chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE - Elektronisch platform voor volwasseneneducatie in Europa

Blogs

Trajecten op maat om digitale vaardigheden van leerkrachten/schoolleiders te versterken

20/02/2017
door Katrien Bernaerts
Taal: NL

Toll-net start met individuele trajecten op maat van elke leraar/schoolleider. Deze trajecten hebben een dubbel doel: de digitale vaardigheden van de leerkrachten en schoolleiders versterken, zodat zij op hun beurt de digitale vaardigheden van de volwassen leerders in hun klassen/centra kunnen opkrikken. Op deze wijze zorgt Toll-net voor een gecascadeerde groei in de digitale vaardigheden van zowel de leerkrachten/directies, als hun cursisten (volgens het olievlekprincipe).

Waarom individuele trajecten en geen eenheidsworst voor iedereen?

  • Verschillende noden van de deelnemers
  • Verschillende digitale vaardigheden
  • Verschillende didactische vaardigheden
  • Toepassen op eigen werkveld, authentieke taken

Het Toll-traject start met een face-to-face bijeenkomst waarbij we kennismaken met de groep om de sociale cohesie te vergroten, een digitale intake afnemen en zorgen dat iedereen mee is met de technische tools.  Op basis van de intake werken we voor elke leraar/schoolleider een traject op maat uit. In de digitale intake peilen we zowel naar didactische als naar de digitale vaardigheden van de leraren/schoolleiders.

We kiezen er ook bewust voor om de face-to-face bijeenkomsten niet te laten doorgaan in een computerlokaal maar wel in een inspirerende werkplek, waarbij de deelnemers hun eigen toestel (bring your own device) meebrengen.  Dit verhoogt niet alleen de toegankelijkheid, maar versterkt ook hun autonomie en betrokkenheid in het leerproces. 

Vanaf september 2018 zullen we deze bijeenkomsten regelmatig plannen zodat leraren op verschillende momenten in hun traject kunnen instappen.

In het huidige Toll-traject zijn volgende doelen vastgelegd:

  • De meest gangbare begrippen rond ICT en leren beschrijven;
  • Een visie ontwikkelen op ICT en leren;
  • De verschillende relevante rollen bij ICT en leren beschrijven;
  • Een onderdeel van een cursus ontwerpen en ontwikkelen door gebruik te maken van ICT;
  • De kansen en bedreigingen van online delen van leeractiviteiten benoemen;
  • Eén of meer van deze rollen in de praktijk uitvoeren.

In het Toll-net traject worden 6 modules aangeboden:

  • ICT, weten waarom en waartoe
  • Perspectief van de online lerende
  • Leertechnologieën
  • Ontwerpen
  • Ontwikkelen
  • Evalueren en beoordelen
  • E-coachen

/nl/file/tollnetnieuwtrajectpng-2toll_net_nieuw_traject.png

Samenwerkend leren

Een belangrijk aspect van het Toll-traject is samenwerkend leren door het delen van ervaringen met medecursisten. Feedback geven aan elkaar hoort fundamenteel bij dit traject. De creatieve wisselwerking die tussen de deelnemers tijdens het traject ontstaat, kan later verdergezet worden in andere activiteiten. Het Toll-net traject zelf werd exemplarisch ook uitgewerkt in samenwerking met Wilfred Rubens, JaapJan Vroom, Bram Bruggeman en Katrien Bernaerts.

Samenwerking via digitale hulpmiddelen vereist interactie in de leergemeenschap. De mate van bewustwording van een andere persoon in de gemeenschap wordt gedefinieerd als een sociale aanwezigheid. Sociale aanwezigheid is de mate van verbondenheid met een online leeromgeving. De sociale aanwezigheid vergroot de interactie tussen mensen via het web (Tu & McIsaac, 2002). Tu en McIsaac (2002) vonden een aantal factoren die interactie in de online leeromgeving beïnvloeden:

·       Wanneer de afzender en ontvanger elkaar kennen, hebben ze de neiging om meer informeel te zijn en meer bereid om persoonlijke informatie te delen

·       Dominerende deelnemers kunnen een negatief effect hebben op de bereidheid van andere deelnemers om te communiceren. Dat kan resulteren in verschillende deelname binnen een synchrone discussie.

·       Vertrouwen speelt een belangrijke rol. Het opbouwen van vertrouwen duurt langer op internet.

·       Persoonlijke waardes beïnvloeden ook hoe mensen sociale verbondenheid ervaren, ook online.

 

Bovendien vonden zij dat ook de vaardigheid van nauwkeurig typen, het vermogen om schriftelijk te formuleren en het communiceren van gevoelens en stemmingen met behulp van symbolen van essentieel belang zijn voor de interactie in online leeromgevingen.

Tools:

Er zijn veel goede digitale tools met verschillende specifieke kenmerken die het mogelijk maken een optimale leeromgeving te creëren voor een groot aantal leerdoelen (Wegerif & De Laat in Ludvigsen, Säljö, Rasmussen, & Lund, 2011). De uitdaging ligt bij de vraag of de docenten de benodigde vaardigheden hebben – zowel algemene digitale vaardigheden, maar ook didactische vaardigheden met betrekking tot online onderwijs in het bijzonder. Met het Toll-net traject proberen we hierop een antwoord te bieden voor leraren en schoolleiders.

In het Toll-traject gebruiken we 4 tools:

  • Een container voor e-content => digileren.be
  • Een communicatietool => Slack.com
  • Een portfolio => autonome keuze van de deelnemers
  • Tool voor online training => Vitero (Virtual Team Room)

De online content tijdens het traject wordt aangeboden in Digileren. De ontwikkelaar van Digileren, Thomas Byttebier, vertrekt vanuit het standpunt dat alle soorten content (video, oefeningen, tekst, audio) kan toegewezen worden aan de individuele cursist en niet aan een klas. Persoonlijke leertrajecten dus! De e-content in de modules van het Toll-traject worden op verschillende manieren aangeboden: webpagina’s, leerpaden, opdrachten in diverse tools. Zo organiseert Toll-net individuele trajecten op maat.

Naast Digileren beslissen we samen met de groep welke tool we gebruiken als communicatiemiddel. In de groep die startte op 17 februari 2017 werd er na een interessante discussie gekozen voor Slack.  In Slack is er een domein aangemaakt waarbij er per module kan gecommuniceerd worden tussen de deelnemers en e-coaches.

Tot slot kiest elke deelnemer een portfolio tool waarin alle opdrachten worden verzameld. Na elke module vragen we de deelnemers ook om over zichzelf en hun vorderingen te reflecteren aan de hand van enkele vragen. Toll-net reikt enkele mogelijkheden aan maar legt geen tool op.  We stellen wel enkele voorwaarden aan het portfolio:

  • Het moet deelbaar zijn met anderen.
  • Verschillende bestandentypes moeten kunnen worden geüpload.
  • Je moet aanklikbare verwijzingen kunnen maken (hyperlinks).
  • Het moet mogelijk zijn om een structuur aan te brengen.

Door het gebruik van deze tools bieden we de deelnemers een structuur aan en verhogen zo hun betrokkenheid.

Ook bieden we hen online intervisiemomenten en technische ondersteuning gedurende het hele traject. We gebruiken hiervoor Vitero (Virtual Team Room), dit werkt heel intuïtief. Dankzij de wetenschappelijk onderbouwde ‘user interface’ creëert Vitero een bijna levensechte lesruimte, waarbij de docent opdrachten kan uitdelen en deelnemers aan het woord kan laten door ze de microfoon te geven. “Deelnemers in de virtuele ruimte kunnen bij vragen ook hun vinger opsteken. De docent ziet dat meteen. Dat maakt het heel overzichtelijk.” Bovendien is het ook mogelijk om tekstballonnen, chatfuncties en post-its te gebruiken om input te leveren wanneer de docent een vraag stelt.

/nl/file/logopnglogo.png

Toll-net is een netwerk van lesgevers, ICT-coordinatoren, directies en pedagogische begeleiders in de volwasseneneducatie. In het netwerk wisselen de leden ervaring en kennis uit over e-leren en gecombineerd leren. Katrien Bernaerts is projectbegeleider bij Toll-net. Haar functie bestaat eruit om didactische en technische ondersteuning te bieden aan het netwerk op vlak van E-learning.

 

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn Share on email