chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektronisch platform voor volwasseneneducatie in Europa

 
 

Blogs

Interview met Jean Beaujouan

08/07/2016
door Gáby VAN VUGT
Taal: NL
Document available also in: FR EN

 

/nl/file/financialllitjpgfinancialllit.jpg

 

Jean Beaujouan is sociaal psycholoog. Hij heeft bij bedrijven gewerkt, waar hij actief was op het gebied van opleiding en loopbaanbegeleiding. Hij heeft verschillende organisaties voor de begeleiding van financieel zwakke personen opgericht en geleid, en hij ontwikkelt sinds zes jaar veelzijdige cursusprogramma's voor omgang met geld en bankieren. Hij leidt bovendien seminars over klinische sociologie waarin hij ingaat op de relatie met geld.
 

Wat is uw achtergrond?
Ik heb een dubbele opleiding gedaan: Business Management (HEC Parijs) en menswetenschappen (master Psychopathologie aan de Université Paris X Nanterre en klinische sociologie in een private instelling). Ik heb lange tijd bij een bank gewerkt, waarvan twintig jaar als trainer en loonbaanbegeleider voor leidinggevenden. Ik werk al dertig jaar met geld als psychologisch en sociologisch object en sinds 15 jaar leid ik seminars over de relatie met geld.
 

Hoe bent u in het onderwijs over geld terechtgekomen?
In 2007 heb ik een organisatie voor hulp aan mensen met schulden opgericht en ik heb gemerkt dat het voorkomen van schulden door cursussen over omgang met geld en bankieren net zo belangrijk is als de juridische bescherming van personen die al schulden hebben: de organisatie richt zich dus op beide benaderingen.
 

Wat zijn de belangrijkste uitdagingen bij het onderwijs aan volwassenen?
Iedereen (of bijna iedereen) die zijn budget nauwgezet onder controle houdt, verschaft zich financiële zekerheid, wat wederom bijdraagt tot psychologische zekerheid, een essentiële voorwaarde voor een gelukkig leven. Bovendien ontwikkel je hiermee waardevolle competenties die ook voor andere dingen in het leven van pas komen: moed, structuur, zelfbeheersing, zelfstandigheid, een vooruitziende blik, etc. Een goed beheer van je budget is de sleutel tot een goed leven en tot succes, en geen levensles voor een treurig bestaan waarbij niets mag!
 

Verder bestaat er een nauw verband tussen sociale uitsluiting en geldgebrek, waarbij geldgebrek vaak (maar uiteraard niet altijd!) voortkomt uit een sterk onvermogen om met geld om te gaan. Leren goed om te gaan met je budget is vaak een doeltreffende manier om uit die sociale uitsluiting te komen.
 

Wat zijn de belangrijkste behoeften van de betrokken personen?
Het moeilijkste voor mensen die financiële problemen hebben en slecht omgaan met hun budget, is om de eerste stap te zetten en te informeren naar de workshops over omgaan met geld en bankieren. Hun situatie is in veel gevallen vergelijkbaar met mensen met psychische problemen die het moeilijk vinden een eerste afspraak met een psychotherapeut te maken. Ze moeten hun schaamte en schuldgevoelens overwinnen, en hun angst om geen oplossing te vinden. Ze hebben ook te kampen met de angst om onder ogen te zien hoe slecht het met hun financiële situatie gesteld is en om pijnlijke maatregelen voor zichzelf en soms voor hun gezin te moeten nemen. Deze mensen moeten worden geïnformeerd over het bestaan van de workshops over omgaan met geld, maar het is ook belangrijk om hen gerust te stellen. Dat kan door hen erop te wijzen dat de workshops gratis en vrijblijvend zijn, dat ze plaatsvinden in een beschermde en vertrouwelijke omgeving waar deze mensen welkom zijn, dat het niet erg is dat ze hier naartoe komen, enzovoort.

Waar ligt het volgens u als docent aan dat dit onderwerp in Frankrijk relatief weinig aandacht krijgt en relatief onbekend is?
Het ontbreekt in Frankrijk aan een pedagogisch instrument dat zowel rigoureus als technisch volledig is en dat niet te ingewikkeld is, maar ook aan docenten die de deelnemers in de klinische aspecten van het door hen verrichte pedagogische werk kunnen begeleiden. Onderwijs in omgang met geld en bankieren is een bonte combinatie van technieken voor huishoudelijke boekhouding en bankieren (voor ca. 20%) en de kunst van psychologische begeleiding (voor ca. 80%): relatief weinig docenten zijn in beide disciplines thuis!
 

Hoe bent u op het idee gekomen om de Crésus-workshops te starten?
Het idee om naast de "behandeling" van schuldproblemen preventieve voorlichting te bieden is bijna vanzelf in me opgekomen. Ik was des te meer gedreven omdat het onderwijzen van groepen voor mij altijd een passie is geweest!
 

Welke onderwijstechnieken worden toegepast?
In het begin (2010) hebben we vrijwillige cursisten bijeengebracht en hun gevraagd over hun problemen op gebied van financiële planning te praten, en het meeste wat we nu weten, hebben zij ons bijgebracht. Ik begon stukje bij beetje structuur in de inhoud van de lessen aan te brengen en vooral eerste concepten van syllabi te ontwerpen waarin ik mijn conclusies samenvatte. Deze syllabi vormen nu een samenhangend geheel dat binnenkort zal worden gepubliceerd. We gebruiken vaak onderwijsmethoden waarbij we de deelnemers zelf dingen laten ontdekken. De docenten stellen vragen (bijvoorbeeld: "Wat is een budget?", "Hoe beheer je een budget?" of "Hoe leg je een financiële buffer aan?". Elke deelnemer geeft antwoord en de docent schrijft alles op het bord. Vervolgens bespreken we de antwoorden en vat de docent de opmerkingen samen. De gedachte die wordt overgebracht is juist niet dat de deelnemers op bepaalde zaken moeten bezuinigen, maar dat ze elke dag al hun inkomsten en uitgaven moeten noteren en zich ervan bewust moeten worden hoeveel ze uitgeven en waaraan. Als ze dit inzicht eenmaal hebben verworven, is het doel bijna bereikt, omdat de deelnemers vanuit zichzelf hun uitgaven zullen gaan verminderen wanneer ze beseffen waar het geld naartoe gaat, hetgeen voor henzelf een verbluffende ontdekking is! We hebben ook aanvullende workshops ontwikkeld, met name groepsgesprekken en -discussies over geld, workshops over het ordenen van documenten, etc.

En we hebben collectieve workshops, waarbij de deelnemers een prachtige mix vormen! Eerst komt elke deelnemer tot de ontdekking dat hij/zij niet de enige is die geldproblemen heeft, en dat veel van zijn/haar medemensen met dezelfde problemen kampen, met als positief effect dat ze zich minder schuldig gaan voelen. In de loop van de cursus ontstaan vriendschappen en in elk geval medeleven, en alle deelnemers voelen zich gesteund en gesterkt in hun inspanningen om hun leven te veranderen.

Zijn er hindernissen voor het gebruik van dit soort hulpmiddelen?
De grootste twee hindernissen waar mensen tegen aanlopen zijn volgens mij:

1. de angst om te ontdekken hoe rampzalig hun financiële situatie is (en de schaamte en het schuldgevoel die daarmee gepaard gaan), en

2. de angst dat het te moeilijk zal zijn om hun leefgewoonten te veranderen en dit ook op termijn vol te houden.


Welke ontwikkelingen ziet u bij de deelnemers tussen het begin en het einde van de cursussen?
Bij veel deelnemers zie ik vergaande en verheugende ontwikkelingen: ze ontdekken tot hun geruststelling dat het beheren van hun budget niet zo moeilijk is als ze dachten, ze realiseren zich dat bepaalde kredieten een zeer schadelijke invloed hebben en dat ze zich ervoor moeten behoeden, ze ontdekken dat geld ook kan worden omgezet in spaargeld (bij sommigen is dat nog nooit opgekomen!) en dat een financiële buffer zekerheid geeft, ze zijn trots dat ze de hele weg naar zelfredzaamheid hebben afgelegd, ze zijn blij dat ze eindelijk plannen kunnen maken, omdat ze hebben geleerd te sparen om die plannen te kunnen bekostigen, etc. Maar bliksemsnelle vooruitgang kan kwetsbaar zijn: de deelnemer kan een nieuwe crisis in zijn/haar leven doormaken en in bepaalde slechte gewoonten vervallen. Soms kan de persoon een half jaar of een jaar later weer aan het werk, wat een onontbeerlijke ondersteuning biedt.
 

Hebt u een of meer bijzondere anekdotes over deze workshops?
Onze cursussen "Beter omgaan met een budget" en "Inzicht in bankzaken en krediet" duren tien weken met één workshop per week van twee uur. Sommige deelnemers schrijven zich voor de tweede en soms voor de derde keer in waarbij ze ons zeggen: "We voelen ons zo goed in jullie groepen!". Daaruit blijkt dat er in deze groepen ontzettend veel meer gebeurt dan alleen het leren van concepten, hulpmiddelen en methoden: het is een ervaring met persoonlijke uitwisselingen, medeleven en een gezamenlijke beleving van mensen die bezig zijn hun leven te veranderen!
 

Aarzel niet om Jean Beaujouan hieronder een vraag te stellen.

 

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn