Overslaan en naar de inhoud gaan
Blog
Blog

Beschouwingen over volwasseneneducatie en loopbaanontwikkeling

Simon Broek, themacoördinator van EPALE, gaat in op de rol van volwasseneneducatie in loopbaanontwikkeling

Career development and adult learning

Blog door Simon Broek

Simon Broek, themacoördinator van EPALE, gaat in op de rol van volwasseneneducatie in loopbaanontwikkeling.

 

De werknemer van nu houdt niet langer zijn hele arbeidsleven dezelfde baan bij dezelfde werkgever. En met het hoge tempo waarin (technologische) ontwikkelingen elkaar tegenwoordig opvolgen, redden mensen het niet met alleen de kennis, vaardigheden en competenties die ze tijdens hun oorspronkelijke opleiding hebben verworven.

Om mee te kunnen in de maatschappij en ons werk moeten we dus allemaal regelmatig onze kennis, vaardigheden en competenties bijspijkeren. In deze blog ga ik verder op dit onderwerp in en bespreek ik volwasseneneducatie en loopbaanontwikkeling.

 

Loopbaanontwikkeling en de kloof ten opzichte van laaggekwalificeerden

In het algemeen kunnen we zeggen dat er twee situaties zijn waarin volwasseneneducatie een rol gaat spelen in de loopbaan:

  1. Als er iets fout gaat in een loopbaan en er bepaalde vaardigheden ontbreken. Iemand raakt zijn baan kwijt en heeft een sollicitatiecursus, bijspijkering van zijn computervaardigheden of omscholing voor ander werk nodig.
  2. Als er iets goed gaat in een loopbaan en de werkgever investeert in de ontwikkeling van zijn personeel om – als bedrijf – bij te blijven op de concurrerende markt.

Meestal wordt er in de tweede situatie veel meer geïnvesteerd dan in de eerste. Ook is er een groot verschil in de herkomst van die investering. In de tweede situatie is de werkgever de belangrijkste bron van financiering; in de eerste situatie komen de kosten voor rekening van de werknemer en de overheid (via openbare diensten voor arbeidsvoorziening).

Verder is er in de tweede situatie een verschil tussen laag- en midden-/hooggeschoolden: hooggekwalificeerde werknemers ontvangen over het algemeen meer loopbaangerelateerde scholing dan laaggekwalificeerd personeel. En alsof dat nog niet genoeg ongelijkheid oplevert, beschikken hooggekwalificeerden meestal ook nog over meer middelen om deel te nemen aan zelfgestuurde leertrajecten (bijvoorbeeld het volgen van een extra opleiding) en kunnen ze dus beter reageren als er iets misgaat in hun loopbaan.

De situatie omtrent volwasseneneducatie en loopbaanontwikkeling is dus zeer ongelijk, met grote verschillen tussen lager- en hogeropgeleid personeel. Lagergekwalificeerden ontvangen minder scholing tijdens hun loopbaan, lopen een groter risico werkloos te raken, hebben minder middelen voor extra scholing en moeten vaak meebetalen aan bijscholing om de arbeidsmarkt weer op te kunnen.

Volwasseneneducatie en loopbaanontwikkeling lijken dus de ongelijkheid alleen maar verder te versterken in plaats van deze te verhelpen!

Dit roept de volgende vraag op:

Hoe kunnen we deze situatie verbeteren en zijn er goede voorbeelden van beleid waarmee de combinatie van volwasseneneducatie en loopbaanontwikkeling ook voor laaggekwalificeerden tot een succes wordt gemaakt?

Het is van essentieel belang dat de werkomgeving voor alle werknemers ook een leeromgeving is. In zo'n omgeving word je gestimuleerd om te leren (bijvoorbeeld door promotiemogelijkheden), worden er leermogelijkheden aangeboden (cursussen, niet-formele uitwisselingen) en worden werknemers tot slot door hun taken gestimuleerd om te blijven leren. Vooral dit laatste aspect is bij laaggekwalificeerde werknemers een probleem: zij hebben vaak een baan waarbij ze weinig gevarieerd, repetitief werk verrichten. En dergelijk werk stimuleert niet om nieuwe vaardigheden aan te leren.

Voor de werkgever betekent dit dat hij zijn werknemer meer moet beschouwen als een complete persoon, die tijdens zijn werk intellectueel moet worden gestimuleerd, en minder als slechts een entiteit die tegen betaling diensten levert.

Voor de overheid betekent het dat er meer moet worden geïnvesteerd in de preventie van lacunes in vaardigheden, in plaats van deze pas te verhelpen wanneer iemand werkloos raakt. Dit is te realiseren door werkgevers te helpen een leeromgeving te creëren en door werknemers regelmatig de gelegenheid te bieden hun loopbaan en vaardigheden te evalueren.

 

Voorbeeld uit Nederland: Ontwikkeladvies en een Leven Lang Ontwikkelen

In Nederland loopt momenteel een proef met een ontwikkeladvies aan werkenden van 45 jaar en ouder (Tijdelijke Subsidieregeling Ontwikkeladvies Vijfenveertigplussers ). Bij deze proef worden zowel bedrijven (en hun leidinggevenden) als werknemers ondersteund. De eersten krijgen hulp bij het creëren van een leeromgeving voor werknemers met meer mogelijkheden voor loopbaanontwikkeling, terwijl de tweeden mogelijkheden krijgen aangereikt om hun loopbaan te evalueren. Op verzoek kunnen werknemers een subsidie krijgen voor adviesgesprekken (600 EUR) en kunnen leidinggevenden een subsidie krijgen voor extra opleiding (300 EUR) om werknemers te kunnen ondersteunen bij loopbaanoriëntatie en -ontwikkeling.

De proef loopt nog tot juli 2019, dus op de resultaten en leerpunten zullen we nog even moeten wachten.

Gelukkig staan de beleidsontwikkelingen ondertussen niet stil. Recent is er nieuw overheidsbeleid gepresenteerd voor een Leven Lang Ontwikkelen. Hierin wordt duidelijk gesteld dat er een positieve, sterke leercultuur moet worden ontwikkeld, waarin een ieder wordt gestimuleerd en ondersteund om zijn ontwikkeling in eigen hand te nemen, in het bijzonder de meest kwetsbare groepen. Lees meer over dit beleid.

Is er in uw land vergelijkbaar beleid dat verband houdt met dit onderwerp? Laat het weten in het opmerkingenveld hieronder!


Simon Broek is betrokken geweest bij verschillende Europese onderzoeksprojecten op het gebied van onderwijs, de arbeidsmarkt en het verzekeringsbedrijf. Hij heeft de Europese Commissie, het Europees Parlement en Europese agentschappen geadviseerd over kwesties met betrekking tot onderwijsbeleid, een leven lang leren en de arbeidsmarkt, en is Managing Partner bij het Ockham Institute of Policy Support.

Login (12)

Want to write a blog post ?

Don't hesitate to do so! Click the link below and start posting a new article!

Laatste discussies

Wat staat er in de jobomschrijving van de centrumcoördinator?

'It's lonely at the top' voor de directeur van een centrum voor volwasseneducatie. Dat gevoel staat nergens beschreven in vacatures.
Dit is een oproep van om jobomschrijvingen te delen én een uitnodiging om het over het gevoel van eenzaamheid, of andere gevoelens, aan de top van een organisatie te hebben.

Meer

EPALE Discussie: Wat kunnen we doen om de volwasseneneducatie beter te maken voor mensen met een beperking?

In juni richt EPALE de schijnwerpers op hoe mensen met een beperking kunnen bijleren. We horen graag van jou hoe we volwasseneneducatie voor mensen met een beperking kunnen verbeteren. De schriftelijke discussie (in het Engels) zal plaatsvinden op 8 juni om 14 uur (CEST).
Meer