chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE - Elektronisch platform voor volwasseneneducatie in Europa

Blogs

Leren leren door coaching

24/03/2020
door NSS EPALE Nederland
Taal: NL

Samenvatting artikel 7 in de reeks 'Leren in de educatie. Lesgeven, begeleiden en faciliteren'. Het onderwerp van dit artikel is 'Leren leren door coaching'.

 

Inleiding

Op www.oefenen.nl is in de reeks Leren in de educatie, Lesgeven, begeleiden en faciliteren een nieuw artikel verschenen over zelfstandig leren leren door middel van coaching. In het artikel gaan de auteurs, Kaatje Dalderop en Elwine Halewijn, in op de vraag hoe coaching ingezet kan worden om volwassen deelnemers in de educatie te ondersteunen bij het zelf vormgeven aan hun leerproces. 

De reeks Leren in de educatie is een herziening van het in 2009 verschenen Handboek NT1. Voor docenten en opleiders. Deze herziening gaat niet meer uit van een papieren versie, maar bestaat uit een reeks artikelen die vrij te downloaden zijn. De artikelen zijn te vinden op www.oefenen.nl. Op EPALE verschijnen steeds samenvattingen van de artikelen.  
De artikelen betreffen het leren van Nederlandssprekende volwassenen die hun basisvaardigheden willen bijspijkeren of uitbreiden in formeel en non-formeel onderwijs. Het gaat hierbij om taal, rekenen, digitale vaardigheden, vaardigheden die je ook nodig hebt als het gaat om omgaan met gezondheid, opvoeding, werk, leren, rondkomen met je geld. 
De artikelen zijn bedoeld voor verschillende groepen gebruikers: docenten, (vrijwillige) begeleiders, uitvoerenden met specifieke taken (denk aan werving en PR), opleiders, managers, netwerkpartners, beleidsmakers en subsidiegevers (denk aan gemeenteambtenaren), sponsoren en opdrachtgevers.  
In totaal verschijnen zeker 20 artikelen. Dat is mogelijk met middelen van het Steunpunt Basisvaardigheden ve, Fonds 1818, de Kaderregeling subsidies OCW, SZW en VWS, Stichting Dioraphte, EPALE NL en Stichting Expertisecentrum Oefenen.nl.

 

Leren leren door coaching

Het doel van volwasseneneducatie is het versterken van basisvaardigheden. Dat doe je niet door eenmalig een cursus te volgens. In een maatschappij die voortdurend in verandering is duiken ook geregeld nieuwe leerbehoeften op. Leren is dus nooit klaar, zo stellen de auteurs van dit artikel. 
De vraag is dus hoe we volwassenenonderwijs zo kunnen inrichten, dat deelnemers niet alleen kunnen werken aan hun leerdoelen maar ook in staat gesteld worden effectiever te worden in leren.

 

Wat is zelfstandig leren

In het eerste deel van het artikel gaan Dalderop en Halewijn in op de vraag we kunnen doen om het leereffect in de volwasseneneducatie toekomstbestendig te maken. En wat betekent dat voor de rol van de docent. Ze gebruiken daarbij de zelfdeterminatietheorie van Ryan en Deci (2001). Deze theorie gaat uit van drie kernbegrippen om gemotiveerd eigenaar te zijn van het eigen leerproces: autonomie, competentie en verbondenheid. Deze begrippen worden in het artikel nader toegelicht. 
Ook gaan de auteurs in op een aantal metacognitieve vaardigheden die nodig zijn om te kunnen leren, zoals het hebben van zelfvertrouwen, het kunnen stellen van doelen en het uitvoeren van leeractiviteiten. Een functioneel leerdoel wordt vervolgens niet in 1 keer bereikt, de weg ernaar toe bestaat uit kleine leercycli in steeds terugkerende fasen. 

 

Coaching

In het tweede deel van het artikel gaat het over coaching en hoe dit ingezet kan worden in het onderwijsproces. De auteurs pleiten ervoor de leerder te leren leren en de begeleidingsstijl te baseren op coaching. Dat is voor laagopgeleide volwassenen effectiever dan het schoolse leren. Coaching vergt een andere rol en andere vaardigheden van de docent of begeleider. Als je deelnemers ondersteunt bij het zelfstandig vormgeven aan hun leerproces, ben je verantwoordelijk voor het begeleiden van het leerproces, maar de deelnemer is verantwoordelijk voor het resultaat! Daarom bespreken Dalderop en Halewijn een aantal belangrijke tips voor de docent of begeleider die met coaching aan de slag gaat:

  • Hoe pak je het aan?
  • Welke houding neem je als coach aan? Wees OEN en LUI!
  • Welke gesprekstechnieken zet je in (met voorbeelden)?
  • Wanneer geef je advies en stuur je bij?

In het slot van het artikel wordt aandacht besteed aan een aantal praktische vragen:

  • Coach je in groepen of individueel?
  • Hoe bewaak je de rode draad?
  • Hoe ga je om met verwachtingen van leerders?
  • Hoe ga je om met verwachtingen van de opdrachtgever?

Het artikel bevat een korte literatuurlijst en verwijzingen naar een aantal relevante websites.

Het volledige artikel is hier te downloaden. 

Dit bericht hoort bij het dossier Leren in de educatie.


 

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn