionele begeleiding al snel leiden tot een verslechtering van de geestelijke gezondheid, waardoor soms de stage zelfs volledig moet worden afgebroken.

Deze situatie was in 2008 een belangrijke extra drijfveer voor onze eerste Erasmus+-aanvraag. Sindsdien hebben we elk jaar met succes groepen van zes of zeven leerlingen twee weken op stage gestuurd naar Oulu in Finland. Op die stages gingen ook altijd drie medewerkers met een verschillende beroepsachtergrond mee. Bij elk project was het doel om de interculturele vaardigheden te verbeteren, kennis te maken en vertrouwd te raken met de cultuur en de arbeidsmarkt in een ander Europees land, de leermotivatie te bevorderen en de Engelse taalvaardigheid te verbeteren. Op deze manier leerden de deelnemers zich open te stellen voor andere culturen en hun visie te verbreden. Daarnaast zijn er ook doelen die met hun handicap te maken hebben: angsten overwinnen, leren omgaan met stressvolle situaties en meer zelfvertrouwen ontwikkelen.

 

LEERLINGEN VOORBEREIDEN

Om deze doelstellingen te realiseren, hebben we onze leerlingen uitgebreid voorbereid. Voor de interculturele aspecten hebben we een vertegenwoordiger van het “Finnland-Institut” in Berlijn uitgenodigd, die een les heeft verzorgd over de Finse taal en cultuur. Voor het taalkundige voorbereiding hebben we extra docenten Engels ingezet. Zij hebben enkele weken tot een aantal maanden aan de verbetering van de taalvaardigheid van de leerlingen gewerkt, die in veel gevallen slechts zeer beperkt Engels (de werktaal voor onze leerlingen in Finland) spreken, ondanks het feit dat ze de taal op school hebben geleerd. De deelnemers werden uitgebreid geïnformeerd over het Erasmus+-programma, de reis en het rooster tijdens hun verblijf in het buitenland. Ook werd er een workshop aangeboden over het Europese cv.

De deelnemers kregen vooraf een paklijst en de begeleiders in onze woonhuizen werd gevraagd waar nodig te helpen. Tot die laatste maatregel werd besloten naar aanleiding van eerdere ervaringen. In het verleden waren er namelijk deelnemers die het koude klimaat van Finland hadden onderschat of niet genoeg geld hadden om kleding aan te schaffen en zich schaamden om hiervoor financiële hulp te vragen.

Omdat de reis vanuit Bitburg in Duitsland, een plattelandsregio met weinig voorzieningen op het gebied van openbaar vervoer, voor onze deelnemers veel stress opleverde, hebben we een bus geregeld die ze van en naar het vliegveld vervoerde. Een prijzige oplossing, maar een enorme opluchting voor alle deelnemers. Er werd steeds per groep samen gereisd, zodat de begeleiders de deelnemers ook op het vliegveld konden helpen de weg te vinden. Waar nodig namen ze een extra koffer of tas mee voor hun werkkleding.

Met onze partner, Luovi College in Oulu, hebben we het in veel opzichten enorm getroffen. Deze school heeft veel ervaring met het opleiden van jongeren met een handicap en beschikt bovendien over een groot Europees netwerk. Luovi helpt niet alleen studenten die geen stageplaats bij een bedrijf kunnen vinden om werkervaring op te doen, maar biedt daarnaast ook accommodatie, recreatie en maaltijden op het terrein van de school zelf. Luovi is bovendien bijzonder goed in staat evenementen te vinden waaraan onze studenten kunnen deelnemen en waar ze Finse studenten kunnen ontmoeten – bijvoorbeeld de Olympische Winterspelen, picknicklunches en gezamenlijke uitstapjes naar bezienswaardigheden in de buurt van de Poolcirkel.

 

STAGEPLAATSEN

Het Luovi College heeft voor onze leerlingen stageplaatsen geregeld bij externe bedrijven in Oulu of op de school zelf, waarbij de leerdoelen uiteraard vooraf werden afgesproken.

Waar mogelijk loopt met elke student een Finse stagiair mee, die fungeert als mentor. Op die manier hebben onze leerlingen hun kennis met die van anderen kunnen vergelijken, standpunten kunnen uitwisselen over beroepsopleidingen in beide landen en kunnen ervaren hoe het is om te werken in een ander land met een andere cultuur. Doordat de Finse leerlingen ook aan veel van de recreatieve activiteiten deelnamen, was er volop gelegenheid om een indruk te krijgen van de cultuur van het gastland en de Engelse taalvaardigheid te verbeteren. Er zijn vriendschappen ontstaan, alle stages zijn succesvol afgerond en alle deelnemers hebben hun verblijf in het buitenland ervaren als een verrijkende periode.

 

BEGELEIDING

Voor de deelnemers van het Euro-BBW is het absoluut noodzakelijk dat er vertrouwde begeleiders aanwezig zijn, om crisissituaties te vermijden en te voorkomen dat een stage voortijdig moet worden afgebroken. Veel van onze leerlingen zijn nog nooit eerder alleen naar het buitenland geweest en hebben hulp nodig bij het organiseren van hun reis.

Het begeleidende team wordt met veel zorg samengesteld. Uiteraard moeten alle teamleden veel weten over psychische stoornissen en de gevolgen daarvan voor jonge mensen die een vak leren, maar we sturen ook minstens één deskundige mee op het gebied van psychische crisispreventie en omgang met ernstige situaties.
Idealiter wordt de groep ook vergezeld door één persoon die de omgeving kent en de weg kan wijzen naar busstations, toeristische bezienswaardigheden, ziekenhuizen en andere belangrijke locaties, omdat dat de deelnemers een groter gevoel van veiligheid geeft.
Verder gaat er nog iemand mee die afkomstig kan zijn uit een totaal ander vakgebied, maar die beschikt over waardevolle kennis, bijvoorbeeld over facturen of het Erasmus+ programma, of de Engelse (of Finse) taal uitstekend beheerst. Bovendien is het belangrijk dat de groep begeleiders afgestemd is op de groep deelnemers: begeleiders of docenten die meegaan, moeten werkzaam zijn in het vakgebied waarin de leerlingen worden opgeleid. Ook moet er overeenstemming zijn in geslacht: zijn de leerlingen allemaal jongens, dan moet de begeleiding niet uitsluitend uit vrouwen bestaan.
Deze manier van werken heeft niet alleen onze jongeren een positieve, onvergetelijke ervaring opgeleverd, maar had ook als voordeel dat de medewerkers van verschillende afdelingen nauwer met elkaar in contact kwamen.

In het begin van de stageperiode werden de leerlingen intensief begeleid. Begeleiders kwamen elke dag op het werk langs en maakten ze wegwijs in de voor hen vreemde stad. Later werd de begeleiding langzaam afgebouwd om de deelnemers onafhankelijker te maken. Wel bleef er altijd begeleiding beschikbaar bij eventuele problemen. Leerlingen konden de begeleiders mobiel bereiken of treffen op een gezamenlijk afgesproken ontmoetingspunt (meestal in de kantine van Luovi, die voor de meeste deelnemers gemakkelijk bereikbaar was).
De eerste paar dagen waren de deelnemers nog onzeker en hadden ze de werkplekbezoeken van de begeleiders hard nodig, maar in de tweede week kon een groot aantal van hen helemaal zonder begeleiding.

Omdat de huizen waar de deelnemers sliepen een eigen keuken hadden, konden onze groepen in de weekenden en 's avonds samen koken en eten. Zo konden ze elkaar beter leren kennen en ontstond er een vriendschappelijke sfeer waarin iedereen zich veilig voelde.

 

RESULTATEN

Alle deelnemers keerden terug met nieuwe kennis over en een nieuw beeld van de Finse cultuur. De meesten van hen waren in eerste instantie best geïnteresseerd in Finland, maar niet overdreven enthousiast over hun bestemming. Ze waren liever naar een bruisende grote stad of een warmer klimaat gegaan. Desondanks zei een groot aantal na afloop te overwegen in de komende jaren nog eens terug te gaan, in ieder geval voor een vakantie. Veel deelnemers hadden langer willen blijven, zelfs in hun eentje, of gaven aan na het afronden van hun opleiding terug te willen gaan om gedurende een langere periode werkervaring op te doen. De meeste deelnemers gaven bovendien aan een duidelijke verbetering te merken in hun Engelse taalvaardigheid.

De docenten in Bitburg hebben gemerkt dat de sociale vaardigheden van de leerlingen waren verbeterd, vooral op het gebied van zelfredzaamheid en motivatie. Ook waren de studenten meer gemotiveerd om contact te maken met buitenlandse bezoekers in het kader van het Euro-BBW. Er zijn ideeën verzameld voor opleidingsprojecten, die op dit moment verder worden uitgewerkt.

Op de lange termijn verwacht het Euro-BBW dat de leerlingen dankzij hun internationale werkervaring een voordeel hebben op de arbeidsmarkt ten opzichte van andere sollicitanten.

 

OVER HET EURO-BBW

/nl/file/eurobbwpngeurobbw.png

EURO-BBW

Het Europees centrum voor beroepsonderwijs  ("Europäisches Berufsbildungswerk") Bitburg is een internationaal instituut voor arbeidsintegratie volgens artikel 51 van het Duits Sociaal Wetboek IX. Jongeren met een handicap – van zodanige aard dat zij speciale ondersteuning nodig hebben om met succes een beroepsopleiding te kunnen afronden – kunnen volgens de wet aanspraak maken op een maatregel inzake beroepsonderwijs bij een "Berufsbildungswerk". Verantwoordelijke organisatie voor het Euro-BBW is het Duitse Rode Kruis Rijnland-Palts.

Het Euro-BBW biedt beroepsoriëntatie en beroepsonderwijs voor ongeveer 250 jongvolwassenen, voornamelijk met psychische gezondheidsproblemen, uit Duitsland en buurlanden als België, Luxemburg, Frankrijk en Nederland. Sinds de oprichting in 1998 zet het centrum zich in voor de voorbereiding van jongeren op een internationale arbeidsmarkt. Hiervoor bieden we als onderdeel van ons opleidingsprogramma taalcursussen en andere Europese inhoud aan.

Volgens het Duitse sociale recht moeten jongeren met een handicap die worden opgeleid in een centrum voor beroepsonderwijs of een ander extern educatiecentrum, worden aangemoedigd bepaalde elementen van hun opleiding te realiseren bij een bedrijf of een entiteit uit de publieke sector. In het Euro-BBW realiseren we dit door aan de opleiding gekoppelde trajecten bij bedrijven en stages in het buitenland aan te bieden. Op deze manier blijft de stage bij een bedrijf onderdeel van het integratietraject dat de deelnemers bij ons centrum volgen. Wij blijven op onze beurt verantwoordelijk voor het aanbieden van beroepsonderwijs en -opleidingen als ondersteuning bij de beroepsopleiding en zijn verplicht werkgevers te ondersteunen bij het opleiden en begeleiden van onze stagiairs.

MOMENTEEL ZIJN WE OP ZOEK NAAR ERASMUS+ PARTNERS IN NEDERLAND.

U kunt contact opnemen met: Anne Unfried, unfrieda@euro-bbw.de

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn