chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektronisch platform voor volwasseneneducatie in Europa

 
 

Blogs

Vlaanderen werkt aan erkenning EVC

30/11/2018
by Liesbet Vermandere
Taal: NL

In 2016 kwam er, op initiatief van Europees Commissaris Marianne Thyssen, een Europese aanbeveling ‘Upskilling Pathways: new opportunities for adults’. Deze aanbeveling roept de Europese lidstaten op om flexibele opleidingstrajecten op te zetten waardoor volwassenen – en zeker volwassenen die geen (of niet de juiste kwalificatie hebben) een stapje hoger kunnen gaan op de kwalificatieladder.

Officieel klinkt het dat lidstaten “prioritair werk maken van het ondersteunen van volwassenen die het initiële onderwijs verlaten zonder diploma secundair onderwijs, opdat ze de kans krijgen om hun niveau van geletterdheid op te krikken en te streven naar een kwalificatie op EQF niveau 3 of 4.”

Wat deed Vlaanderen sindsdien om deze aanbeveling in daden om te zetten? Tijdens de voorbije Ronde van Vlaanderen voor het Volwassenenonderwijs kregen de betrokkenen van het volwassenenonderwijs tekst en uitleg. Deze Ronde was georganiseerd door het Departement Onderwijs en Vorming, in samenwerking met het kabinet en het Agentschap voor Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs, Kwalificaties en studietoelagen.

De opleidingstrajecten zijn erop gericht om mensen betere kansen te geven op de arbeidsmarkt en in het leven. Dit door hen de mogelijkheid te geven hun bestaande kennis en vaardigheden in kaart te brengen; hen daarop een opleiding op maat aan te bieden en zo de weg te naar een diploma of certificaat te plaveien.

 

/nl/file/upskillingpathwayspng-0upskilling_pathways.png

 

Om dit te verwezenlijken werden alle EU-lidstaten uitgenodigd om voort te bouwen op bestaande structuren en in samenwerking met de relevante actoren in de volwasseneneducatie bij de Europese Commissie een plan in te dienen voor de implementatie van deze aanbeveling.

Omgevingsanalyse

Elke lidstaat werd in de aanbeveling uitgenodigd om tegen half 2018 een implementatieplan te maken met input vanuit verschillende beleidsdomeinen. In Vlaanderen sloegen de beleidsdomeinen Onderwijs en Vorming en Werk de handen in elkaar om

1) de verschillende bouwstenen in de aanbeveling te identificeren,

2) per bouwsteen te onderzoeken hoe ver we daarmee in Vlaanderen staan of wat nog ontbreekt.

 

Uit deze omgevingsanalyse blijkt dat we in Vlaanderen, in vergelijking met sommige andere landen, al vrij ver staan. Zo hebben we bijvoorbeeld een kwalificatiestructuur waarbij de beroepsactoren en het onderwijsveld samenwerken om de beroepsgerichte opleidingen zo goed mogelijk te laten aansluiten bij de verwachtingen van de arbeidsmarkt. Andere voorbeelden zijn de mogelijkheid om vrijstellingen voor opleidingsonderdelen te geven op basis van iemands  competenties, of het inburgeringsbeleid waarbij mensen op basis van een inschatting van hun leervermogen naar het meest geschikte aanbod Nederlands als Tweede Taal worden begeleid.

Tussen 2015 tot 2018 leidde het Departement Onderwijs en Vorming ook het Europese Erasmus+ GOAL-project (Guidance and Orientation for Adult Learners), waarin zes Europese landen onderzochten hoe leerloopbaanbegeleiding van volwassenen structureel uitgebouwd zou kunnen worden.

Verder heeft Vlaanderen sinds kort een nieuw Strategisch Plan Geletterdheid, een flexibel modulair opleidingsaanbod, ondernemingstrajecten die aangeboden worden door de Syntra en een systeem van ervaringsbewijzen uitgebouwd door VDAB.

 

/nl/file/bouwstenenpngbouwstenen.png

 

EVC-testcentra

In het regeerakkoord werd expliciet de ambitie opgenomen om te evolueren naar een geïntegreerd EVC-beleid. Dit resulteerde op 1 juni 2018 in een eerste principiële goedkeuring van het kaderdecreet voor de erkenning van verworven competenties (EVC), met hieraan gelinkt het ontwerpdecreet over kwaliteitstoezicht voor beroepskwalificerende trajecten op basis van een gemeenschappelijk kwaliteitskader (GKK).

De focus in de ontwerpdecreten ligt op beroepskwalificaties. Het EVC-decreet stelt dat erEVC-testcentra zullen erkend worden waar mensen hun beroepscompetenties zullen kunnen laten testen op basis van EVC-standaarden. Na deze test krijgen zij mogelijks een ‘bewijs van beroepskwalificatie’, een ‘deelkwalificatiebewijs’ of een ‘competentiebewijs’. Zo kan bijvoorbeeld een loodgieter die al jaren in het vak zit, maar geen officieel diploma heeft naar een testcentrum gaan om zijn competenties voor loodgieterij te laten testen. Als hij over alle nodige competenties blijkt te beschikken, krijgt hij een bewijs van beroepskwalificatie. Heeft hij slechts een deel van de competenties die overeenkomen met een deelkwalificatie, dan krijgt hij een deelkwalificatiebewijs. Heeft hij wel bepaalde competenties maar niet voldoende om een (deel)kwalificatiebewijs te behalen, kan hij een ‘competentiebewijs’ krijgen. Met zo’n bewijs van competentie kan hij naar een opleidingscentrum gaan om ontbrekende competenties bij te schaven, om nadien alsnog de kwalificatie te bekomen.

Op te lossen vragen

Alhoewel het kaderdecreet een belangrijkste eerste stap is, blijven er ook nog onopgeloste vragen, namelijk:

  1. Hoe kunnen we samenwerking i.v.m. EVC stimuleren tussen de onderwijs- en werkbeleidsdomeinen, tussen onderwijs- en opleidingsaanbieders en arbeidsmarktactoren, om te zorgen voor een optimale kennisuitwisseling, efficiëntie en dienstverlening?
  2. Welke vergoeding zullen volwassenen moeten betalen om hun beroepscompetenties te laten testen?
  3. Hoe kunnen we belanghebbenden zo goed mogelijk informeren over de bestaande mogelijkheden op het vlak van EVC?
  4. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat EVC een bijkomende hefboom wordt voor ‘sociale promotie’?

Implementatieplan UP

Om op deze en andere vragen een adequaat antwoord te bieden, wordt het Vlaamse implementatieplan ‘UP’ uitgevoerd waarin enerzijds pilootprojecten in de cvo worden opgezet, en anderzijds ook de ervaringsbewijzen worden voorbereid op de implementatie van de kaderdecreten. Het is de bedoeling om uit deze projecten antwoorden te verzamelen om EVC verder in de regelgeving mogelijk te maken. De projecten bieden ook de gelegenheid te experimenteren met een mogelijk financieringsmodel. Minister Crevits maakte hiervoor een budget van 150.000 euro vrij.

 

/nl/file/implementatieplanuppngimplementatieplan_up.png

 

Het UP-plan wordt geflankeerd door een onderwijs-specifiek luik in de vorm van het Europese Erasmus+ project VISKA ‘Visible Skills of Adults’ waarin vijf partners, onder leiding van het Vlaamse Departement Onderwijs en Vorming, samenwerken en experimenten opzetten om te testen hoe (ontbrekende) competenties van volwassenen zichtbaar kunnen worden gemaakt en gevalideerd. Het werk-specifieke luik krijgt vorm in het project WMC ‘Werken met competenties’ waarin wordt ingezet op sensibilisering van de werkgeverskant en het ter beschikking stellen van tools om competenties te herkennen.

Belangrijke rol voor volwasseneneducatie

Bij de pilootprojecten zijn 28 centra voor volwassenenonderwijs betrokken. Zij zullen een beroepskwalificatie kiezen die verwant is met een beroepsopleiding waarin ze expertise hebben en daarvoor EVC-instrumenten opmaken (testmateriaal voor het assessment) op basis van EVC-standaarden. Zij zullen deze instrumenten ook uittesten en EVC-kandidaten het assessment laten doorlopen. Bij goed gevolg zullen zij hen hiervoor certificeren.

Planning

Dit is de vooropgestelde planning:

  • Sept – dec. 2018:
    • ontwikkeling van EVC standaarden
    • ontwikkeling van een EVC draaiboek
    • ontwikkeling van EVC instrumenten
  • Jan. – dec. 2019:
    • informeren/sensibiliseren
    • testfase kandidaten

 

Liesbet Vermandere is beleidsondersteuner volwassenenonderwijs op het Vlaamse Departement Onderwijs en Vorming.

 

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn